1) меню; 2) отборный, первосортный, отличный; добротный; талба табаар добротный товар.

1) лучший, самый лучший, первосортный; бастыҥ от первосортное сено; бастыҥ ходуһа самый лучший луг; ыалдьыттары ас бастыҥынан аһаттылар гостей угостили лучшими кушаньями; 2) передовой; бастыҥ үлэһит передовой работник.

1) лучший, самый хороший; чулуу ыанньыксыт лучшая доярка; чулуу суорт бурдук самый лучший сорт хлеба; чулууттан чулуу лучший из лучших; 2) лучший, отборный, первосортный; балык чулуутун ыллым я взял отборную рыбу.

1. даҕ. Бастыҥтан бастыҥ. ☉ Лучший, отборный, первосортный
   Субу таастан аһаан таҥнан, Чурумчуку абыранна. Ньургуйаана хотуна Чулуу саһыл тириититтэн Чулкуларга дугунна. Эллэй
   [Дьөгүөр] Аатырар чулуу сонордьут Байанайдаах удьуор булчут. П. Дмитриев
2. аат суолт. Ордуктан ордук (хол., үлэһити этэргэ). ☉ Лучший из лучших (напр., о работнике). Мин аҕам — үлэһит чулуута
   □ Дорообо, Өрүүчэ, туйгун кыыс чулуута! Дорообо, Өрүүчэ, чиэстээх кыыс толуута! П. Ойуунускай
   ср. кирг. чулу ‘крепкий, прочный; монолитный’, алт. чулум ‘цельный; неподдельный’

I
1. аат., эргэр. Кытайга оҥоһуллубут күөх өҥнөөх таҥас (солко эбэтэр атылаас). ☉ Канф, канфа (китайский атлас)
Хонуу барыта көҕөрөр гына солко, хампа бөҕөнөн таҥныбыт дьон дьиэ иһиттэн тоҕо анньан тахсаннар, аттарын миинитэлээбитинэн бардылар. Эрилик Эристиин
[Атыыһыттар:] Кэлиҥ, чиэстээх тойоттор, Кэлиҥ, мааны-майах дьоннор! Суукур-саакыр, солко, хампа, Суунар таастар, солуур тайма, Талы-талба, бары баары Талыҥ, ылыҥ араас табаары! П. Ершов (тылб.)
2. даҕ. суолт.
1. Күөх өҥнөөх солко эбэтэр атылаас таҥастан тигиллибит. ☉ Канфовый
[Суруксут] Аҕыс уон сүүстээх Аалай хампа хаалтыстаах. Саха нар. ыр. II
Барчалаах хампа таҥастаах, Баһаам элбэх арыалдьыттаах Куорат аҕа баһылыга Хотойо устан таҕыста. П. Ершов (тылб.)
Хампа бэргэһэ. ЯРС
2. поэт. Чэлгийэ көҕөрбүт, чээлэй күөх (хол., сэбирдэх, от). ☉ Ярко-зелёный (напр., о листве)
Хаамыылаах ат Харытыгар хатыллар Хампа ньаарсын от Хамныы таҕыста. Өксөкүлээх Өлөксөй
Хагдарыйан тохтубута Хатыҥ хампа сэбирдэҕэ. И. Чаҕылҕан
Хаарыан хампа лабааҕын Хамсат, хамсат, хатыҥым! С. Васильев
◊ Хампа күөх көр күөх I
[Хаһыҥ] Хампа күөҕү хаарыйбыта — Хагдарыйан, хампы барда. Күннүк Уурастыырап
Хатыҥ чараҥ Саҕатыгар Хампа күөххэ Олорбуппут. А. Абаҕыыныскай
[Хотой кэпсиир] Хампа күөхтээх Торҕо-солко дойдуну Тула эргийэн кэллим. С. Васильев
ср. тюрк. каҥма, камба ‘китайский шёлк’, монг. хамба ‘первосортный шёлк’
II
даҕ.
1. Олус эргэрэн, туһатыттан тахсыбыт (хол., туттар сэпсэбиргэл, тутуу туһунан). ☉ Вышедший из употребления, ветхий, дряхлый (напр., об инструментах, строениях)
Дьиэ хаҥас өттүгэр баар хампа ампаар күлүгэр тиийэн сөрүүкүү олордо. Н. Павлов
Хампа буолбут сэп. АаНА СТОТ
2. Наһаа кырдьыбыт, бүдүгүрбүт. ☉ Старый, древний, дряхлый
Хампа ынах. ПЭК СЯЯ
Хампа эмээхсин хамыйаҕы салыыр. П. Тобуруокап
Хампа киһи. ЯРС
ср. др.-тюрк. хам ‘сваливать, сбивать’

1. даҕ.
2. Хайа эмэ өттүнэн атыттардааҕар быдан ордук, барыларыттан ордук үчүгэй (хаачыстыба, көстүү уо. д. а. туһунан). ☉ Лучший, самый лучший, первосортный
   Көмүс бөҕөнү көтөхтөрүөм этэ, күөх далайым бастыҥ балыктарын туутугар туһаайыам этэ, куйууругар кутуом этэ. П. Ойуунускай. А. Абаҕыыныскай саха сэбиэскэй литературатыгар актыыбынайдык үлэлээтэ
   Кини бастыҥ айымньылара ааҕааччыларга биһирэттилэр. Софр. Данилов. Бастыҥ чороону ылан, бэйэтин диэки иҥнэри тутан илиитин иһинэн үс төгүл уокка кутан биэрэр. Саха фольк.
3. Инники күөҥҥэ сылдьар, бастаан иһэр (үлэнэн-хамнаһынан, туохха эмэ ситиһиинэн). ☉ Передовой, находящийся впереди всех (напр., по уровню развития, достижений в чем-л.)
   Саха норуотун …… бастыҥ талааннаах ырыаһыта, саха суруйааччыларын тапталлаах убайдара уонна иитээччилэрэ Платон Алексеевич Ойуунускай үтүөкэннээх киһи этэ. Амма Аччыгыйа
   Настя «Арктика» сопхуос биир бастыҥ булчута буолбута. Н. Якутскай
   Икки дьиэни холкуос бастыҥ үлэһиттэригэр Иван Михайловка уонна суотчут Павел Поповка бырабылыанньа уурааҕынан анааннар, көһөн киирдилэр. М. Доҕордуурап
4. аат суолт.
5. Хайа эмэ өттүнэн атыттартан таһыччы ордуга (тард. ф-гар). ☉ Выдающееся отличие от других по каким-л. лучшим качествам
   Дьүһүннээх бастыҥа, нарын үтүөтэ, кыыс оҕо дьахтар, хаастара сыыйыллан, имнэрэ тэтэрэн тураахтыыр эбит. П. Ойуунускай
   «Огонектуур» сурунаал Ойууларын бастыҥын Ойо быһан ыланнар, Оҕолорго ыһаллар. Күннүк Уурастыырап
   Оксана көстөр дьүһүннүүн, быһыылыын-майгылыын бу дэриэбинэ кыргыттарын биир бастыҥнара этэ. Суорун Омоллоон
6. Инники күөҥҥэ сылдьааччылар, бастаан иһээччилэр (хол., үлэҕэ-хамнаска уо. д. а. – э. ахс. ф-гар). ☉ Передовики (производства и др.)
   Бастыҥнартан үөрэнэммин Бачча кэллим дэнэбин. Күннүк Уурастыырап
   ◊ Бастыҥ орон – бастыҥ ыалдьыкка, хоноһоҕо анаммыт, көмүлүөк оһоххо утары биллэрик уонна орто ороннор икки ардыларыгар турар муннук диэки уҥа орон. ☉ Одна из правых (относительно входа) угловых нар, напротив камелька, расположенная между крайними и средними нарами и предназначенная для почетных гостей
   Сабырыкыны түгэх дьиэҕэ аһаран, хагдаҥ эһэ тириитэ олбохтоон, бастыҥ ороҥҥо олортулар. Күннүк Уурастыырап
   Игнатий Ханчыыһын бастыҥ ороҥҥо өттүгэстии түһэн олорор. М. Доҕордуурап. Маҥан сылгы тириитин бастыҥ оронугар тэлгээбит. Саха фольк.