Якутские буквы:

Якутский → Якутский

охсуһааччы

аат.
1. Кыыһырсан баран сутуругунан киирсэр киһи. Драчун, забияка
Икки охсуһааччы иккиэн атахтаспытынан ол-бу диэки өлөн хааллылар. ПЭК ОНЛЯ III
Хотуолуу олорооччу, ыллаһааччы, сыллаһааччыуураһааччы, үөхсээччи, охсуһааччы бэркэ элбээбит сирэ. Эрилик Эристиин. Этиҥнээҕэр күүстээх тыас-уус ньириһийэрэ, оттон охсуһааччылар бэйэлэрэ ханна да көстүбэттэр. Эвен фольк.
2. көсп. Тугу-кими эмэ көмүскүүр, тугу эмэ сүһүөҕэр туруора сатыыр киһи. Борец за чьи-л. права, за какие-л. идеи, защитник чьих-л. интересов
Билигин эйэ иннигэр охсуһааччылар хамсааһыннара аан дойдуну бүтүннүүтүн хапта. Суорун Омоллоон
Кыһыллары утары охсуһааччылары буллахпытына табыллар. Амма Аччыгыйа
Төрөөбүт алаһатын харыстаһааччы, Сэрии өрдүн утары охсуһааччы Доҕотторбут сир үрдүнэн үгүстэр. А. Абаҕыыныскай

охсус

  1. оҕус I диэнтэн холб. туһ. Эн ийэҥ биһикки, төһө да дьадаҥы буолбуппут иһин, бэрт эйэлээхтик, биирдэ охсуспакка, биирдэ улаханнык этиспэккэ олорбуппут. П. Ойуунускай
    Кыра оҕолор күҥҥэ уонна охсуспуттара, уонна иллэспиттэрэ биллибэккэ хаалар. Дьүөгэ Ааныстыырап
  2. Туох эмэ туһугар туруулас, киирис. Бороться за что-л. Ийэ сир иһин охсуһар Дьол буоллун дьоҥҥо барытыгар. И. Гоголев
    тюрк. соҕыш, согыс

Якутский → Русский

охсус=

1) драться, биться; 2) бороться; кеҥүл иһин охсус = бороться за свободу; общественнай бэрээдэги кэһээччилэри утары охсус = бороться с нарушителями общественного порядка; курааны утары охсус = бороться с засухой.


Еще переводы:

борец

борец (Русский → Якутский)

сущ
тустуук; охсуһааччы

борец

борец (Русский → Якутский)

м. 1. охсуһааччы, мөккүһээччи; борцы за мир эйэ иһин охсуһааччылар; 2. спорт. тустуук, тустааччы.

ыллаһааччы

ыллаһааччы (Якутский → Якутский)

ыллас диэнтэн х-ччы аата
Ыллаһааччы, сыллаһааччы-уураһааччы, үөхсээччи, охсуһааччы бэркэ элбээбит сирэ. Эрилик Эристиин
Киһи эрэ хуорга ыллаһааччы буолуон сөп, соҕотоҕун ыллыыр дэбигис кыайтарбат. «ХС»

үөхсээччи

үөхсээччи (Якутский → Якутский)

аат. Үөхсэр киһи. Сквернослов, матерщинник
Куһаҕан тылынан үөхсээччи Куччугуй чөкчөҥө ханнаный? Күннүк Уурастыырап
Хотуолуу олорооччу, ыллаһааччы, сыллаһааччы-уураһааччы, үөхсээччи, охсуһааччы бэркэ элбээбит сирэ. Эрилик Эристиин
Күнээйилэр бэрт айдаанынан киһилэрин көмөн бараннар, ытаһааччы — ытаһа-ытаһалар, үөхсээччи — үөхсэүөхсэлэр тарҕаһаллар. Бэс Дьарааһын

саралааччы

саралааччы (Якутский → Якутский)

аат. Ким эмэ итэҕэһин-быһаҕаһын, түктэри быһыытын арыйааччы. Тот, кто раскрывает неблаговидные, предосудительные действия кого-л., разоблачитель
Суут иннигэр, буруйданааччылар курдук буолбакка, өстөөхпүт сокуоннайа суох дьайыыларын саралааччылар, ону утары халбаҥа суох охсуһааччылар быһыыларынан туруохтаахпыт. Болот Боотур

разнять

разнять (Русский → Якутский)

сов. кого араар, быыһаа; разнять дерущихся охсуһааччылары быыһаа.

сүүнэтий

сүүнэтий (Якутский → Якутский)

туохт. Өссө суолталанан кэҥээн, далааһыннанан ис. Становиться ещё более значимым, масштабным
Билигин эйэ иннигэр охсуһааччылар хамсааһыннара аан дойдуну бүтүннүүтүн хапта. Бу күүс улам хаҥаан, улам сүүнэтийэн иһэр. Суорун Омоллоон
Улуу поэт айымньыта көлүөнэттэн көлүөнэҕэ улам дириҥник өйдөнөн, үтүөҕэ-үрдүккэ ыҥырар күүһэ ордук сүүнэтийэн иһэр. СГС ӨСҮДь

подраться

подраться (Русский → Якутский)

сов. охсус.

устатын тухары

устатын тухары (Якутский → Якутский)

дьөһ.
1. Хайааһын ханнык эмэ кэм устатыгар тилэри оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар. Употребляется при обозначении какого-л. отрезка, периода времени, на всём протяжении которого совершается действие (на всём протяжении, за, в течение)
Биһиги айаммыт устатын тухары наар саха дойдутун, норуотун туһунан сэһэргэһэбит. Амма Аччыгыйа
Улуу поэт Некрасов олоҕун устатын тухары бэйэтин кэминээҕи өрөбөлүүссүйэ туһугар охсуһааччылары кытта ыкса сибээстээҕэ. Софр. Данилов
Ол саас устатын тухары Манчаары, ханна да барбыта биллибэккэ, сүтэн хаалбыт. МНН
2. Уста кээмэйдэрин кытта туттуллан, хайааһын туох эмэ ырааҕын устатыгар тилэри оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар. Употребляется при обозначении мер длины и расстояния, на всём протяжении которых совершается действие (на всём протяжении)
Балтараа килэмиэтирдээх боруон устатын тухары саллааттар өстөөҕү үлтү сынньан босхолообут куораттарын ааҕыталаан бардылар. Амма Аччыгыйа. Днестр өрүскэ сирэйинэн турдахха — уҥа өттө застава учаастагын устатын тухары үрүҥ таас хайа. Н. Якутскай

табаарыс

табаарыс (Якутский → Якутский)

аат.
1. Кимиэхэ эрэ чугас, кими эмэ кытта ыкса билсэр, өйдөһөр киһи. Человек, дружески расположенный к кому-л., приятель, товарищ
Ааҕан баран, үрүҥэр таһаараары, кумааҕы ылан эрдэҕинэ, табаарыһа Петя уол киирэн кэллэ. Суорун Омоллоон
Табаарыспын көрдүүбүн, кини манна киирбэтэх эбит. Н. Якутскай
Кини бүгүн куораттааҕы табаарыһыттан Фоминтан сурук ылбыта. М. Доҕордуурап
Кими эмэ кытта биир санаалаах; биир идиэйэ иһин охсуһааччы. Единомышленник
[Пистолет:] Биһиэннэрэ сэриилээн киириилэригэр табаарыстаргын кытта түрмэни илиигэр ылыахтааххын. С. Ефремов
Мин санаам буолан табаарыстарбыттан арахсыам суох ээ. Күндэ
2. Кимиэхэ эмэ, үксүгэр билбэт киһиэхэ эйэ дэмнээхтик туһаайан этэр тыл. Вежливое обращение к незнакомому человеку (обычно — когда имя собеседника неизвестно): товарищ
[Варя:] Табаарыс, хантан сылдьаҕын? А. Софронов
Табаарыс, эн аатыҥ ким эбитэ буолла? С. Ефремов
3. Дьон бэйэ-бэйэлэригэр официальнайдык туһаайан этэр тыллара (үксүгэр, солотун, үлэтин, дуоһунаһын, араспаанньатын кытта этиллэр туһулуу). Официальное обращение (обычно в сочетании с фамилией, должностью, званием), товарищ
Табаарыс хамандыырдар, олоруҥ! Н. Якутскай
Табаарыс Саввин, эн сорудаххын толордум! С. Ефремов
4. эргэр. Кими эмэ кытта тэҥнээх киһи. Человек, равный кому-л. по статусу, ровня
Мин киниэхэ табаарыһа суох киһибин. ПЭК СЯЯ