несов. см. обогатить(ся).

с. 1. (по гл. обогатить) байытыы; перен. байытыы, элбэтии, кэҥэтии; горн, байытыы, сөнөрдүү; 2. (по гл. обогатиться) байыы; перен. байыы, элбээһин, кэҥээһин; горн, байыы, сөҥүү.

(об=, обо=, объ=) приставка, суолтатынан көрдөрөр: 1) хайааһын тугу эмэ тула барарын, предмеккэ бүтүннүүтүгэр тарҕанарын, хол. обежать тула сүүр,эргийэ сүүр; осмотреть көр, сирийэн көр; 2) хайааһын элбэх киһини эбэтэр элбэх предмети хабарын, кэрийэ буоларын, хол. обегать кэрийэ сүүр; одарить бэлэхтэтэлээ; 3) хайааһыҥҥа кими эмэ баһыйыыны, куотууну, хол. обогнать ситэн аас; 4) хайааһын түмүгэр кими эмэ ньочоокко тиэрдиини, балыйыыны, хол. обвесить ыйааһыҥҥа балый; 5) =ся эбиискэни кытта туттулуннаҕына, хайааһынгҥа сыыһаны оҥорууну, хол. оговориться алҕас эт, алҕас саҥар; 6) хайааһын түмүгэр туох эмэ буолан уларыйары эбэтэр уларытыыны, хол. обогатить байыт; 7) хайааһын эбэтэр турук түмүгэ көстүүтүн, хол. окаменеть таастый; ослепнуть хараҕа суох буол.

1. бай диэнтэн дьаһ. туһ. Сибиряков баайбын диир. Суох, кини мин илиим иһигэр баар, мин кинини байытар да, дьадатар да кыахтаахпын. Н. Якутскай
   Бүгүн биһиги бу хочоҕо Никифоров кинээһи байытар иһин буор босхо үлэлээтибит. М. Доҕордуурап. [Манчаары] баай бөҕөнү талаан, таһыйан, сорох дьадаҥы дьону байытар гына биэрэн олоорто, сылдьыбыта үһү. Саха фольк.
2. көсп. Туох эмэ саҥаны киллэр; эп, хаҥат. ☉ Обогатить чем-л. новым; приумножать
   Үчүгэй тылбаас тылы байытар, оттон куһаҕан тылбаас тылы сыыһырдар, дьүдьэтэр, буортулуур. Софр. Данилов
   Бүлүү туһунан былыргы үһүйээннэр поэманы өссө ордук байытан, киэргэтэн биэрэллэр. Л. Попов
   Мин дууһам ыллыыр чаастардаах Индия муударай тылынан, Ардыгар санаабын байытан Нууччалыы толкуйдуур буолабын. С. Данилов
   Икки тылы билии туох да куһаҕаны аҕалбат, төттөрүтүн икки омук культуратын билии оҕону ордук сайыннарар, кини өйүнсанаатын ордук байытар. Далан