прил. 1. мат. быһаҕас; усечённая пирамида быһаҕас пирамида; 2. грам., лит. сарбыллыбыт, быһаҕас; усечённый стих быһаҕас хоһоон; усечённые прилагательные быһаҕас даҕааһыннар.

прил. геометрическай, геометрия; геометрическое тело геометрическай эттик (хол. шар, конус, пирамида, призма).

микро-жытаанады кэмниир (дэтээл ньууругар оноһуллар бэрт кыра кимири баттааһын кээмэйинэн матырыйаал кытаанаҕын быһаарар прибор. Ити кимири баттааһыны үксүн пирамида курдук уһуктаах алмааһынан оҥороллор.)

с. 1. ойоҕос, ойоҕос уҥуоҕа; 2. (край, бок) ойоҕос, кырыы; поставить ящик на ребро дьааһыгы ойоҕоһунан туруор; 3. (место пересечения плоскостей) кырыы, ыпсыы; ребро пирамиды пирамида кырыыта; # поставить вопрос ребром боппуруоһу быһаччы туруор.

микро-кытаанах (алмаас пирамида курдук уһугунан кыратык кимири баттааһыны матырыйаал төһө тулуйара. Матырыйаал, дэтээл М-К-ҕын боруобалааһын көннөрү кытаана§ы боруобалааһынтан наһаа кыра баас наһаа кыра баттааһынанан таһаарылларынан эрэ уратылаах. Уонна ньуур бэрт кыра учаастагын эрэ кытаанаҕын быһаарар.)

сыымайдаа диэнтэн дьаһ
туһ. Уон ыйыттан оҕоҕо араас пирамидалары оҥортороллор, өҥнөөх кыра предметтэри көрөн ылҕата, сыымайдата үөрэтэллэр. КИИ ОЧСҮөГ. [Суруйааччы Е. Неймохов] геройдар үөрүүлэрин-хомолтолорун төрүөтүн сыымайдатан көрдөрөөрү, үгүс сири-дойдуну, дьону-сэргэни ойуулаабыта сэрэйиллэр. «К»

Египет || египетский; Египет пирамидалара египетские пирамиды; Египет дьахтара (или кыыһа ) египтянка.

кытаанаҕы Бринеллии быһаарыы (хатарыллыбыт ыстаал бөкүнүгүнэн (саарыгынан) дэтээл ньуурун хомуру баттаныллар уонна ити матырыйаал кытаанаҕын, баттыыр күүс уонна хомуллуу иэнин сыһыаннарыгар тэннээн быһаарыы. Матырыйаал төһө кытаанаҕын өссө пирамида курдук алмаас кристалын төбөтүнэн хомуру баттаан (Виккерс ньымата) уонна үөһэттэн түһэриллэр саарык төһө үрдүктүк тэйэринэн (Шор ньымата) эмиэ быһаараллар.)

1) связывать что-л. верхушками; хомуһу дьөрбөлөө связать камыш в пучок; саалары дьөрбөлөө = составить ружья в пирамиду; 2) складывать что-л. высокой кучей; маһы дьөрбөлөөбүт он сложил дрова в большую кучу.

аат.
1. Турба быһа охсуллубутун курдук лэкэчэк быһыылаах геометрическай эттик. ☉ Геометрическое тело, цилиндр
Сүрүн геометрическай эттиктэринэн пирамида, силииндир, куонус, саар уо. д. а. буолаллар. ННС ЧАа
Орто саастаах оҕо саадын оҕолоро куб, силииндир диэн эттиктэри кытта билсэллэр. АТП ОАаММӨС. Көннөрү гидра этэ силииндир курдук бөкүнүк быһыылаах… ББЕ З
2. Иһинэн салгыны эбэтэр убаҕаһы ыга анньан хамсатар поршеннаах, турба курдук көҥдөй быһыылаах массыына эбэтэр механизм биир сүрүн дэтээлэ. ☉ Часть поршневого механизма, цилиндр
Поршены аллара баттаатахха, силииндиргэ киирбит салгын ыгыллар. ПАВ Ф-6
Поршены хамсатан үлэни оҥорор кэмигэр паар силииндир иһигэр үллэр. ПАВ Ф-7
◊ Силииндир сэлээппэ — оройо хороҕор лэкэчэк быһыылаах, кыра тэллэгэрдээх кытаанах сэлээппэ. ☉ Шляпацилиндр
Хабырыыс силииндир сэлээппэлээх, Көмөр курдук хара бэйэтэ Көмөр хара көстүүмнээх. С. Тарасов