прил. 1. (о ткани) биир эрэ өттүлээх, наар өттүлээх; односторонний драп наар өттүлээх дыраап; 2. (затронувший одну сторону) аҥар өттүнэн; односторонний плеврит аҥар өттүнэн плеврит; 3. (в одном направлении) наар биир өттүгэр (буолар); одностороннее движение по улице уулуссанан наар биирөттүгэр барыы; 4. перен. биир эрэ өттүттэн (оҥоһуллар), кэлтэччи (буолар), аҥардастыы (буолар); одностороннее освещение темы теманы биир эрэ өттүттэн сырдатыы.
Русский → Якутский
односторонний
Еще переводы:
однобокий (Русский → Якутский)
прил. 1. (несимметричный) одьоо, кэлтэгэй; 2. перен. (односторонний) кэлтэгэй, толорута суох, ситэтэ су ох; однобокое решение кэлтэгэй быһаарыы.
кэлтэгэй (Якутский → Русский)
1) неодинаковый, разный (напр. о предметах, состоящих из различных частей); ыйааһын кэлтэгэй неточные весы (у к-рых одна сторона перетягивает); кэлтэгэй ньуоска щербатая ложка; кэлтэгэй остуол колченогий стол; 2) перен. односторонний, ограниченный; неудовлетворительный; имеющий порок, изъян; кэлтэгэй быһаарыы одностороннее решение; кини оҥорбута барыта кэлтэгэй все его поделки бывают с изъяном; кэлтэгэй ый а) месяц на ущербе; б) серп луны; 3) перен. разг. обиженный судьбой, несчастный.
кэлтэгэй (Якутский → Якутский)
даҕ.
1. Аҥаара суох буолбут, аҥаар эрэ өттүлээх. ☉ Ущербный (месяц), имеющий только одну сторону, один бок (напр., шалаш)
Балаҕан үрдүгэр кэлтэгэй хамыйах сытар үһү (тааб.: ый). Кэлтэгэй отуу аттыгар оллоон, уонна суон бэрэбинэ төрдө баар. Суорун Омоллоон
Саҥа үүнэн эрэр кэлтэгэй ый өлбөөркөй сырдыгар бары-барыта хайдах эрэ улаатан, үллэн-баллан барда. Н. Заболоцкай
2. көсп. Толорута суох, итэҕэс. ☉ Неполный, частичный, ограниченный, односторонний
Кэнэҕэс мин туспунан Кэпсээри гыннаххына, Кэлтэгэй буолан хаалыа. А. Софронов
Мин санаабар, эйиэхэ кэлтэгэй силиэстийэ тахсыбыт быһыылаах. Н. Павлов
Ити син сөптөөх эппиэт да буоллар аһары кэлтэгэй, биир эрэ өрүттээхтик быһаарар. «ХС»
♦ Кэтэһэн-кэтэһэн (кэтэһэрбэр) кэлтэгэй буоллум — олус өр күүттүм, күүтэн эрэйдэнним. ☉ Ждать томительно долго, измучиться (букв. окривел, покосился от долгого ожидания). Кэтэһэнкэтэһэн кэлтэгэй буолбут, манаһан манаһан маҥаас буолбут (өс хоһ.). Кэлбэтэҕэ ыраатта суругуҥ, Кэтэһэрбэр Кэлтэгэй буоллум… В. Гольдеров
Танкистар дьэ кэллилэр! Кэтэһэн кэлтэгэй буоллубут! К. Симонов (тылб.)
◊ Кэлтэгэй кэппиэйкэ кэпс., сүөл. — аҕыйах, кыра харчы; харчы (харчы суолтатын намтатан эбэтэр мыынан этэргэ тут-лар). ☉ Копейка, монета; деньги, гроши (употр. для того, чтобы принизить значение денег или сказать об их неудовлетворительном количестве)
Эмээхсин хаартытын торуойун бэйэтэ харайар, кэлтэгэй кэппиэйкэни да биэрбэт. И. Гоголев
Төһө да үчүгэйдик, барыыстаахтык эргиммитин иһин, кэпсэппит, бэдэрээттэспит үбүттэн ордук эйиэхэ биир кэлтэгэй кэппиэйкэни дук гыныа дуо, саараама! Н. Якутскай. Кэлтэгэй кэппиэйкэ иһин уҥуоҕуҥ салҕалыыр. А. Федоров
ср. монг. хэлтгий ‘кривой, косой’, бур. хэлтэгэр ‘кривобокий’, алт. келтегей ‘половина (целого), один из пары; убогий’