обход, объезд || обходный, объездной, объезжий; бу суол тумнугастаах эта дорога имеет объезд; тумнугас суол обходная дорога.

1) имеющий объезд, обход; с... объездом, с... обходом; 2) обходный, объезжий.

даҕ., эргэр. Тугу эмэ тумнан, эргийэ барар, тумнуулаах. ☉ Обходный, объездной, объезжий. Тумнугас суол. Тумнугас ыллык

прил. 1. (кружный) төгүргэн, эргиир; ехать окольной дорогой төгүргэн суолунан бар; 2. перен. (обходный) туора, тастыҥ; узнать что-л. окольным путём туора суолунан бил, туораттан бил; 3. уст. (соседний, окрестный) чугастааҕы, ыаллыы; окольные сёла ыаллыы дэриэбинэлэр.

даҕ. Быһа буолбакка, эргийэ барар, эргиир (суол туһунан). ☉ Окольный, обходный (о дороге)
Виталик эбэтэ аа-дьуо хааман дэриэбинэҕэ тиийиитигэр, оҕолор төгүүр сиринэн барбыт буоланнар, үөр сүөһүлэргэ чугаһаатылар. «ХС»
Тугу гыныаххыный — сороххо ордук төгүүр суол түбэһэр. А. Твардовскай (тылб.)
ср. тюрк. тэкир ‘круглый, кругообразный; круг’

1. аат., мат. Туох эмэ төгүрүк быһыыта, пуормата, иэнэ. ☉ Часть плоскости, ограниченная окружностью, круг
   Сыырка арыаната, ыстакаан эбэтэр тэриэлкэ түгэҕэ төгүрүмтэ пуормалаахтар. АТП ОАаММӨС
   Күн эниэргийэтин сүүрээнэ биир сөкүүндэҕэ Сир шарын сүүнэ улахан төгүрүмтэтинээҕэр сэттэ аҥаар төгүлүнэн ордук ырааҕы барар! ЭМ КТК
   Көлүөһэ төгүрүмтэтин уһунун билэргэ, кини диаметрын мээрэйдиэххэ уонна ол тахсыбыт ахсаанын 3,14-кэ төгүллүөххэ наада. КПЫ
2. даҕ. суолт. Быһа буолбакка, ырааҕынан, эргийэн тиийэр (суол туһунан). ☉ Окольный, окружный, обходный (о дороге)
   Мин санаабар кинилэр төгүрүмтэ суолунан барбыттар, халлаан айанньыттара. Т. Сметанин
   Сэгэр туһугар сэттэ биэрэстэ төгүрүмтэ буолбатах. Л. Толстой (тылб.)
   Төннөр суол төгүрүмтэ, бутуурдаах этэ. С. Курилов (тылб.)

побуд. от төгүрүй = 1) окружать, обносить; оту бүтэйинэн төгүрүт = обнести стог сена изгородью; 2) заставлять кружить (обходить, объезжать); сирдьит дьону ырааҕынан төгүрүппүт проводник провёл людей обходным путём; 3) округлять (напр. число при делении).