прил. 1. (часто плачущий) ытанньах; плаксивый ребёнок ытанньах о$о; 2. (такой, какой бывает при плаче) ытыыр; плаксивый голос ытыыр куолас.

говорить плачущим тонким голосом, ныть (жеманно, притворно); саҥаран тыҥырҕаа= говорить плачущим голосом.

1. ыҥырҕаа диэнтэн холб. туһ. Кинилэр [ыт оҕолоро] сүрдээх көрүдьүөс этилэр, эмиий эмээри сибиинньэ курдук ыҥырҕаһаллара, муннуларынан анньыалыыллара. Далан
   Табалар хордурҕаһаллар, тугуттар ыҥырҕаһаллар. «ХС»
   Мутук барчаланар тыаһа уонна дьиикэй сибиинньэлэр ыҥырҕаһар саҥалара иһилиннэ. В. Арсеньев (тылб.)
2. даҕ. суолт. Муннунан сыҥсыйан ыҥыргыыр саҥаны таһаарар. ☉ Судорожно всхлипывающий, плачущий, прерывая дыхание икотой. Ыппыт уйатын диэкиттэн ыҥырҕас саҥалар иһилиннилэр

туохт. Өлөр саҥаҕын таһааран хаһыытаа, кылан, ытаа (киһини этэргэ), орулаа (сүөһүнү, кыылы этэргэ). ☉ С отчаянием кричать, вопить (о человеке), реветь (о животном)
Григорий дьонуттан арахсымаары, дьиэтиттэн барымаары …… аан боруогуттан тэбинэтэбинэ сарылаабыта. А. Бэрияк
Эһэ туох да буолбатах, киһибэр ойдо, киһим эһэ тиийэ илигиттэн сарылаабытынан охтон түстэ. Т. Сметанин
Моойтоон [ыт] эрэйдээх сарылаабытынан аллара диэки күөлэһийдэ, онтон абыратаары иччилэрин диэки ойдо. Е. Макаров
Бу ыарыы улаханнык баалаатаҕына, сибиинньэлэр …… мэйиилэригэр оҕустараллар, охтон түһэ-түһэ сарылыыллар. МВИ ССАР
ср. др.-тюрк. чарла, туркм. чырламак ‘сильно, громко плакать’, монг. чарлах ‘кричать, орать; визжать, реветь’, перс. зар ‘плачущий’