туохт. Тугу эмэ сонурҕаа, кэрэхсээ. ☉ Проявлять живой интерес к кому-чему-л.
Эмиэ икки чыыры тутан киллэрэр. Дьоно олус сэргээбиттэр, үөрбүттэр. Н. Якутскай
Туохтааҕар да ордук Константин куорат тыйаатырдарын, бибилэтиэкэлэрин, үөрэхтээх уопсастыбатын сэргии, сөбүлүү көрбүтэ. П. Филиппов
Суруналыыс Д. Николаев дьоһуннаах тиэмэни көтөхпүтүн үөрэ, сэргии көрүстүм. «Кыым»
ср. тув. сергээр ‘повеселеть’, монг. сэргэх ‘оживляться, ободряться’

туохт.
1. Кыратык өрө көтөҕүллэн таҕыс (хол., сиртэн), өндөй. ☉ Приподняться, слегка привстать
Дыбдык оҕонньор ити элбэхтик истибит суостаах аатыттан соһуйан, сыҥаһаттан эгдэйэн иһэн лах гына олордо. И. Гоголев
[Туруйалар] кынаттарын даллах гынан хамсатаат, өрө эгдэйэн көтөн тахсыбыттара. П. Аввакумов
Үөһээ салгыҥҥа эгдэйэн турар мууһу уонна ол мууска сүһүөҕүн булуна сатыы турар киһини көрө-көрө, …… тугу да гыныан булбакка тэпсэҥнии турда. А. Алдан-Семёнов (тылб.)
2. көсп. Үөрэн көтөҕүллэ санаа, улаханнык чэпчээ. ☉ Воспрянуть духом, повеселеть, оживиться. [Уол] дьиэтигэр санаата көтөҕүллэн көтөн түстэ, ону аҕата бэлиэтии көрдө: «Хайа, бу туохтан маннык эгдэйдиҥ?» И. Гоголев
Оччолоох дьоһун оонньууру көрбүт киһи эгдэйэ түстүм. Р. Баҕатаайыскай
Ахмед тойон эрбэҕин көрдөрөөт, үөрэн эгдэйдэ. У. Ойуур
ср. туркм. егдеклемек ‘быстро шагать, спешить, идти стремительно’

туохт.
1. Ыйааһыныҥ уруккугунааҕар чэпчэки буол (хол., сорох малы бэйэҕиттэн түһэрэн). ☉ Становиться легче, терять в весе
Тыылара буоллаҕына, мэктиэтигэр, ыйааһына чэпчээн, туос тордуйаны ыыппыт курдук, ньалбыҥныы-ньалбыҥныы, икки өттүнэн хардары-таары ууну баһыталаата. Эрилик Эристиин
Таһаҕаһа чэпчээтэҕинэ, [атын] дьэ мииниэҕэ. МДН КК
2. көсп. Тугу эмэ оҥорорго, толорорго ыарахана, уустуга суох буол. ☉ Становиться проще, легче (о чём-л. — напр., о жизни)
Ол курдук олохпут чэпчээтэ, Олуга-хардыыта кэҥээтэ. И. Гоголев
Күн киирэн, сөрүүкээн, хаамарга чэпчии түспүтэ. В. Тарабукин
Оҕолор этии тутаах чилиэннэрин үчүгэйдик билэр буоллахтарына, синтаксиһы үөрэтии биллэрдик чэпчиир. ННН СТМО
3. көсп. Ыар-баттык оҥосто сылдьыбыт санааҥ-онооҥ быһаарыллан санаарҕаан бүт, үөр-көт. ☉ Облегчать, изливать душу, избавляться от тягостных мыслей
[Марина:] Һуу! Аата чэпчээтэхпин ньии… Санаам-оноом аастаҕа тоҕо үчүгэйэй! П. Ойуунускай
[Алааппыйа эмээхсин:] Кукаам, хоргутума! Ону-маны саҥардахпына, хайдах эрэ чэпчииргэ дылы буолабын. «ХС»
4. көсп. Атыыга барар сыанаҥ кыччаа, түс (табаары этэргэ). ☉ Становиться дешевле, уцениваться (напр., о выставленном на продажу товаре)
Харчы чэпчээн-чэпчээн баран, суолтатын сүтэрэн кэбиспитэ. Н. Заболоцкай
Ас-таҥас дэлэйдин, сыана чэпчээтин. И. Находкин
Атыыга уонна ырыынакка тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатыгар сыана чэпчээтэҕинэ оройуон уопсастыбаннаһын уопсай үлэлэрин, кыһамньыларын түмүгүн курдук көстөрө. ПИО ТС
5. көсп. Арыгы иһэн үөр-көт, холуочуй. ☉ Слегка опьянев, повеселеть
[Арыгыһыт] Истэҕинэ эрэ чэпчиир, Буллаҕына эрэ уоскуйар, Амсайдаҕына эрэ аһыыр буолла. А. Софронов
Бэйэтэ да чэпчээн олорор булчут, кураанахтаабыт арыгылаах куруускатын остуол кытыытыгар ууран, күлэн ымаҥныы-ымаҥныы, быһаарда. Н. Борисов
Арыгыһыт киһи испит, «чэпчээбит» кэмигэр төһө да бэйэтин сир үрдүгэр саамай дьоллооҕунан ааҕыммытын иһин, дьиҥэр, сору-муҥу эҥээринэн тэлэ сылдьааччынан буолар. ПДИ КК
6. көсп. Уруккугунааҕар ордук, арыыйда үчүгэй туруктаах буол, үтүөрэн ис (доруобуйаны этэргэ). ☉ Становиться лучше, пойти на улучшение (о здоровье)
[Быраас] ыарыһах тэмпэрэтиирэтин кэмнии-кэмнии, ыарыы чэпчээн дуу, ыараан дуу иһэрин быһаарар. «Кыым»
Ньукууну оройуон балыыһатыгар илдьибиттэрэ быданнаабыт. Арыыйда чэпчээбит курдук кэпсииллэр. А. Кривошапкин (тылб.)