переводить (с одного языка на другой); ыстатыйаны тылбаастаа = перевести статью; тылбаастаммыт литература переводная литература.

прил. 1. (для перевода денег) ыытар, ыытыы; переводный бланк ыытыы былааҥката; 2. тылбаастаммыт, тылбаас; переводная литература тылбаас литэрэтиирэтэ.

аат. Айымньыны, кэпсэтиини атын омук тылынан биэрии. ☉ Перевод
[Евгений Онегин] арамаан бастакы баһын тылбааһа аан бастаан 1948 сыллаахха «Хотугу сулус» альманахха бэчээттэммитэ. Софр. Данилов
Кыһыллар истэригэр биир сахалыы билэр саха нууччата баар буолан тылбааһынан кэпсэппит. Эрилик Эристиин
Норуоттар култуурунай сибээстэһиилэригэр тылбаас оруола олус улахан. «ХС»
◊ Көҥүл тылбаас — айымньы ис хоһоонун бары ымпыгар-чымпыгар кыһаммакка, этиитин тутулун үтүгүннэрэ сатаабакка оҥоһуллар тылбаас. ☉ Свободный, вольный перевод. В. Державин тылбааһа — көҥүл тылбаас. Поэтическай тылбаас — уус-уран тылбаас (үксүгэр хоһоонунан бэриллэр). ☉ Художественный, творческий перевод (преим. стихотворный). Олоҥхо поэтическай тылбааһа
□ Поэтическай тылбаас ускуустубата сүрдээх мындыр уонна чэпчэкитэ суох үлэ. В. Чиряев. Сирэй тылбаас — тылын тылыгар түһэрэр, этии тутулун үкчү үтүгүннэрэн оҥоһуллар тылбаас. ☉ Перевод, сделанный слово в слово, дословный, буквальный, подстрочный перевод. Сирэй тылбаас үксүн научнай үлэҕэ туһаныллар. Тылбаас тылдьыта — биир омук тылын атын омук тылынан биэрэр тылдьыт. ☉ Переводной словарь. Сахалыыттан нууччалыы тылбаас тылдьыта
□ Тылбаас тылдьыттара омук тылын үөрэтэргэ, омуктуу суруллубут үлэлэри, айымньылары ааҕарга, тылбаастыырга …… улахан наадалаахтар. АПС СТЛ
ср. тюрк. тилмач, тилмаш ‘переводчик’

аат. Тыл суолтатын быһаарар эбэтэр тылы атын тылга тылбаастыыр кинигэ. ☉ Словарь
Кини тылдьытын көрбүтэ, «кус» уонна «кыыс» диэн тыллар суолталарын булкуйбут этэ. И. Федосеев
Э.К. Пекарскай сүүрбэ биэс тыһыынча тыллаах тылдьыты оҥорбута. ПНЕ СТ
Тылдьыкка тыллары наардыыр икки ньыма баар: 1) алпаабытынан наардааһын; 2) тыллары уйалаан наардааһын. АНК СБТЛ
◊ Быһаарыылаах тылдьыт — тыл суолтатын сиһилии быһаарар тылдьыт. ☉ Словарь, содержащий толкования, объяснения слов, толковый словарь
Тыл суолтатын уонна туттуллуутун толору быһааран биэрэр быһаарыылаах тылдьыт баар. ПНЕ СТ
Учуутал быһаарыылаах тылдьыт тутулун, тылдьыт ыстатыйатын өйдөбүлүн уонна тылы быһаарыы ньымаларын оҕолорго көрдөрөр. ННН СТМО. Диалектологическай тылдьыт — ханнык эмэ түөлбэ тылыгар киирэр тыллар суолталарын быһаарар тылдьыт. ☉ Словарь местных наречий, говоров, диалектологический словарь
Кэнники сылларга өр кэмҥэ мунньуллубут лексическэй матырыйаалы түмэн, «Саха тылын диалектологическай тылдьытын» бэчээттээн таһаардылар. ВМС СДО. Киирии тыллар тылдьыттара — ханнык эмэ тылга атын омук тылыттан киирбит тыллар суолталарын быһаарар тылдьыт. ☉ Словарь заимствованных слов. Киирии тыллар тылдьыттарын биэр. Нууччалыы-сахалыы тылдьыт — тыллар суолталарын нуучча тылыттан саха тылыгар тылбаастыыр тылдьыт. ☉ Русско-якутский словарь. Ити тылы нууччалыы-сахалыы тылдьыкка көр. Омоним тылдьыта — биир тэҥник этиллэр уонна суруллар эрээри тус-туспа суолталаах тыллар суолталарын быһаарар тылдьыт. ☉ Словарь омонимов. Кини омоним тылдьытын оҥорбута. Сахалыы-нууччалыы тылдьыт — тыллар суолталарын саха тылыттан нуучча тылыгар тылбаастыыр тылдьыт. ☉ Якутско-русский словарь. Саҥа сахалыы-нууччалыы тылдьыт оҥоһуллуон наада. Синоним тылдьыта — атын-атыннык этиллэр уонна суруллар эрээри, биир суолталаах тыллар суолталарын быһаарар тылдьыт. ☉ Словарь синонимов
Синонимнар тылдьыттарыгар синонимныы тыллар көрдөрүллэллэр. АПС СЛ
Синонимнарга аналлаах туспа тылдьыт, холобур, «Саха тылын синонимнарын тылдьыта» баар. ПНЕ СТ. Сомоҕо домох тылдьыта — сомоҕо домох суолтатын быһаарар эбэтэр атын тылга тылбаастыыр тылдьыт. ☉ Фразеологический словарь. Н.С. Григорьев, А.Г. Нелунов — сомоҕо домох тылдьытын ааптардара. Таба суруйуу тылдьыта — тылы сөпкө суруйуу тылдьыта. ☉ Орфографический словарь. Тылы хайдах суруйары билбэт буоллаххытына, орфографическай тылдьыты көрүҥ
□ Орфографическай тылдьыкка олохторо уонна сыһыарыылаах пуормалара таба суруллуулаах тыллар алпаабыт бэрээдэгинэн киллэриллэллэр. ПНЕ СТ. Тиэрмин тылдьыта — наука, тиэхиньикэ, ускуустуба ханнык эмэ салааларын тиэрминнэрин тылдьыта. ☉ Терминологический словарь. Тиэрмин тылдьыта саҥардыллан оҥоһуллуон наада
□ Тиэрминнэр тылдьыттарыгар наука, техника, ускуустуба уонна онтон да атын уобаластар тустаах салааларынан олоҕурар анал туттунуулаах тиэрмин тыллар быһаарыллаллар. АПС СЛ. Тылбаастыыр тылдьыт — ханнык эмэ норуот тылыттан атын омук тылыгар тылбааһы оҥорор тылдьыт. ☉ Переводной словарь. Тылбаастыыр тылдьыты оҥоруу — уустук дьыала. Тылдьыт ыстатыйата — тылдьыкка биир тыл туһунан туох суруллубута барыта. ☉ Словарная статья. Кини тылдьыт ыстатыйаларын олус кыһанан оҥорор
□ Тылдьыкка биир тыл (лексема) туһунан туох суруллубута бүтүннүүтэ тылдьыт ыстатыйата дэнэр. АПС СЛ
Тылдьыт ыстатыйата — тылдьыкка киирбит тыл суолтатын арыйар быһаарыылар уонна холобурдар. ПНЕ СТ. Этимологическай тыл- дьыт — тыллар төрүт суолталарын уонна үөскээһиннэрин быһаарар тылдьыт. ☉ Словарь, поясняющий происхождение слов, этимологический словарь
Этимологическай тылдьыттарга тыл словарнай састаабын тыллара туох тыллартан хайдах уларыйан үөскээбиттэрин, а. э. урукку төрүттэрин көрдөрүллэр. АПС СЛ
Этимологическай тылдьыт тыллар төрүттэрин-уустарын, хайдах үөскээбиттэрин быһаарар. АНК СБТЛ