туохт.
1. Килэгир ньуурдаа; көнө, килэркэй гын. ☉ Придавать блеск, доводить до блеска какую-л. поверхность; полировать
Муостаны кырааскалаан баран килэрит. — Сирэйин тыал өссө хараардан, килэритэн биэрбит. Н. Габышев
Хайаны тааҥ уута килэритэр. К. Туйаарыскай
2. көсп. Харса суох мэлдьэс. ☉ Решительно отрицать, отрекаться
Силиэдэбэтэл ыйыттаҕын аайы, киһи мэлдьэһэн килэритэ олордо. — Кэннэ кэтинчэ да буоллун, килэритэн иһэр табыллар. Билинниҥ да, бүттэҕиҥ ол. М. Попов

туохт.
1. Бэйэҕэ туһаайыллыбыт көрдөһүүнү, этиини ылыммакка утар, төттөрү эт. ☉ Отказываться
[Түмэппий:] Биһиги нэһилиэккэ дьахтар суут дуоһунаһыгар сылдьан көрө илик. Аккаастаныма!.. [Өрүүскэ:] Буоллун... Туох диэн аккаастаннамый? Күндэ
Учуутал уолу суруксуттуурга эппиттэрин уоллара дьорҕооттук аккаастанан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
«Кэбиис-кэбис», — ыксаабыттыы, бу соҕуруу ыытан эрэртэн куотардыы, үрүтүрдүгэр аккаастанна [ийэм]. Далан
2. Балаһыанньаҕын уларытарга, толорор үлэҕин быраҕарга, ууратарга быһаарын. ☉ Отрекаться от прежнего положения, работы, отказаться выполнять что-л. [Хорохоот:] Ыраахтааҕы бүрүстүөлүттэн аккаастаммыт, өрөбөлүүссүйэ буолбут үһү. П. Ойуунускай
Сотору буолаат Надежда Алексеевна кылааһы салайарыттан аккаастаммыта. Софр. Данилов
Баайдар ити быһыыга сөбүлэммэт буоллахтарына, дьадаҥылар-хамначчыттар бука бары баай үлэтиттэн, иэһиттэн-күүһүттэн уопсайынан аккаастаныах кэриҥнээхтэр. Амма Аччыгыйа
△ Урут ылынар, итэҕэйэр, сүгүрүйэр суолларгын быраҕарга, олортон киэр хайыһарга быһаарын. ☉ Отрекаться от своих прежних привязанностей, предметов поклонения
Айыыттан-таҥараттан аккаастанным, Андаҕартан-айыыттан араҕыстым, Орто дойду олоҕун Оһолун-сорун ордордум, Оһолун-сорун итэҕэйдим. П. Ойуунускай
Ааспыт олоҕу алҕаабыппыттан Адьас аккаастанабын. А. Софронов
△ Туохтан эрэ дуоһуйан, түксүлээн тохтоо. ☉ Отказаться от чего-л. вполне удовлетворившись, считая, что вполне достаточно
Оҕуһа уулаан аккаастаммытын кэннэ, самыытыгар ороннуу олорон дьиэтин диэки саллырдата турда. Күндэ
△ Кимтэн эрэ киэр хайыс, билиммэт буол (хол., чугас дьоҥҥуттан, урууларгыттан). ☉ Не признавать кого-л., отрекаться (от друзей, родственников)
[Мэхээс оҕонньор:] Эйигиттэн аккаастаммаппын, эн бассабыык буолбутуҥ кэннэ, мин бассабыыктарга, оҕом дьонугар, тоҕо өстөнүөмүй, тоҕо утары туруомуй? П. Ойуунускай

туохт.
1. Көрдөһүүнү, этиини ылыммакка, утар, төттөрү эт, буолунума. ☉ Отклонить просьбу, предложение; отказать
«Суох, барбаппын, хаһан да барыам суоҕа!» — диэн тэйиччи соҕус маска өйөнөн туран кини саастыыта уол булгуччу аккаастаата. Амма Аччыгыйа
Дьахтар, оҕотун ыытан, массыына ыйыттарбытын аккаастаан кэбиспиккит. Софр. Данилов
Киниэхэ [лесниккэ] да моһуок. Дегеяровка Ньаахсантан мас кэрдэрин көҥүллээтэҕинэ, дьон бары көрдүөхтэрэ. Аккаастыа, аккаастаатаҕына табыллар. Оччоҕо төһөлөөх хомуруйууну истэр. И. Федосеев
2. Урукку балаһыанньаҕыттан (хол., солоҕуттан, дуоһунаскыттан) уурай, тохтоо. ☉ Отрекаться от своего прежнего положения (напр., должности, сана); снимать с себя свои обязанности
Хаһан да ыраахтааҕы былааһын аккаастыа диэн өйдөрүгэр-санааларыгар оҕустарбатах улуус тойотторо уолуйан, тугу да быһа-хото быһаарбат буолан хаалбыттар. Эрилик Эристиин
△ Тугу эрэ билиммэт буолан, батан кэбис. ☉ Не принимать что-л., отказываться что-л. делать
«Кини үлэтигэр сылдьан ыалдьан баран, киниэхэ иэстээх буолан хаалар сатаммат, — диир Миитэрэй. — Иэһин булгуччу аккаастаан кэбиһэргэр сөп». Амма Аччыгыйа
3. Алдьанан, саахалланан үлэлээбэт буолан хаал (массыына, механизм туһунан). ☉ Перестать действовать вследствие неисправности, порчи; отказать (о машинах, механизмах)
Бэһис баарсаларын холбонон эрдэхтэринэ, биир катердарын мотуора аккаастаан кэбиспитэ. Суорун Омоллоон
Ити сүбэни сөбүлээн Эккирэтиэх буолбуттара — Газиктара «сүрэҕэлдьээн», Хата мастыы аккаастаата. Күннүк Уурастыырап