ист. земский; земскэй собор земский собор; земскэй суруксут земский писарь.

1. писарь; секретарь; штабка суруксутунан үлэлиир он работает писарем при штабе; улуус суруксута уст. улусный, волостной писарь; мунньах суруксута секретарь собрания; 2. разг. грамотный; суруксут киһи грамотный человек; халлаан суруксута совершенно безграмотный (букв. небесный писаришка).

1. аат., эргэр. Сурук, кумааҕы үлэтин толорор дуоһунастаах үлэһит. ☉ Писарь. Улуус суруксута. Нэһилиэк суруксута
   □ Оччотооҕу суруксут нэһилиэк кинээһинээҕэр быдан үрдүк курдуга. Н. Якутскай
   Микиитэ …… нэһилиэк сэбиэтин суруксута буолла. Амма Аччыгыйа
   Бастаан учууталлыыр, онтон улуус суруксута буолар. Суорун Омоллоон
   △ Мунньахха уо. д. а. боротокуолу суруйарга талыллар киһи. ☉ Лицо, ведущее протокол собрания, секретарь
   Суруксутунан Луханы таллылар. Амма Аччыгыйа
   Мунньах бэрэссэдээтэлин, суруксутун таллылар. В. Протодьяконов
   Ол-бу кыра боротокуол дуомун үчүгэй суруксуттар начаас тардан кэбиһэллэр. С. Никифоров
2. даҕ. суолт., кэпс. Сатаан ааҕар-суруйар буола үөрэхтээх. ☉ Умеющий читать и писать, обученный грамоте
   Харытыана иһиттэн күлүөх санаата кэллэ: «Оок-сии! Мин Байбааскым бэлиэр улахан суруксут буолбут! Ити ааҕан добдугуратан эрэр», — дии-дии күллэ. П. Ойуунускай
   Биир эмэ суруксут дуома киһи ааҕан иһитиннэрэр. Амма Аччыгыйа
   △ Суруйуу ирдэбилигэр эппиэттиирдик, табатык суруйар, суруйа үөрүйэх. ☉ Умеющий грамотно писать, грамотный
   Кини кыра үөрэхтээх эрээри бэрт суруксут, бастыҥ нууччаһыт. Амма Аччыгыйа
   Суруксут гиэнэ ааттааҕа, Илиилээх иннилээбэт буочардааҕа. Баал Хабырыыс
   Оҕо кыра сааһыгар таба суруйуу быраабылаларын олохтоон-сиэрдээн өйдөөтөҕүнэ, …… онтун умнубакка, үйэтин тухары үчүгэй суруксут киһи буолуон сөп. ПНЕ СТ
   ♦ Халлаан суруксута — үөрэҕэ суох эбэтэр кыра үөрэхтээх, мөлтөхтүк суруйар киһи. ☉ Малограмотный, безграмотный человек
   [Мүлдьү:] Оттон саҥаас, оччоҕо халлаан суруксута диэн тугу этэллэр? [Ааныс:] Ол куһаҕан суруксуту инньэ дииллэр. Суорун Омоллоон
   Ончу да үөрэммэтэр, Учууталы билбэтэр, Барыны кини билэр, Барыбытын сэрэтэр, Киэҥ халлаан суруксута Ким этэй, кини аата? И. Эртюков
   ср. алт. дьурукчы ‘рисовальщик, художник’