1) пробивать, прорубать; ойбону дьөл = пробить прорубь, чтобы поить скот; кумааҕыны дьөл = прошить бумагу; 2) бурить; сири дьөл = пробурить землю.

I
туохт. Утахта биэр, утахта иһэрт; утаҕынан хааччый. ☉ Давать пить кому-л., поить кого-л.; снабжать, обеспечивать кого-л. питьём, напитком. Айан киһитэ ааспыта буолуо, Суол киһитэ тутайбыта буолуо, Айыы амтаннаах аһына аһатыҥ, Сөлөгөйүнэн утахтааҥ Дьулуруйар Ньургун Боотур оҕоккобун! Ньургун Боотур
Эмиий үүтүнэн иитиллэн Эмньик тамыйах буолтум. …… Көлүкэ күөл уутунан утахтаан Көкөт бороон оҥорбуттара. Е. Иванова
Эбэм алтан сылабаартан хойуу үүттээх чэйинэн ыалдьыттарын утахтыыра. И. Федосеев
Төрөөбүт ийэбит курдук биһигини үүтүнэн утахтаан уонна аһатан улаатыннарбыт дойдубутун таптааһын — ытык эбээһинэспит буолар. М. Шолохов (тылб.)
II
туохт. Утахта, утахтарда оҥор. ☉ Скручивать, сплетать что-л. из нескольких составных частей. Кымньыытын үс утахтаабыт

туохт.
1. Оҕону, ньирэйи суосканан эбэтэр онуоха маарынныыр астаах тугу эмэ биэрэн эмтэр. ☉ Кормить через рожок, соску (младенцев или детёнышей животных)
Эмээхсин оҕоҕо эмсэх оҥорон киллэрбит эбит, онон эмсэхтээн үүт иһэртилэр, дьахтары бэйэтин сылаас уунан сууйдулар, ыраастаатылар. Н. Павлов
Ньирэйи буоллаҕына ыаммыт үүтүнэн аһатарбыт, илиинэн оҕолуу эмсэхтээн үүтү иһэрдэрбит. ПНИ ИС
Дьоҕус бытыылкаҕа оҕо суоскатын кэтэрдэн Токарев кыракый эһэлэрин үүтүнэн эмсэхтиирэ. ФВН КК
2. көсп. Кимиэхэ эмэ туох эмэ аһы баҕата ханарынан, дэлэччи сиэт; мааны аһылыгынан аһат. ☉ Потчевать кого-л. деликатесами, угощать вдоволь
Өҥөй Бүөтүр кулубаҕа бэрт уһуннук сааламмыта, уһуннук кулубатын көтөр этинэн эмсэхтээбитэ. Далан
Эмньиктэрин этинэн эмсэхтээбиттэр, хаҥылларын атынан хаччы кэбиспиттэр, дохсуннарын көмүрүөтүнэн мохсуо кэбистэрэ оймоппуттар. ПЭК ОНЛЯ I
△ Сиэри таһынан аһыы утаҕынан, табах тардаргынан үлүһүй. ☉ Поить, кормить кого-л. чрезмерно, в ущерб его здоровью
Төрөөбүт дойдубут сүмэһинин Ордорбокко супту обордулар Бэйэбитин уохтаах утаҕынан Эмсэхтээн акаары оҥордулар. ЛН ЭЭХХ
3. көсп. Атын киһини көлөһүннээн, үлэтин түмүгүн босхо туһан, апчарый. ☉ Подвергать кого-л. эксплуатации, извлекая пользу только для себя, присваивать результаты чужого труда
Ол ыһыаҕын иннигэр даҕаны, кэннигэр даҕаны, кини [саха дьадаҥыта] түһүлгэтин үрдүнэн да, аннынан да кинини бобо эрийэ сытан эмсэхтээн сиэн баҕалаах, баай аймах эриэн кыыл буолан, тымныы тумсунан сүрэҕин тигээри чолоҥнообута. Суорун Омоллоон
4. көсп. Олоххо киирбэти тылгынан эрэ оҥорбута буол, санааҕын эрэ аралдьыт, санааҕын эрэ манньыт. ☉ Вынашивать, обдумывать, взращивать (напр., какие-л. планы, мысли)
Дьэ уонна хараҥа былаанын эмсэхтиирэ: «Эбэтэр мин, эбэтэр кини. Кини биһикки аргыстаһар кыахпыт суох». БТТ
♦ Ытаабат оҕону эмсэхтээбэттэр — бэйэҥ эппэтэххинэ, атыттар эн кыһалҕаҕын билиэхтэрэ, өйдүөхтэрэ да суоҕа. ☉ соотв. дитя не плачет — мать не разумеет (букв. не дают груди младенцу, который не плачет)
[Кууһума:] Тукаам, инньэ диэмэ, холкутаама. Ытаабат оҕону ким даа эмсэхтээбэт. Суорун Омоллоон
Кырдьык, ытаабат оҕону эмсэхтээбэттэр диэн эмиэ баар. Олоххо ол да курдук ким кырдьыгынан-сымыйанан сатаан туруорсааччы өрүү ситиспит, ылбыт буолан иһээччи. Д. Кустуров