туохт.
1. Сыыллары баран сыҕаллан, хастанан кэл (хол., киһи илиитин-атаҕын тириитин этэргэ). ☉ Быть содранным, сдираться (напр., о коже руки, ноги)
Сэттэ кыыс дьахтар сап хаталларыгар тобуктара ньылбырыйбыт. Саха ост. I
Хортуоппуй хаҕа халыҥыы илик буолан бүтэйдии илдьирийэрэ уонна хаҕа ньылбырыйара элбэх буолар. ФНС ОАҮүС
2. Туох эмэ сымнаҕаска, инчэҕэйгэ халтарыйан сыҕарый (хол., хаарга сыарҕа). ☉ Легко скользить по чему-л. мокрому (напр., по первому снегу)
Саҥа хаары тыыран, сыарҕата тыаһа-сыма суох ньылбырыйар. В. Яковлев
Сиҥэ хаар устун турку сулбутук ньылбырыйар. В. Титов
Оҥочолоро билигин уу устун букатын тыаһа суох ньылбырыйан истэ. М. Горькай (тылб.)
3. Илийэн, сымнаан олус халтархай буол. ☉ Стать скользким от слякоти, сырости (напр., о траве)
Бадаайаптар саҥа үүнэн эрэр күөх оттоох тиэргэннэрэ киэһээҥҥи сиигинэн ньылбырыйа бүрүллүбүт. Л. Попов
— Бэйи эрэ, …… ол сиэрдийэҕиттэн бугул ньылбырыйа тураарай? С. Федотов
Суолбут-ииспит мыыла курдук ньылбырыйда. И. Никифоров
4. көсп. Бэрт буола сатаа, онон дьон итэҕэлин ыларга дьулус. ☉ Стараться казаться хорошим, добрым, чтобы войти в доверие людей
— Уваровскай ити ньылбырыйан сылдьарын көрүмэ — үөн хаата. Басыгысов утары матырыйаал хомуйар. Далан
[Лөгөнтөй] олох уларыйан, ньылбырыйбыта сүр. Ордугу-хоһуну тугу да саҥарбат. Р. Кулаковскай
«Сороххо хара саһыл буолан ньылбырый, сороххо сырҕан эһэ буолан саба түс, тугу да кэрэйимэ», — диэн оҕонньор арахсарыгар эппитэ. Ч. Айтматов (тылб.)
5. көсп. Тыаһа-ууһа суох үөмэн сырыт. ☉ Ходить крадучись, тихо скользить
[Мааска] тыаһа суох чөм-чөм үктэнитэлээн сэрэнэн хаамара, ханна баҕарар аргыый аҕай ньылбырыйан сылдьара. Далан
Быыкаа хайаҕаһынан ньылбырыйан киирээт, кини [эһэ] урусхаллаабытынан, ый-күн ыһыаҕа оҥорбутунан барар. Н. Заболоцкай
Олбуор иһигэр легковой массыына бытааннык ньылбырыйан киирдэ, итиэннэ эргийээри …… суруктаах остуолбаны хабырыйан ааста. В. Осеева (тылб.)
ср. алт. дьылбырыт ‘скользить’

1) скользить, соскальзывать, слезать, сползать; тириитэ ньылбырыйбыт кожа у него содрана; ньылбырыйа сытый= сгнить, разложиться; 2) перен. ходить крадучись.