1,11 несов. см. отколоть(ся) 1, II.

нареч. 1) куском, кусками (откалываться), отваливать(ся); логлу оҕус= отколоть (одним) ударом; логлу бар = отвалиться большим куском; 2) без остатка, до основания (вырывать, выдёргивать); логлу тарт = вырвать с корнем.

сыһ. Туох эмэ кытыыта эмтэрийэн, ойдон түһэрин курдук. ☉ Так, чтобы образовалась выщербинка в виде полукруглого углубления (отколоть, сколоть)
Дьуодьаҕаркаан быһыылаах, Уон икки курдуулаах, Эмти быһыы дьэрэкээннээх, Элийэ охсуу иилээх, Тоҥ арыы домноох, Толору көйөргө кутуулаах Тойон айах маһы Туруору кэбэн кэбиспиттэр. С. Зверев
Эмээхсин тахсарын кытта үөрэн-көтөн, үүттэн быһаҕынан эмти охсон ылан ууга суурайан ыалдьар оҕолоругар иһэрдэллэр. Амма Аччыгыйа
Анараа киһи маҥнай сиргэммит курдук бэрт кыраны эмти ытыран, ыстаан амтаһыйан көрөр. Н. Якутскай
ср. монг. эмтийх ‘становиться зазубренным, щербатым’

сов. 1. что (отколоть) туура оҕус, эмти оҕус, эмтэрит, алдьат; отбить ручку у чашки чааскы тутааҕын алдьат; 2. что ^отразить) төттөрү оҕус; отбить мяч рукой мээчиги илиигинэн төттөрү оҕус; отбить атаку кимэн киириини төттөрү оҕус; З. кого-что (отнять с боем) былдьаан ыл, сэриилээн ыл; отбить город куораты былдьаан ыл; 4. кого-что, разг. (забрать себе) былдьаан ыл; отбить невесту кыыһын былдьаан ыл; 5. что (повредить) ибили оҕус, ибилитиннэр, влөр; отбить ноги атахтаргын өлөр; 6. что (удалить, ослабить) суох гын, сүтэр; отбить запах сытын сүтэр; 7. что кырбаа, таптай; отбить косу хотууру таптай; 8. что оҕус, охсуолаа; отбить такт рукой илиигинэн такта оҕус.

I
туохт. Киэҥник хардыылаа. ☉ Широко шагать. Түргэнник хааман оломооттоо
□ От охсон оломооттуу турар. СГФ СКТ
II
туохт.
1. Бөдөҥ-бөдөҥнүк быс, ойута оҕус. ☉ Нарубить, нарезать на крупные куски, отколоть от чего-л. крупные части
Дьэ, сыаны, эти сиэн оломооттоон эрэллэр. ПЭК ОНЛЯ I
Уолах тиит орто чууркатын оломооттоон ылан олоччу уурбут курдук уһун дьондоҕор сотолоох эбит. Саха фольк. Эриллэҕэс тиитим орто дүлүҥүн Оломооттоон ылан олоппут курдук, Эриллэ дапсыл харылаах эбит. П. Ойуунускай
Урукку курдук, хотуурунан Оломооттуур уурайбыт. С. Тимофеев
2. Онон-манан көтүмэхтик быс, оҕус (оту), хас (буору), күрт (хаары). ☉ Небрежно косить (траву), счищать (снег), копать (землю) там и сям
Ол, эн сатаан хаары күрдьүөҥ дуо? Онон-манан оломооттуоҥ! Р. Баҕатаайыскай

сыһ.
1. Аллараа өттүттэн ыла арааран, улаханнык түөрэ (хол., бас, быһан ыл). ☉ До основания, с корнями, глу боко и большим куском (вырвать, срезать что-л.)
Кумахха илиитин батары анньан, сымара тааһы кууһан, логлу көтөҕөн ылан кумах үрдүгэр тиэ рэ бырахпыт. И. Бочкарёв
[ Ыстапааһа] мас хамыйаҕынан сиикэй арыыны логлу баһан хобордооххо укпута, ууллан ньал ҕарыйан, устан күөгэйдэ. В. Протодьяконов
2. кэпс. Тугу да ордорбокко бүтүннүү, лөглөччү. ☉ Всё без остатка, целиком (брать что-л.)
Моҕус үбүн-аһын, сүөһүтүн логлу көтөҕөн кэлэн, Сүүтүкээн эмээхсин байан-тайан өр сыл ыал буолан олорбута үһү. Саха ост. I
◊ Логлу ас — анньан логлорут, логлу барар курдук ас; тугунан эмэ логлорутан ыл. ☉ Толчком, напором снести, сдвинуть что-л. с основания; отколоть от чего-л. большой кусок. Бульдозер улахан буору логлу анньан ааспыт. Мууһу улахан гына логлу ас. Логлу оҕус — охсон логлорут, логлоруйар гына оҕус. ☉ Ударом снести что-л. с основания; ударом отколоть от чего-л. большой кусок
Муус чопчулаһа тоҥмутун логлу оҕус. [Эһэ] суола, биир тииккэ тохтообут уонна өрө уунан үөһэ хатырыгы логлу охсон ааспыт. Болот Боотур. Логлу тарт — тардан логлорут, логлоруйар курдук тарт. ☉ Вырвать что-л. с корнями, с землёй (напр., дерево); отломить от чего-л. бол ьшой кусок
[Эһэ] сыллата, болбуктаны силистэри-мутуктары логлу тардан а ҕ а л а н , арҕаҕын аанын бүөлүүр. И. Ф едосеев. [Күөрэгэй] хороону батыһа сөмүйэтинэн иккитэ-үстэ үрүт буору логлу тарта. Т. Сметанин. Логлу тэп (тэбин) — 1) атаххынан тэбэн эбэтэр тэбинэн логлорут. ☉ Ударом ноги снести что-л. с основания; отбрасывать копытами назад большие комья, куски земли (о лошадях, особенно о богатырском коне)
Ат сылгы Түөрт хаардаах бугул саҕа Хара буору логлу тэбэн кэбистэ да …… Тус хоту диэки көтөн куугунаата. Ньургун Боотур; 2) дэлби көтөн логлорут (хол., буулдьаны, с н а р я д ы э т э ргэ); иһиттэн тыыллан, үллэн логлорут (хол., уу тоҥоругар үллэн алдьатарын этэргэ). ☉ Срывать, сносить что-л. (напр., о пуле, взрывной волне); выпирать, выдавливать что-л. (напр., о з а м е рзающей воде)
Буомба кини окуопатыттан халты түспүт уонна, окуопа бүүрүгүн логлу тэбэн, лейтенаны буорунан тибэн кэбиспит. Ф. Софронов