туохт.
1. Тугу эмэ туораа, нөҥүө түс, уҥуордаа. ☉ Перемещаться, переправляться с одной стороны чего-л. на другую, переходить, пересекать что-л. Арҕаа диэки туһаайаммын, Андылаах күөлү ааһаммын, Алыҥахтары чиэрэстээммин, Аппаларга кииртэлиибин. С. Данилов
Бу айдаан нэһилиэги чиэрэстээбитэ, улууһу уҥуордаабыта. Күннүк Уурастыырап
Элбэх ат сэтиилээх үрдүк хайаны чиэрэстиир соҕотох киһиэхэ күчүмэҕэйэ үгүс этэ. Тумарча
2. дьыала т. Ким туох эмэ көмөтүнэн эбэтэр тугу эмэ туһанан тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Делать что-л. при помощи или посредством кого-чего-л.
Киһинэн чиэрэстээн кэлэктиипкэ бүтүннүүтүгэр сабыдыаллааһын — үлэһити иитии биир сүрүн усулуобуйата. ПБН КДьСО
Производствоны салайыыга үлэһиттэри кытыннарыы, бастатан туран, уопсастыбаннай тэрилтэлэринэн чиэрэстээн олоххо киллэриллэр. ЭБТ
Оскуола дириэктэрэ оҕолору быһаччы ииппэт, учууталларынан чиэрэстээн иитэр. «ХС»

туохт.
1. Баран иһэр хайысхаҕыттан халбарыйан атын сир диэки, туора бар. ☉ Изменять направление своего движения, уходить в сторону, поворачивать, сворачивать
Суолтан туораан Супту одуулаан турдум. Саха фольк. Эдэр ойуун …… дьонуттан арахсан сискэ туораан тахсан хонно. Эрилик Эристиин
2. Туох эмэ уҥуор өттүгэр тиий, таҕыс. ☉ Перемещаться, переправляться с одной стороны чего-л. на другую, переходить, пересекать что-л. Сүлбэни туораан баран, уу истилэр, тууйастарын сайҕаатылар. Амма Аччыгыйа
Силипиэн, кырдалы туораан, тыа саҕатыгар үрэх аттыгар тиийэн тохтоото. Софр. Данилов
Ньыраайы титириктэрдээх уот сиэбит куруҥун туораан, отон уктаах сиргэ тиийдилэр. А. Фёдоров
3. көсп. Ханнык эмэ кэми (хол., кыһалҕалаах, ыарахан) аас, тулуй. ☉ Переживать какой-л. период времени (напр., трудный, смутный)
[Барабыай] Кыһыны туораары Кыната тыастанна. Күннүк Уурастыырап
Сэрии эрэйин, кыһалҕатын туораан, күүтэр күммүтүгэр тиийиэхпит. Т. Сметанин
Оо, араас да дьылы-күнү Туорааммын, бу кэллим дии. И. Эртюков
4. көсп. Туохтан эмэ куота, куотуна сатаа, тэйиччи тутун (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Уклоняться от чего-л., сторониться, избегать чего-л. (обычно употр. в отриц. ф.)
Биһиги даҕаны …… үтүөттэн туораабат дьоммут. Н. Неустроев
Наукаҕа учуутал суолун салҕааһын үөрэнээччи ытык иэһэ. Кини эмиэ онтон туоруо суоҕа. Н. Лугинов
Бүгүн күргүөмнээх үлэттэн Туораан турар суох буолла. П. Тулааһынап
5. көсп., харыс т. Олох олорон бүт, өл. ☉ Уйти из жизни, умереть
Сэмэн взводуттан биир да киһи туораабатах, арай икки байыас халымыр соҕустук бааһырбыт. Н. Якутскай
Уодаһыннаах ыраахтааҕы соҕотоҕун хаалан баран сотору өлөн туораабыт үһү. И. Данилов
Саамай ытыктыыр, кэриэстиир кырдьаҕаспыт …… биһиги кэккэбититтэн туораата. В. Протодьяконов
♦ Сылы (дьылы) туораа — сыл (дьыл) таҕыс диэн курдук (көр сыл)
Өбүгэлэрбит дьылы этэҥҥэ туораабыт, күөххэ үктэммит …… үөрүүлэрин холбуу тутан саха Саҥа сыла диэн …… бырааһынньыгы тэрийэллэрэ. «Кыым»