превратившийся в однородную массу; нуора бадараан мутное, не высыхающее болото; балык наһаа буһан нуора буолбут рыба от долгой варки превратилась в кашу; чоху нуоратыгар дохсун погов. жук-плавунец в своём болоте нагл # нуора курдук очень много, масса; нуора курдук элбэх балыгы илимигэр туттарбыт он поймал сетью очень много рыбы; нуора курдук оҕолоох у него очень много детей (маленьких).

аат. Күөллэргэ үөскүүр, кытаанах хара көхсүлээх кыра хомурдуос. ☉ Жук, обитающий в озёрах, с крепкими чёрными надкрыльями, жук-плавунец, водолюб
Күөл түгэҕиттэн чоху Күөрэйэн тахсыбытыгар …… Хонуу хомурдуоһа, Хараҕа сырдаан, Хамнаан кэллэ. Р. Баҕатаайыскай
Били чүөмпэ балыктара, чохулара, баҕалара ураҕас тыаһыттан куттанан, онтон куотан, туу диэки элэгэлдьистилэр, чыраахтастылар. Күндэ
Баһылай тымтайга сүгэн таһаарбыт мундутун мин, эбэбэр көмөлөһөн, чохутун, баҕатын, уутун кыыһын ыраастаһабын. С. Маисов
◊ Чоху көхсүн курдук — олус халтараан (хол., килэгир мууһу этэргэ). ☉ Очень гладкий и скользкий (напр., о поверхности льда)
Кини сүүрүк миккийбит чоху көхсүн курдук халтархай муустартан мүччү-халты тэбинэн муустаах ууга чомполонон ылара. Далан
Чоху көхсүн курдук килэркэй мууска хайдах көлө таба тирэниэй, боротуоканы эт илиигинэн эргитэн бэчимэни тардаргар тиийэҕин. «Кыым». Чоху хаата көр хаа. Уу кытыытыгар чоху хаалара элбэхтэр
ср. монг. цох ‘жук’, кирг. чоху ‘теменная кость; макушка; вершина’