Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ньаппай

дьүһ. туохт.
1. Харбыйа сырыт, быһыыгын-таһааҕын сүтэр, түүрүлүн (эргэрэн, илийэн эбэтэр сымнаҕас буолан). Терять свою форму, сплющиваться, обвисать под тяжестью собственного веса (от длительного пользования, обветшания; пропитавшись насквозь влагой; будучи изготовленным из мягкого материала)
Дьахтар туох эрэ диэхчэ өрө көрө түстэ уонна туттунан, миигин таҥнары көрөн, хараҕа ньаппайан түспүт этэрбэһим тумсугар тохтуурга дылы гынна. Р. Кулаковскай
[Сүөдэр] устуулга хаалларбыт ньаппайбыт эргэ хара бартыбыалын ылан, тахсаары эргиллэн иһэн, Птицынаҕа көнтөрүктүк анньылынна. П. Аввакумов
Ньаппайбыт фетровай сэлээппэтин умса тардыммыт. «ХС»
2. Аһара хаптаҕай сирэйдээх, муруннаах, кыараҕас харахтаах буол. Иметь чрезмерно плоское лицо с узкими глазами и сплющенным носом. Хараҕа-сирэйэ ньаппайан түһэн
ср. монг. навхайх ‘оседать, опускаться, понижаться’

Якутский → Русский

ньаппай=

образн. 1) иметь очень плоское узкоглазое лицо со сплющенным носом; 2) приоткрывать рот в улыбке, улыбаться, смеяться (о человеке с плоским широким лицом).


Еще переводы:

ньаппат

ньаппат (Якутский → Якутский)

ньаппай диэнтэн дьаһ. туһ. Баттаҕын ньаппатыма

ньаппас гын

ньаппас гын (Якутский → Якутский)

ньаппай диэнтэн көстө түһүү. Эмискэ балааккалара ньаппас гынна

ньаҕаччы

ньаҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Лаппа ньаппайар, быһыытын-таһаатын сүтэрэр гына. В лепёшку, в бесформенную массу (превратить)
Балтанан ньаҕаччы түһэн, улам намтаан истэ. А. Сыромятникова
Ньаҕаччы бар түөлбэ. — 1) табыллан тута өл (көтөр туһунан). Быть убитым (выстрелом наповал — о дичи). Көҕөнө ньаҕаччы барбыт эбит; 2) илиһин, олус сылай. Сильно уставать, изнемогать. Төннөрбүтүгэр бары ньаҕаччы бардыбыт

ньыппай

ньыппай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сытыйан аллара диэки ньыҕаллан түс (хол., этэрбэс оһо). От влаги, сырости сморщиться, спуститься гармошкой (напр., о голенищах торбасов)
Ынах этэрбэһэ сытыйан бэрбээкэйигэр ньыппайан түстэ. Ону сигэнэн сототугар ыга баанан хаамта. С. Васильев. Тэҥн. ньаппай
ср. монг. навхайх ‘оседать, опускаться, понижаться’, халх. навши ‘быть плоским, низким’

таллай

таллай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Бэйэҕэр дьүөрэтэ суох улахан, кэтит, тэллэҕэр буол (киһи-сүөһү кулгааҕын этэргэ). Быть несоразмерно большим, широким, оттопыренным (об ушах человека, животных)
Хаһаах тойоно өссө тугу эрэ салҕаан этэрдээҕин күүтэн, …… кулгаахтара таллайан турбута. Ойуку
[Антон] оҕолорго көхсүнэн олорор буолан, таллайбыт чараас кулгааҕа күн уотуттан курдаттыы кытаран көстөрө. ВЛ РБЫ
2. Кэтит, ньаппайбыт быһыылаах буолан көһүн. Иметь широкий, сплющенный вид
Сэксэгэр бытыктаах, быыкайкаан, хатан хаалбыт оҕонньор илибирээн кэлэн, остуол иннигэр оскуола оҕотун курдук, улахан хортууһа таллайан турда. В. Яковлев
Сиртэн-буортан быкпыттыы Сэлээппэтэ таллайан, Кыдамалаан кыыралдьыта Турдаҕына көрүөҥ этэ! А. Бэрияк
Таллайан тур — тугу да гыныаххын билиминэ, соһуйан, өмүттэн, хамсаабакка туран хаал. Застыть на месте, не зная, что делать (от испуга, неожиданности)
«Кэлэ илик. Ээй, оччотугар хайдах буоларый бу?» — Мунааран таллайан турбахтаата. А. Сыромятникова
ср. кирг. талтай ‘раскорячиться’