туохт.
1. Бэйэҕэ туһаайыллыбыт көрдөһүүнү, этиини ылыммакка утар, төттөрү эт. ☉ Отказываться
[Түмэппий:] Биһиги нэһилиэккэ дьахтар суут дуоһунаһыгар сылдьан көрө илик. Аккаастаныма!.. [Өрүүскэ:] Буоллун... Туох диэн аккаастаннамый? Күндэ
Учуутал уолу суруксуттуурга эппиттэрин уоллара дьорҕооттук аккаастанан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
«Кэбиис-кэбис», — ыксаабыттыы, бу соҕуруу ыытан эрэртэн куотардыы, үрүтүрдүгэр аккаастанна [ийэм]. Далан
2. Балаһыанньаҕын уларытарга, толорор үлэҕин быраҕарга, ууратарга быһаарын. ☉ Отрекаться от прежнего положения, работы, отказаться выполнять что-л. [Хорохоот:] Ыраахтааҕы бүрүстүөлүттэн аккаастаммыт, өрөбөлүүссүйэ буолбут үһү. П. Ойуунускай
Сотору буолаат Надежда Алексеевна кылааһы салайарыттан аккаастаммыта. Софр. Данилов
Баайдар ити быһыыга сөбүлэммэт буоллахтарына, дьадаҥылар-хамначчыттар бука бары баай үлэтиттэн, иэһиттэн-күүһүттэн уопсайынан аккаастаныах кэриҥнээхтэр. Амма Аччыгыйа
△ Урут ылынар, итэҕэйэр, сүгүрүйэр суолларгын быраҕарга, олортон киэр хайыһарга быһаарын. ☉ Отрекаться от своих прежних привязанностей, предметов поклонения
Айыыттан-таҥараттан аккаастанным, Андаҕартан-айыыттан араҕыстым, Орто дойду олоҕун Оһолун-сорун ордордум, Оһолун-сорун итэҕэйдим. П. Ойуунускай
Ааспыт олоҕу алҕаабыппыттан Адьас аккаастанабын. А. Софронов
△ Туохтан эрэ дуоһуйан, түксүлээн тохтоо. ☉ Отказаться от чего-л. вполне удовлетворившись, считая, что вполне достаточно
Оҕуһа уулаан аккаастаммытын кэннэ, самыытыгар ороннуу олорон дьиэтин диэки саллырдата турда. Күндэ
△ Кимтэн эрэ киэр хайыс, билиммэт буол (хол., чугас дьоҥҥуттан, урууларгыттан). ☉ Не признавать кого-л., отрекаться (от друзей, родственников)
[Мэхээс оҕонньор:] Эйигиттэн аккаастаммаппын, эн бассабыык буолбутуҥ кэннэ, мин бассабыыктарга, оҕом дьонугар, тоҕо өстөнүөмүй, тоҕо утары туруомуй? П. Ойуунускай

аат. Этиини, көрдөһүүнү ылыммат буолуу, утарыы. ☉ Отрицательный ответ на просьбу, предложение; отказ
Аймах дьоммуттан аккаас, Аҕалаах ийэбэр абакка! Улуну [киһи аата] доҕорбунуун Холбостоҕум буоллун! С. Зверев
Араастаан ааттыы, албынныы, куттуу, дьарыйа сатаан кэбиспиттэрэ да, киһилэрэ — аттыы аккаас. «ХС»
[Эмкэ] ыытыахтаах ыйдара субу тиийэн кэллэ. Ону кытта тэбис-тэҥҥэ тилэх үктэһэн тиийэн кэллэ — аккаас, кыккыраччы аккаас. С. Федотов. [Ордосов:] Биһиги [«Сайдыы» колхоһу кытта] холбоһо сатаабыппыт биэс сыл буолла да, анарааҥҥылар атыыр аккаас дииллэр. А. Федоров

отказ; аккаас ыллым я получил отказ.

отказываться от чего-л.; не соглашаться на что-л.; үлэттэн аккаастаныма не отказывайся от работы.