n. brocade [<Russ. парча ]

I уст. мелкая толчёная рыба.
II парча || парчовый; барча таҥас одежда из парчи, парчовая одежда.

I
аат. Туох эмэ үрүт үрдүгэр харталаһан чөмөхтөспүтэ (хол., көмүөл мууһа). ☉ Что-л. собранное, сбившееся грудой, в кучу (напр., о льдинах при ледоходе)
Аллара бараммат баһаам элбэх барча буолбут муустарын барылаччы кыйдаан, Бүлүү эбэ хаһан да тохтуо, уоскуйуо суох айылаахтык таҥнары устан дьулуруйа сытта. П. Филиппов
Үөһэттэн көрдөххө, котлован иһэ барча курдук техника уйата этэ: араас носуостар, мотуордар, компрессордар, буровой станоктар, көтөҕөр кырааннар, экскаватордар, тыраахтардар онтон да атыттар. В. Яковлев
тюрк. парча
II
аат., эргэр. Буһаран баран хатарыллыбыт кыра балык үлтү мэлиллибитэ. ☉ Якутская национальная еда: вареную мелкую рыбу вялят или коптят, затем растирают в порошок для последующего хранения
Быйыл баҕас кыһыны туоруур барчаны хаһааныыһыктар. И. Гоголев
Онно киирбит күөнэҕи ситэ буһарбакка эрэ күн уотугар хатардахха, барча диэн үлтүрүйэ сылдьар үтүө ас буолара. Багдарыын Сүлбэ
Быллай диэн былдьыры эмээхсинниин күнү быһа собо үөлэртэн, барча оҥорортон соло булбаттар. «ХС». Тэҥн. буорса
◊ Кумах барча – кумах курдук үлтү мэлиллибит барча. ☉ Рассыпчатая (как песок) сушеная мелкая рыба. «Чааччахаан сыатын хайаан хотон сиэххитий? Кумах барча сүгэ барыам», – диэбит Моҕус. Саха фольк.
III
аат., эргэр.
1. Көмүс сабынан ойуулаан хатыйа өрүллүбүт килбэчигэс чиҥ солко таҥас. ☉ Парча
Барчаттан тигиллибит былааччыйа. — Сибииргэ уонна ордук чуолаан Дьокуускай уобаласка сулууспалыыр дьон кыһыл көмүс эбэтэр үрүҥ көмүс барча хадьааһыннаах баархат таҥаһы таҥналлар. ИОВ ЯК
Эн туохтан бу маннык санааҕын санньыттыҥ? Эргэрдэ дуу кафтаныҥ барчата, хаймыыта? Аччаата дуу харчылаах-үптээх хааһынаҥ? М. Лермонтов (тылб.)
2. көсп. Туох эмэ килбэчийэн көстөр сардаҥата (хол., күн тахсыыта). ☉ Золотистые лучи чего-л. (напр., о восходе солнца)
Арай көмүс барча тохтубутунуу түгэҕэр халлаан сулустара чаҕылыһа умайаллара. Болот Боотур
Баай хара тыабыт барахсан Курустаал барчаны бүрүммүт. Сотору үрүҥ күн тахсан, Сүтүөҕэ бу дьикти дьүһүммүт. Баал Хабырыыс
Кини дьиэтиттэн тахсарбар бөһүөлэк саҥа тутууларын сырдык эркиннэригэр арҕаалаабыт күн барча күлүмүнэн дьиримниирэ. БИ СТ