прил. персиковай; персик; персиковое варенье персик барыанньата.

аат. Сайын айылҕа муҥутаан ситэн турар кэмигэр оттон-мастан тарҕанар дыргыл сыт. ☉ Аромат
Ама да, билигин өлүк, буорах сытынан тыынарбыт иһин, биһиги да сыһыыкырдал сытыы-дыргыл сибэккитин арамаатынан тыыныахпыт. Т. Сметанин Дьэ, манна [көлүйэҕэ], айылҕа арамаат сытынан дуоһуйа, күнү быһа кыра оҕолор көччүйэллэр, сөтүөлээн тахсаллар. АН ПТ
Сайын муҥутаан турар кэмэ. Садтан яблоко, айва, персик отоннор буһан, арамаат сыта тарҕанар. Н. Якутскай

туохт.
1. Оргуйан эбэтэр уокка сыраллан сииргэ бэлэм буол (ас туһунан). ☉ Свариться, испечься
Чүөчээски үтэһэлээбит этэ буһаатын кытта, чэйдээбитинэн барда. Суорун Омоллоон
Арҕаанан айахтаах ампаар дьиэ, Оһоххо олгуй-чаан оргуйар. Тааттаҕа төрөөбүт улаан биэ Туруктаах чоҥкута бу буһар. Күннүк Уурастыырап
Хойуу да хойуу миин бэрдэ буһан эрэр. Т. Сметанин
2. Үүнэн, ситэн-хотон, хомуйарга, сииргэ бэлэм буол (хол., бурдук, отон о. д. а.). ☉ Созреть, поспеть
Күөттэ Дьөгүөр саһарчы буһан эрэр бурдугар оҕус күрүөһүлээн киирбит. А. Софронов
[Чокуурап:] Ол суорт үүнэрин сүрдээхтик үүнэр эрээри, кыайан буспакка үлүйэн хаалар эбит. С. Ефремов
Садтан дьаабылыка, айва, персик, марабель отоннор буһаннар, арамаат сыта тарҕанар. Н. Якутскай
3. Уокка эбэтэр итиигэ сиэт. ☉ Обвариться, обжечься, получать ожог
Ууттан буспут үүттэн куттанар (өс хоһ.). Ол курдук, тааска быстан, уокка буһан, тымныыга тоҥон туран, оҕолору быыһаабыт уол Луха Луоскун бэйэтэ балыыһаҕа киирэр. Амма Аччыгыйа
Аһыырыгар саха саҥарбат, Арай тэриэлкэ, тиис тыаһыыр, Мииҥҥэ буспат, уҥуохха харбат Сэрэҕин бэркэ сыаналыыр. Дьуон Дьаҥылы
4. Куйаастан, күүскэ үлэлээн, хамсанан эбэтэр олус халыҥнык таҥнан итииргээ, көлөһүн таҕыс, тирит. ☉ Переносить жару, потеть
Эн эмиэ сылайаҕын, ардыгар аччыктыыгын, куйаастан буһаҕын, тымныыттан тоҥоҕун. Т. Сметанин
Тула хараҥа, хаар ытыллар, ыллыыр. Эмиэ оргууй хаамабыт. Тоҥмоппун, хата буһабын. Н. Габышев
5. көсп. Эт-хаан, өй-санаа өттүнэн ситхот. ☉ Достичь зрелого возраста, окрепнуть, закалиться
Эн, Федор Попов, Хотой аймаҕар холбоһон, хомсомуол кэккэтин булбутуҥ, — Бу олох кыайыытын барҕардар Бойобуой кыһаҕа буспутуҥ. Күннүк Уурастыырап
Биһиги бурсууй-баай буораҕын, Буулдьатын сиэбиттэр, Бууска, саа уотугар буспуттар, өлбүттэр. Эллэй
6. көсп. Бүтэйдии күҥкүйэн сытый (сииктээх кэбиһиллибит от туһунан). ☉ Сопреть, гнить (о недостаточно высушенном застогованном сене). Сииктээх кэбиһиллибит от буһар. Куһаҕан түстээх оту ардах хотор, оччоҕо от буһар
тюрк. бус, бүс, пис
◊ Иһэ (көхсө, өһөҕө) буһар (үллэр, тымныйар) көр ис
Мин иһим буһан эрэрин биллим. Кини [Карл] туһунан тугу саныырын сирэйигэр этитэлээтим. Доҕордоһуу т. Түөртээх бэдигим Саша үҥсүүлээх киирдэ. Өһөҕө буспут. Ытыы сыспыт. Багдарыын Сүлбэ