даҕ. Сымыйа, албын. ☉ Ложный, обманчивый
Сымыйа-холдьур тыллаах Киһи биирдэ кырдьыгы Эттэҕинэ даҕаны Итэҕэллибэт быһыылаах. «ХС»
Эһиги мин ханнык эмэ холдьур дьахтар буолбатахпын билэҕит. Н. Чернышевскай (тылб.)

даҕ. Албын-түөкэй, саарбах-халбархай. ☉ Плутоватый, ненадежный, скользкий; непостоянный, обманчивый
Албын, куолдьаар киһиҥ Бэйэтин сүгэһэрин Атаһыгар сүктэриэ — Кэнниттэн күлэн иһиэ. Л. Попов
Оттон куолдьаар тылы куулунан да суккуйбуттарын иһин, устар уу сүүрүгүнүү ааһа туруо. ВМП УСС

1. 1) хитрый || хитрость, обман; албын киһи хитрый человек; албынынан ыл = взять обманным путём; албыҥҥар киллэр = ввести в обман; 2) льстивый || лесть; 3) обманчивый; албын эрэл обманчивая надежда; 2. 1) хитрец; обманщик, плут, мошенник; 2) льстец; албын тыла мүөттээҕэр минньигэс поcл. слова льстеца слаще мёда.

1. 1) сырой; сиикэй эт сырое мясо; сиикэй уу сырая вода; 2) незамёрзший (о водоёмах); сиикэй сиэн незамёрзшая речка; 3) открытый (о ране, язве); 4) неспелый (о ягоде); сиикэй сугун неспелая голубика; 5) разг. перен. ложный, неверный; обманчивый; 2. 1) полынья ; 2) диал. брюшная часть сырой только что выловленной рыбы (считается лакомством у северных якутов) # сиикэй арыы сливочное масло.

и. д. от сэрэй= догадка; гипотеза; сэрэйии уксугэр албын буолааччы догадка часто бывает обманчива; наука сэрэйиитэ научная гипотеза.

1. аат.
2. Албыннаһар өҥө, албыннаһыы. ☉ Обман, хитрость
   — Туох ньымаата кэлиэй. Билэр киһигэр үтүөнү оҥордоҕуҥ дии. Болот Боотур
   Баабылап Өлөксөөс сытар балааккатыгар киирэр. Кини үтүө санаалаах киирбэтэҕэ, ханнык эрэ албынынан, ньымаатынан Өлөксөөһү өлөрөр баҕалааҕа. Н. Якутскай
   Дьиэлээх Уйбаанчык кэпсээнинэн, билиҥҥи тойотторго биэрэр «ньымаат» сиэр быһыытынан дьоҕус үһү. П. Филиппов
3. түөлбэ. Бултаабыт бултан бэрсии. ☉ Дар, подарок охотника из своей добычи (традиционный обычай северных народов)
   «Тороппуун, эйиэхэ Дьэргэ кэһиитин икки кыыл этин ньымаат ыыппыт», — Ньургучаан киирэн эттэ. Болот Боотур
   Кэргэним ыарахан буолан, дьонтон ньымаат (булду босхо биэрии) ылан иитиллэн, …… дьиэ бөҕө буолан сытыахпын баҕарбатаҕым. Н. Абыйчанин
   Ньымаат — булт бастыҥа, балык үтүөтэ, түүлээх талыыта буолар. П. Филиппов
4. эргэр. Уол бэйэтин эбэтэр дьонун аатыттан кыыстаах ыалга кэлэн уолга кэргэн кэпсэтэр киһи; суорумньу. ☉ Сват, сваха
   Инники балтыһах остуолга Олордо кийиит күтүөттүүн, Аттыларыгар — ийэ, аҕа, Түҥүр, ходоҕой бүүсбүттүүн. Оттон ол остуол чугаһыгар Дуруускаһыт, сыбаат, ньымаат Бары орун оннуларыгар Олорбуттар эрээтэрээт. И. Эртюков
   «Мин кинитэ [Татыйыга] суох сатаан киһи буолуо суохпун. Аҕам, баран кэпсэппэккин ээ. Эбэтэр ньымаатта ыыт», — диэн Табыйык аҕатыттан ис-иһиттэн иэйэн көрдөстө. «Чолбон»
5. даҕ. суолт. Албын, угаайылаах (хол., кэпсэтиигэ). ☉ Обманчивый, хитрый (напр., голос, речь)
   «Атаарыы малааһынын өссө ылыаҕыҥ дуу?» — диэн Түү Сирэй ньымаат куолаһынан этии киллэрбитэ. Р. Баҕатаайыскай
   Даарыйа ыалдьытымсах, бэрт сайаҕас, кэпсэтинньэҥ, ньымаат тыллаах, аһыныгас майгылаах киһи. «ХС»
   Мэлдьи иһиллии сылдьар, ньымаат куоластаах …… иезуит, адьас кыараҕас да быыһы-хайаҕаһы булан, эриэн кыыллыы ньылбырыйан киирэрин сатыыра. АЕВ ОҮИ
   ср. др.-тюрк. нимат ‘милость, благодеяния, дары; блага мирские, удовольствия жизни, блаженство’, эвенк. нимаат ‘доля, пай (дарственный от охоты, промысла, обычно половина шкуры убитого зверя); кушанье; пай охотника (при дележе убитого зверя)’