1) отплата, замена; хардатын тугу биэрдэ ? что он дал взамен; 2) ответ || ответный; харда сурук ответное письмо; киниэхэ харда суруйдум я ему написал ответ.

аат.
1. Киһи үтүөтүн тугунан эмэ төлөөһүн; ким эмэ туох эмэ оҥоһуутугар утары хардыы. ☉ Встречное действие, обусловленное чужим действием или ситуацией, ответ, отплата
Үстүү мүнүүтэ буола-буола үөһэ тыынаҕын, хардата суох таптал туһунан хоһоон ааҕаҕын. Н. Лугинов
Дьон да хардата, утары уунара суох буолбаттара, илии тутуурдаах ыыталлара: сорох Мэчикээҥҥэ сиикэй арыы симэрэ. С. Маисов. Хардабыт — таһаарыылаах үлэнэн, производствоны хаҥатыынан буолуохтаах. «Саха с.»
2. Ыйытыыга, сурукка эппиэт, хоруй. ☉ Ответ на вопрос, на письмо
Кэһии ыытыллыбыта ыраатта да, хантан да харда кэлэн биэрбэтэҕэ. И. Федосеев
Биир оннук сурукка: «Эн суруккар харда оптуорунньукка бэриллиэ». П. Филиппов
Сурук хардата өр кэтэһиннэрбэтэҕэ, Чаҕылга военкоматтан бэбиэскэ тиийэн кэлбитэ. С. Никифоров

аат., кэпс.
1. Ахсааннаах оонньуурга, төттөрү сүүйэн, сүүйтэриини төннөрүү, тэҥнээһин (үгүстүк буол көмө туохт кытта ситимнэһэн, этиигэ холбуу кэпсиирэ сүрүн чааһа буолар эбэтэр соҕотохтуу оннук ситим бүтүннүүтүн суолтатыгар тут-лар). ☉ Ответный результат, успех в играх со счетом, отыгрыш (в сочет. со служебным гл. буол служит основной частью составного сказуемого или самостоятельно выполняет функцию такого сочетания). Биир кыайыыҥ боруос
2. Туох эмэ сөптөөх төлөбүрэ, хардата, толуга. ☉ Ответное действие, поступок, равнозначные чьему-л. действию, поступку, отплата, отместка
Тэҥнэһиэҥ дуо? Сэмэнчик боруоһун кыһыллары сүүһүнэн охторуохпут. Эрилик Эристиин
Оччолорго биһиги нэһилиэккэ Петрушкин диэн үөрэхтээх судаарыскайдары кытта доҕордоһор киһи баара. Ол киһи Капитонов [кулуба дьадаҥыны кырбаан] хас оҕустаҕын аайы: «Байтаһын ынах боруос! Аҥаар арыгы боруос! Биэс саһыл боруос!» — диэн хап гыннара турда. М. Доҕордуурап
♦ Иэс боруос кэпс. — 1) киһиттэн тугу эмэ ситиһэрдээх киһи, ону ситиһэн санаатын толордоҕуна, иэспин ситтим диэн этэр тыла. ☉ Теперь мы расквитались, теперь мы квиты (говорят, отомстив кому-л. за обиду); 2) иэс баайсан оонньуурга эккирэтээччи куотааччыны ситэн таарыйан баран этэр тыла. ☉ В детской игре «Догонялки»: выражение, которое произносит догоняющий, настигнув убегающего
[Иэс баайсыыга] биир оҕо, атын оҕону илиитинэн санныга таарыйан баран «иэс» диэт, куотар. Таарыйтарбыт оҕо ити оҕону эккирэтэр, кинини ситиэхтээх, илиитинэн таарыйыахтаах уонна «иэс боруос» диэхтээх. ВПК СОо