II сов. разг. (ощутить боль) ыалдьан ыл, ыалдьа түс.

туохт. Тугу эмэ олус хойуу диэн боруобалаан, амсайан бил. ☉ Попробовав, ощутить густоту чего-л.
Эһэ оҕото хааһыны харса суох маҕыйан баран, хойуурҕатта быһыылаах, хаста да кэҕэртэ. Софр. Данилов

сов. 1. кого-что холоон көр, бэрэбиэркэлээ, боруобалаа; испытать новую конструкцию самолёта самолёт саҥа конструкциятын холоон көр; испытать чью-л. верность ким эмэ теһө бэриниилээҕин холоон көр; 2. что (пережить, ощутить) бил, көр; испытать боль ыарыыны бил.

I подр. слабому дрожащему звуку; дьыр-дьыр дьырылаа = издавать нежные трели (о жаворонке).
II : дьыр гын = образн. ощутить внезапную мелкую нервную дрожь, трепет в теле; этим дьыр гынна по телу у меня пробежали мурашки.

туохт. Эмискэ дьириһийэн ыл (киһи этин-сиинин этэргэ). ☉ Внезапно ощутить мелкую дрожь (в теле)
[Ньургууна] этэ-сиинэ дыр гынан эрэ хаалбытын билэр. А. Софронов
Оҕонньор куйахата дыр-дыр гынна. Болот Боотур

I подр. потрескиванию, тихому дребезжанию: дыр-дыр гын = потрескивать; издавать слабые дребезжащие звуки.
II : дыр гын = момент.-однокр. образн. внезапно ощутить, как по телу пробегают мурашки (напр. при онемении конечностей, ударе электрического тока).
III : дыр курдук разг. а) аккуратный; дыр курдук оҥоһуллубут сделано очень аккуратно; б) вкусный, наваристый; дыр курдук мин вкусный, наваристый суп.

туохт. Туох эмэ олус аһыытын амсайан бил. ☉ Ощутить кислый, горький, острый и т. д. вкус чего-л.
Туоскун ыстакаанын биир тыынынан түһэрдэ, аһыырҕатан, килиэп тоорохойун сыллаамахтаата. Софр. Данилов
[Арыгыны] биир тыынынан түһэрэн баран, аһыырҕатан, сирэйин ханньас гыннарда. Ф. Захаров
Иван уус чороонноох кымыһы күөрэччи анньан ылаттаата уонна үрдүн охторон иһэн, аһыырҕатан, сирэйин мунньары тутунна. М. Доҕордуурап

туохт. Эмискэ этиҥ сааһа аһыллан, куйахаҥ күүрэн ыл. ☉ Внезапно ощутить мелкую дрожь, трепет в теле
Бии сэптэрэ [буускалара] дьэ эһиннэ быһыылаах, уллуҥаҕым дьыр гынна. Амма Аччыгыйа
Ону [ата хаҥас хараҕа суоҕун] көрөөт, киһи этэ дьыр гына түспүтэ, сүрэҕэ ньүөлүйтэлии бүллүгүрээн ылбыта, уҥуоҕа босхо барарга дылы гыммыта. Күннүк Уурастыырап
Уол [хотуна ыҥырбытыгар куттанан] этэ дьыр гынна, Оройо бүрүтэ тарта! С. Васильев

туохт. Хааныҥ эмискэ ыгыллан сылаастык биллэн кэл. ☉ Внезапно ощутить прилив крови (к лицу и т. п.)
Мэктиэтигэр кулгааҕа итий гынарга дылы гынна. Н. Неустроев
Хачыгыр төһө да быһыта сынньыллыбыт төбөтө итий гыммытын иннигэр, утуктуура баһыйан, тоҥоруттан ыт курдук түүрүллэн, дьигиһийэ-дьигиһийэ утуйан барбыта. Эрилик Эристиин
Маша сүрэҕэ итий гынна, Бокуойа суох таҥнан хачыгырайда. М. Доҕордуурап

туохт. Туох эмэ ыарахан ыйааһыннааҕы илиигэр ылан ыараҥнат, биэтэҥнэт. ☉ Взять что-л. тяжёлое, увесистое в руки и покачать, чтобы ощутить вес
Кини туурчаҕы икки илиитинэн харбаан ылан ыадаҥнатта. В. Протодьяконов
Сэһэнньит Ньукулай аарыма бөдөҥ үс хоҥор хааһы ыадаҥнатан аҕалла. «ХС»
△ Улахан сутуруккун ыараҥната хамсат. ☉ Махать большим кулаком
Киһитэ илиитин киэҥ баҕайытык далайан таһааран, сутуругун салгыҥҥа ыадаҥнаппыта. Кустук