Якутские буквы:

Якутский → Русский

суруксут

  1. писарь; секретарь; штабка суруксутунан үлэлиир он работает писарем при штабе; улуус суруксута уст. улусный, волостной писарь; мунньах суруксута секретарь собрания; 2. разг. грамотный; суруксут киһи грамотный человек; халлаан суруксута совершенно безграмотный (букв. небесный писаришка).

Якутский → Якутский

суруксут

  1. аат., эргэр. Сурук, кумааҕы үлэтин толорор дуоһунастаах үлэһит. Писарь. Улуус суруксута. Нэһилиэк суруксута
    Оччотооҕу суруксут нэһилиэк кинээһинээҕэр быдан үрдүк курдуга. Н. Якутскай
    Микиитэ …… нэһилиэк сэбиэтин суруксута буолла. Амма Аччыгыйа
    Бастаан учууталлыыр, онтон улуус суруксута буолар. Суорун Омоллоон
    Мунньахха уо. д. а. боротокуолу суруйарга талыллар киһи. Лицо, ведущее протокол собрания, секретарь
    Суруксутунан Луханы таллылар. Амма Аччыгыйа
    Мунньах бэрэссэдээтэлин, суруксутун таллылар. В. Протодьяконов
    Ол-бу кыра боротокуол дуомун үчүгэй суруксуттар начаас тардан кэбиһэллэр. С. Никифоров
  2. даҕ. суолт., кэпс. Сатаан ааҕар-суруйар буола үөрэхтээх. Умеющий читать и писать, обученный грамоте
    Харытыана иһиттэн күлүөх санаата кэллэ: «Оок-сии! Мин Байбааскым бэлиэр улахан суруксут буолбут! Ити ааҕан добдугуратан эрэр», — дии-дии күллэ. П. Ойуунускай
    Биир эмэ суруксут дуома киһи ааҕан иһитиннэрэр. Амма Аччыгыйа
    Суруйуу ирдэбилигэр эппиэттиирдик, табатык суруйар, суруйа үөрүйэх. Умеющий грамотно писать, грамотный
    Кини кыра үөрэхтээх эрээри бэрт суруксут, бастыҥ нууччаһыт. Амма Аччыгыйа
    Суруксут гиэнэ ааттааҕа, Илиилээх иннилээбэт буочардааҕа. Баал Хабырыыс
    Оҕо кыра сааһыгар таба суруйуу быраабылаларын олохтоон-сиэрдээн өйдөөтөҕүнэ, …… онтун умнубакка, үйэтин тухары үчүгэй суруксут киһи буолуон сөп. ПНЕ СТ
    Халлаан суруксута — үөрэҕэ суох эбэтэр кыра үөрэхтээх, мөлтөхтүк суруйар киһи. Малограмотный, безграмотный человек
    [Мүлдьү:] Оттон саҥаас, оччоҕо халлаан суруксута диэн тугу этэллэр? [Ааныс:] Ол куһаҕан суруксуту инньэ дииллэр. Суорун Омоллоон
    Ончу да үөрэммэтэр, Учууталы билбэтэр, Барыны кини билэр, Барыбытын сэрэтэр, Киэҥ халлаан суруксута Ким этэй, кини аата? И. Эртюков
    ср. алт. дьурукчы ‘рисовальщик, художник’

Еще переводы:

писарь

писарь (Русский → Якутский)

м. уст. суруксут.

грамотный

грамотный (Русский → Якутский)

прил
үөрэхтээх; суруксут

секретарь

секретарь (Русский → Якутский)

сущ
(м. р.)
секретарь; суруксут

грамотей

грамотей (Русский → Якутский)

м. разг. уст. суруксут, үөрэхтээх киһи; он большой грамотей кини улахан суруксут.

земскэй

земскэй (Якутский → Русский)

ист. земский; земскэй собор земский собор; земскэй суруксут земский писарь.

бадыаҥкалас

бадыаҥкалас (Якутский → Якутский)

бадыаҥкалаа диэнтэн холб. туһ. Кэнниттэн кинээс уонна чарчыына, суруксут бадыаҥкаластылар. И. Гоголев

саҕыаҥнаа

саҕыаҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Аа-дьуо мөдөөттүк хамсанан хаамп. Идти, шагать неуклюже и вяло
Уолака суруксут кэмниэ-кэнэҕэс саҕыаҥнаан кэллэ. И. Бочкарёв

суукур-саакыр

суукур-саакыр (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. т. Оргууй сурулуур тыаһы үтүктэр тыл. Подражание слабому шуршанию
Суукур-саакыр дайбаабыт Суор суруксут халаатаабыт. П. Дмитриев

болдьохтон

болдьохтон (Якутский → Якутский)

болдьохтоо диэнтэн атын
туһ. Холкуос бырабылыанньата үс сылга болдьохтонон быыбарданар. КБУ
Улуустарга кулуба, быыбарынай, суруксут иккилии сылга болдьохтонон талыллар буолбуттар. БИГ ӨҮөС

бырастыылаһыннар

бырастыылаһыннар (Якутский → Якутский)

бырастыылас диэнтэн дьаһ
туһ. [Сайсары:] Бэйэ, аргыый, Артыамыйап суруксут, саатар, аал уоппун кытта бырастыылаһыннар. Суорун Омоллоон
«Дьоммун кытта бырастыылаһыннарыҥ!» — диэн титирэстээбит, ол эрээри бөҕө куолаһынан көрдөстө. Н. Заболоцкай