дьөрөгөлдьүй диэнтэн холб. туһ. Сүөһүлэр бары харбаан ньолбостулар. Бастакылар кураанах сиргэ тахса охсон муостара дьөрөгөлдьүстүлэр. А. Федоров

чороҥноо диэнтэн холб. туһ. Итии баҕайы күн буолан, эһэлэр субу-субу харбаан ньолбоһоллор, үүт-үкчү киһи курдук төбөлөрүн оройунан умсан, икки кэлин атахтара чороҥноһоллор. С. Тарасов

сыһ.
1. Тута-бааччы, сипсибилигин. ☉ Тут же, сразу, тотчас. Уҥардыы уоһуйбут Күндэлэй эрэйдээх ойоҕун …… оҥочоҕо куруубайдык илгээт, мотуорун төлө тардан баргыппыт, уохтаах оҥочолорунан начаас элэс гынан хаалтар. Н. Габышев
2. Түргэнник, биллибэттик (кэм устатын туһунан). ☉ Быстро, незаметно (о пролетевшем промежутке времени)
Сыл, хонук начаас да ааһар.  Үс хо нук начаас ааһа охсон, Силип төрдүс күнүгэр дьиэтин булбута. Күннүк Уурастыырап
3. Быстах, кылгас кэмҥэ. ☉ Ненадолго, на короткое время
Манна начаас киирэн таҕыста.  Эһэ начаас тохтуу түспүтүгэр, төбөтө ньолбос гынан биэрдэ. Н. Заболоцкай
Начаас кэлбит киһигин дуу, олохсуйа дуу? ДСЯЯ
◊ Начаас икки ардыгар — кылгас кэм иһигэр, олус түргэнник. ☉ Моментально, очень быстро, мигом
Максимнаах түөрт бөрөнү начаас икки ардыгар сүлүтэлээн кэбистилэр. Л. Попов
Сэнэрээттэр энэлиһэ-сыналыһа көтөн, хара буорунан типпиттэрэ — начаас икки ардыгар сир-дойду киэлитэ уларыйа түспүтэ. А. Бэрияк
русск. на час

I
аат. Кыра кыыл-сүөл, кутуйах аһылыктаах күрэҥ дьүһүннээх, үөһэнэн эргийэ сылдьан элиэтиир идэлээх, тыҥырахтаах сиэмэх көтөр. ☉ Крупная хищная птица семейства ястребиных, коршун
Балачча барбытын кэннэ, аппа ортотунааҕы талахха элиэ ньолбос гына олоро түстэ. Амма Аччыгыйа
Улуу куйаары биһиги эрэ бас билэбит диэххэ айылаахтык элиэлэр былыты аннынан эргийэн элээрэллэр. М. Доҕордуурап
Элиэ кыырай халлааны кырсынан көтө сылдьан, күтэр, кутуйах, дьабарааскы ыаматын биэрэстэлээх сиртэн көрө сылдьан эмискэ саба түһэр. И. Никифоров
◊ Элиэ кутуруга муннук тут. — 1) мас тутууларга киэҥник туттуллар ньэмиэскэй муннук биир көрүҥэ: бэрэбинэлэр кэлтэччи охсуллубут уһуктара бэйэ-бэйэлэригэр чорбоҕо суох гына ыпсары киирэллэр, таһыттан көрөргө элиэ кутуругар майгынныыр. ☉ Способ соединения брёвен на углах стен дома, при котором концы брёвен не выходят наружу за пределы стены, а нижняя и верхняя плоскости шпунтов чередуют угол наклона, благодаря чему каждое бревно сцеплено с соседними — верхним и нижним так, что не позволяет им вывернуться наружу, рубка «в лапу» (букв. хвост коршуна)
Ньэмиэскэй муннук үс көрүҥнээх: көнө муннук, кэлтэй элиэ кутуруга, элиэ кутуруга муннук. АЭ ӨӨКХ; 2) элиэ кутуругар маарынныыр гына оҥоһуллубут бэрэбинэлэри үрүтүрдүлэригэр ууран хам туттарар мас оҥоһук, сыып көрүҥэ. ☉ Короткий деревянный шкворень в виде птичьего хвоста, забиваемый между брёвнами строящегося дома для более плотного их скрепления
Түөрт кырыылаах уонна төгүрүк сыыптан ураты саха уустара элиэ кутурук сыыбы тутталлара. АЭ ӨӨКХ
ср. др.-тюрк. ел хуш ‘птица, похожая на орла’, монг. элээ, бур. элеэ ‘коршун’
II
тоҥуу I диэн курдук
Догдоон хара тыа дурдалаах, Тоҥууга тохтотооччу Туолдьут бэргэн, Элимтэҕэй таба аттаах Элиэҕэ эргитээччи Элик бэргэн. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ол элиэлэри күҥҥэ үстэ көрүөхтээххин, биирдии көрүүгэ түөртүү-биэстии толору тыы балыгы ылаҕын. Үксэ күндүөбэй буолар. С. Руфов