Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэлтэгэй

1) неодинаковый, разный (напр. о предметах, состоящих из различных частей); ыйааһын кэлтэгэй неточные весы (у к-рых одна сторона перетягивает); кэлтэгэй ньуоска щербатая ложка; кэлтэгэй остуол колченогий стол; 2) перен. односторонний, ограниченный; неудовлетворительный; имеющий порок, изъян; кэлтэгэй быһаарыы одностороннее решение; кини оҥорбута барыта кэлтэгэй все его поделки бывают с изъяном; кэлтэгэй ый а) месяц на ущербе; б) серп луны; 3) перен. разг. обиженный судьбой, несчастный.

Якутский → Якутский

кэлтэгэй

даҕ.
1. Аҥаара суох буолбут, аҥаар эрэ өттүлээх. Ущербный (месяц), имеющий только одну сторону, один бок (напр., шалаш)
Балаҕан үрдүгэр кэлтэгэй хамыйах сытар үһү (тааб.: ый). Кэлтэгэй отуу аттыгар оллоон, уонна суон бэрэбинэ төрдө баар. Суорун Омоллоон
Саҥа үүнэн эрэр кэлтэгэй ый өлбөөркөй сырдыгар бары-барыта хайдах эрэ улаатан, үллэн-баллан барда. Н. Заболоцкай
2. көсп. Толорута суох, итэҕэс. Неполный, частичный, ограниченный, односторонний
Кэнэҕэс мин туспунан Кэпсээри гыннаххына, Кэлтэгэй буолан хаалыа. А. Софронов
Мин санаабар, эйиэхэ кэлтэгэй силиэстийэ тахсыбыт быһыылаах. Н. Павлов
Ити син сөптөөх эппиэт да буоллар аһары кэлтэгэй, биир эрэ өрүттээхтик быһаарар. «ХС»
Кэтэһэн-кэтэһэн (кэтэһэрбэр) кэлтэгэй буоллум — олус өр күүттүм, күүтэн эрэйдэнним. Ждать томительно долго, измучиться (букв. окривел, покосился от долгого ожидания). Кэтэһэнкэтэһэн кэлтэгэй буолбут, манаһан манаһан маҥаас буолбут (өс хоһ.). Кэлбэтэҕэ ыраатта суругуҥ, Кэтэһэрбэр Кэлтэгэй буоллум… В. Гольдеров
Танкистар дьэ кэллилэр! Кэтэһэн кэлтэгэй буоллубут! К. Симонов (тылб.)
Кэлтэгэй кэппиэйкэ кэпс., сүөл. — аҕыйах, кыра харчы; харчы (харчы суолтатын намтатан эбэтэр мыынан этэргэ тут-лар). Копейка, монета; деньги, гроши (употр. для того, чтобы принизить значение денег или сказать об их неудовлетворительном количестве)
Эмээхсин хаартытын торуойун бэйэтэ харайар, кэлтэгэй кэппиэйкэни да биэрбэт. И. Гоголев
Төһө да үчүгэйдик, барыыстаахтык эргиммитин иһин, кэпсэппит, бэдэрээттэспит үбүттэн ордук эйиэхэ биир кэлтэгэй кэппиэйкэни дук гыныа дуо, саараама! Н. Якутскай. Кэлтэгэй кэппиэйкэ иһин уҥуоҕуҥ салҕалыыр. А. Федоров
ср. монг. хэлтгий ‘кривой, косой’, бур. хэлтэгэр ‘кривобокий’, алт. келтегей ‘половина (целого), один из пары; убогий’


Еще переводы:

полумесяц

полумесяц (Русский → Якутский)

м. быһаҕас ый, кэлтэгэй ый.

однобокий

однобокий (Русский → Якутский)

прил. 1. (несимметричный) одьоо, кэлтэгэй; 2. перен. (односторонний) кэлтэгэй, толорута суох, ситэтэ су ох; однобокое решение кэлтэгэй быһаарыы.

полукруглый

полукруглый (Русский → Якутский)

прил. кздтэгэй төгүрүк, токуркай; полукруглое окно кэлтэгэй төгүрүк түннүк.

кэлтэй=

кэлтэй= (Якутский → Английский)

v. to become asymmetric; кэлтэт= v. to make asymmetric; кэлтэгэй a. crooked, asymmetric

устуруус

устуруус (Якутский → Русский)

рубанок; кынаттаах устуруус двуручный рубанок, медведка; кэлтэгэй устуруус вид рубанка; суолкай устуруус двойной рубанок, шлйфтик.

кэлтэгэйдик

кэлтэгэйдик (Якутский → Якутский)

сыһ. Толорута суохтук, итэҕэстик, аҥаардастыы эрэ. Однобоко, односторонне
Кини уобараһа хайдах эрэ кэлтэгэйдик ойууламмыт. П. Ойуунускай
Биһиги …… ортобутугар ити боппуруоһу [нуучча норуотун суолтатын] эмиэ кэлтэгэйдик өйдөөһүн сибикитэ биллитэлиир. Амма Аччыгыйа
Сороҕор кырдьаҕастар биир эмэ түбэлтэттэн сылтаан эдэрдэри кэлтэгэйдик сыаналыыр үгэстээхтэр. ПБН КДьСО

былтай=

былтай= (Якутский → Русский)

образн. 1) показываться выпуклой стороной; выпячиваться; дьэбиннээх кэлтэгэй күн былтайан таҕыста взошло ржавое, щербатое, выпуклое солнце; 2) выпячиваться, выпирать (о лице, щеке).

кэтэс=

кэтэс= (Якутский → Русский)

1) ожидать, поджидать; выжидать; кэтэһэн-кэтэһэн кэлтэгэй буолбут погов. от ожидания он окривел; чуумпуралларын кэтэһэн баран, эттэ ... он дождался тишины и сказал ...; 2) подкарауливать, подстерегать; выжидать; түүн аайы кус кэтэһэр он каждую ночь подстерегает уток; ср. кэтээ =.

дьэллэкэччий

дьэллэкэччий (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сыҥааҕы, айаҕы ыһыктынан, оттомо суох түргэн-түргэнник саҥар-иҥэр, тутун-хабын. Держаться, вести себя бестолково-шустро, говорить, быстро двигая челюстью, не закрывая рта
ЭлэгэнтэйЛэгэнтэй Испиири эрэ кэлтэгэй Ирдээн-тордоон, сонордоон, Иһэн дьэллэкэччийэр. К. Туйаарыскай

итэт

итэт (Якутский → Якутский)

итээ диэнтэн дьаһ
туһ. Итэппэппин мин хармааным Кэлтэгэй биир кэппиэйкэтин. С. Тарасов
Үрүҥ гвардеецтар, сыаналаах кумааҕылар угуллан турар кыракый дьааһыктарын арыйаат, биһиги сүүс тыһыынча солкуобайы ылан итэппиппитин билэн, улаханнык уордайбыттара. СССБТ
Үбү итэтэрэ. «Кыым»