Якутские буквы:

Якутский → Русский

ньургун

высок, славный; биһиги ньургун буойуннарбыт наши славные воины.

Якутский → Английский

ньургун

a. first, best, choice

Якутский → Якутский

ньургун

  1. даҕ.
  2. Күүстээх санаалаах, эрдээх сүрэхтээх, хорсун. Отважный, смелый, храбрый
    Бу аан ийэ дойду өрөгөйдүүрүн туһугар сырдык тыыннарынан мэктиэлээн сэриилэспит ньургун уолаттары төрөтөн төлөһүппүт күн ийэлэрбит эмээхситтэр, уруйайхал буоллун эһиэхэ! Амма Аччыгыйа
    Кырдьык кимиэхэ да балыйтарбат, сырдык туохха да хаххалаппат, ньургун сүрэх туохтан да, кимтэн да дьулайбат. Амма Аччыгыйа
    Оо, үчүгэй да этилэр Ол кэлбэтэх [фронтан] ньургун дьоннор, Хайа сир киэҥ эйгэтигэр Хааллылар буолла охтоннор. И. Эртюков
  3. көсп. Талыыттан талыы, үчүгэйтэн үчүгэй, бастыҥ. Лучший из лучших, самый лучший
    Бу ньургун ньургуһуннар Тоҥ муус буору тобулбуттар: Дойдубун симиир туһугар Дьыбартан, хаартан чаҕыйбаттар. С. Данилов
    Киһи санаата көтөҕүллэн, үөрүөн-көтүөн курдук буолан, аан дойду ньургун ньуура тупсан турар этэ. Эрилик Эристиин
  4. аат суолт. Киһи бастыҥа, үчүгэйэ, чулуута (үксүгэр тард. сыһыар-х ф-ҕа). Человек, выделяющийся среди других силой, умом и красотой (обычно употр. в притяж. ф.)
    Ылар үлэ ньургуна Бастыҥ үүнүү өлгөмүн, Сыһыы-хонуу муҥунан Сылгы, ынах төрүөҕүн. Эллэй
    Ол күнү мин хайдах умнуомуй, — Киэҥ алаас сааскы чаҕылын, Туналҕаннаах ньуурдаах ньургунун, Эйигин — сырдык тапталбын. С. Данилов
    Ийэ дойду этиэҕэ: «Чэгиэн-чэбдик дьоннордо!» Биһигиттэн үүнүөҕэ Киһи киилэ, ньургуна. И. Федосеев
    ср. уйг. ньурҕун ‘много’, тунг. ньургин ‘передовой, ведущий’

Еще переводы:

булукунай

булукунай (Якутский → Якутский)

көр буллугунай
Ньургун ойон турда, сиргэ түһэрбит бэргэһэтин көрдөөн булукунайда. Болот Боотур

ньыкылын

ньыкылын (Якутский → Якутский)

ньыкый диэнтэн бэй., атын
туһ. Ньургун отуу түгэҕэр түһэн саһан, ньыкыллан олордо. Болот Боотур

тыырыта

тыырыта (Якутский → Якутский)

тыыра диэнтэн хат.- күүһүр
Ону көрдө да куйахата бэркэ тыырыта барда, этэ бэккэ саласта. Ньургун Боотур

тэсиһиннэр

тэсиһиннэр (Якутский → Якутский)

тэһис диэнтэн дьаһ
туһ. Мин диэтэх киһини кытта орой охсуһуннаран, чэчэгэй тэсиһиннэрэн көрбөттөр оҕолор! Ньургун Боотур

үөкэгэр

үөкэгэр (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Көнө уонна туруору, үрдүк. Прямой и высокий
Үс былас үөкэгэр өттүктээх. Ньургун Боотур

ырбалдьый

ырбалдьый (Якутский → Якутский)

ырбай диэнтэн арыт
көстүү. [Эмээхсин:] Абарбыккын аралдьыт, Ый өттүгүнэн ырбалдьый, Күн өттүгүнэн күөгэлдьий. Ньургун Боотур

курдан

курдан (Якутский → Якутский)

туохт. Курунан баан, куру кэт. Опоясываться, подпоясываться. Ньургун Боотур тоҕус чуоҕур хайа үрдүгэр төттөрү-таары хаама-хаама быа курунан быһа курданна. Ньургун Боотур
Эрэйдээх дууһа, Иһин сыыһын Экчэччи курданан Ээл-дээл элэҥнээн истэ. Күн Дьирибинэ

ньондоҕор

ньондоҕор (Якутский → Якутский)

даҕ. Үрдээн тупсан көстөр. Имеющий высокий, горделивый, величественный вид; имеющий длинные, стройные голени
[Ньургун Боотур] Уолах тиит орто чууркатын Оломооттоон ылан, Олоччу уурбут курдук уһун ньондоҕор Сотолоох эбит. Ньургун Боотур. Тэҥн. дьондоҕор

субуллаҕас

субуллаҕас (Якутский → Якутский)

даҕ. Уһун, субурхай буолан көстөр. Вытянутый в длину, удлинённый
Аллаах ат харытын таҥнары туппут курдук субуллаҕас муруннаах эбит. Ньургун Боотур
Икки сур кырынааһы субуруччу туппут курдук субуллаҕас хаастаах эбит. Ньургун Боотур

чинэс гын

чинэс гын (Якутский → Якутский)

чинэй диэнтэн көстө түһүү. Дьиэ айаҕар тиийээт, Кылааннаах Кыыс Ньургун обургу чинэс гына түстэ. Ньургун Боотур
Ыалдьыт чинэс гынаат оҕонньордоох эмээхсин сирэйдэрин олус муодаргыы одууласпахтаата. И. Гоголев
Кини онтон, ол харахтартан, түөскэ астарбыттыы чинэс гыммыта. Н. Лугинов