сов. 1. что (подбросить вверх) үөһэ бырах, үөһэ тэп; поддать мяч ногой мээчиги үөһэ тэп; 2. чего, разг. (усилить) эбэн биэр; поддать пару паарда эбэн биэр; 3. что, разг. (в игре) ук, уган биэр; поддать шашку дуо баты уган биэр.
Русский → Якутский
поддать
Еще переводы:
поддавать (Русский → Якутский)
несов. см. поддать.
жар (Русский → Якутский)
- (раскалённый воздух) итии, куйаас, сыралҕан; от печи несло жаром оһох сыралҕаннаах этэ; 2. разг. (горячие угли) чох; выгрести жар из печи оһохтон чоҕун хаһыйан таһаар; 3. (повышенная температура) эт итийиитэ, эт умайыыта; у ребёнка жар оҕо этэ итийбит; его бросило в жар кини этэ умайар; 4. перен. (рвение, пыл) омун, уох, төлөн; работать с жаром омуннаахтык улэлээ; # как жар горит уоттуу чаҕылыйар; поддать жару эбии күөртээн биэр; чужими руками жар загребать погов. туспа киһи илиитинэн итии чоҕу хостоо, тиитин охторторон, тииҥин ичигэстээ.
киксэр (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Кими эмэ тэптэрэн биэр, көҕүлээ (үксүгэр охсуһууга, этиһиигэ, мөккүөргэ); кимиэхэ эмэ утары туруоран иирсээни тэрий. ☉ Подстрекать, подзадоривать; настроить против кого-л.
Акаарыны киксэрдэххэ өлөрүө да буоллаҕа дии. Амма Аччыгыйа
Ойуумсуйар иирээки киксэрдэҕин ахсын хабарҕаларыгар түсүһэр дьон ити төһө өргө иллэстилэр? Н. Лугинов
Саала иһиттэн Ыстапааны киксэрэр саҥалар онтон-мантан иһилиннилэр. И. Федосеев
2. Көлө айанын саҥаҕынан түргэтэтэн биэр, тиэтэт. ☉ Понукать, погонять
«Кытаат! Түһэн биэр!» — аппын киксэрэн туох баарбынан үөгүлүүбүн да, саҥам иһиллибэт курдук. И. Семенов. Пураама …… ньуоҕутун эһэ охсон ылаат, табаларын киксэрэн үөгүлээт, наартатыгар лап гына олорунан кэбистэ. С. Курилов (тылб.)
△ Ыты киһиэхэ эбэтэр кыылга, көтөргө түһэр курдук соруй, көҕүт. ☉ Науськивать, натравливать собак на кого-л.
Бөтөһү киксэриэх эрэ кэрэх — оннооҕор эһэни көмүллүүр ыт Хасхаан эрэйдээҕи тулутуо дуо? Далан
[Булчуттар] маҥан ыты уһун быаҕа баайаллар, ол кэннэ хаастарга киксэрэллэр. И. Федосеев
Кэмниэ-кэнэҕэс ытын дьэ сүөрэн киксэрэ-киксэрэ саарба куоппут сирин диэки тэбиннэ. Сэмээр Баһылай
3. түөлбэ. Уоту күөдьүт, уокка маста бырах. ☉ Раздуть огонь, поддать жару
Тукаам, Баһылаай, оҕонньор сотору кэлиэҕэ, оһох төрдүттэн хардаҕаста ылан уоккун киксэрэн биэр. Айталын
△ Кымыһы көөнньөр, аһыт. ☉ Заквасить, заводить кумыс
[Маҥан илгэни] Сөҥ сүөгэй аннын уутунан Кимиэлинэн киксэрэн, Ала ынах араҕас арыытынан Амтанын тупсарбыта. Саха нар. ыр. II