туохт.
1. Ыйааһыныҥ уруккугунааҕар чэпчэки буол (хол., сорох малы бэйэҕиттэн түһэрэн). ☉ Становиться легче, терять в весе
Тыылара буоллаҕына, мэктиэтигэр, ыйааһына чэпчээн, туос тордуйаны ыыппыт курдук, ньалбыҥныы-ньалбыҥныы, икки өттүнэн хардары-таары ууну баһыталаата. Эрилик Эристиин
Таһаҕаһа чэпчээтэҕинэ, [атын] дьэ мииниэҕэ. МДН КК
2. көсп. Тугу эмэ оҥорорго, толорорго ыарахана, уустуга суох буол. ☉ Становиться проще, легче (о чём-л. — напр., о жизни)
Ол курдук олохпут чэпчээтэ, Олуга-хардыыта кэҥээтэ. И. Гоголев
Күн киирэн, сөрүүкээн, хаамарга чэпчии түспүтэ. В. Тарабукин
Оҕолор этии тутаах чилиэннэрин үчүгэйдик билэр буоллахтарына, синтаксиһы үөрэтии биллэрдик чэпчиир. ННН СТМО
3. көсп. Ыар-баттык оҥосто сылдьыбыт санааҥ-онооҥ быһаарыллан санаарҕаан бүт, үөр-көт. ☉ Облегчать, изливать душу, избавляться от тягостных мыслей
[Марина:] Һуу! Аата чэпчээтэхпин ньии… Санаам-оноом аастаҕа тоҕо үчүгэйэй! П. Ойуунускай
[Алааппыйа эмээхсин:] Кукаам, хоргутума! Ону-маны саҥардахпына, хайдах эрэ чэпчииргэ дылы буолабын. «ХС»
4. көсп. Атыыга барар сыанаҥ кыччаа, түс (табаары этэргэ). ☉ Становиться дешевле, уцениваться (напр., о выставленном на продажу товаре)
Харчы чэпчээн-чэпчээн баран, суолтатын сүтэрэн кэбиспитэ. Н. Заболоцкай
Ас-таҥас дэлэйдин, сыана чэпчээтин. И. Находкин
Атыыга уонна ырыынакка тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатыгар сыана чэпчээтэҕинэ оройуон уопсастыбаннаһын уопсай үлэлэрин, кыһамньыларын түмүгүн курдук көстөрө. ПИО ТС
5. көсп. Арыгы иһэн үөр-көт, холуочуй. ☉ Слегка опьянев, повеселеть
[Арыгыһыт] Истэҕинэ эрэ чэпчиир, Буллаҕына эрэ уоскуйар, Амсайдаҕына эрэ аһыыр буолла. А. Софронов
Бэйэтэ да чэпчээн олорор булчут, кураанахтаабыт арыгылаах куруускатын остуол кытыытыгар ууран, күлэн ымаҥныы-ымаҥныы, быһаарда. Н. Борисов
Арыгыһыт киһи испит, «чэпчээбит» кэмигэр төһө да бэйэтин сир үрдүгэр саамай дьоллооҕунан ааҕыммытын иһин, дьиҥэр, сору-муҥу эҥээринэн тэлэ сылдьааччынан буолар. ПДИ КК
6. көсп. Уруккугунааҕар ордук, арыыйда үчүгэй туруктаах буол, үтүөрэн ис (доруобуйаны этэргэ). ☉ Становиться лучше, пойти на улучшение (о здоровье)
[Быраас] ыарыһах тэмпэрэтиирэтин кэмнии-кэмнии, ыарыы чэпчээн дуу, ыараан дуу иһэрин быһаарар. «Кыым»
Ньукууну оройуон балыыһатыгар илдьибиттэрэ быданнаабыт. Арыыйда чэпчээбит курдук кэпсииллэр. А. Кривошапкин (тылб.)
Якутский → Якутский
чэпчээ
ыараа-чэпчээ
туохт., кэпс. Тугу эмэ гынаргар, оҥороргор сыанаҕын үрдэт, ааттаһыннар-көрдөһүннэр. ☉ Возвышать себя во мнении других, набивать себе цену
Ыарыһахха мэлдьи кини Ыарыыр-чэпчиир диэни билбэт, Ылбаҕайдык сыһыаннаһар. Күннүк Уурастыырап
Мин тута эппитим да, Степан Саввич ыарыыр-чэпчиир. Н. Лугинов
Гайн ыарыы-чэпчии барбакка сөбүлэспит, өйүүнүгэр бэлэм оҥоруох буолан эрэннэрбит. Сэмээр Баһылай
Якутский → Русский
чэпчээ=
1) терять в весе; 2) перен. уцениваться, становиться дешевле; бу табаар чэпчээбит этот товар уценён; эт чэпчээбит мясо стало дешевле; 3) перен. слегка пьянеть.
Якутский → Английский
чэпчээ=
v. to become light; чэпчэки a. light
Еще переводы: