1. и. д. от көрдөр= 1) показывание, показ; киинэни көрдөрүү показ кинокартины; олоҕу көрдөрүү показ жизни; 2) показание; суукка көрдөрүү показание на суде; 2. показатель; үлэ көрдөрүүтэ показатель работы.

ж. I. демонстрация; первомайская демонстрация ыам ыйын маҥнайгы күнүнээҕи демонстрация; 2. (показ) көрдөрүү; демонстрация кинофильма кинофильмы кер-дөрүу.

прил. 1. (являющийся схемой) схема, схеманан; схематическое изображение схеманан дьүһүннээһин; 2. (представленный в общих чертах) схеманан, схема курдук судургу; схематический показ жизни олоҕу схеманан көрдөрүү.

прил. 1. (убедительный, очевидный) костон турар, арылхай; наглядное доказательство костон турар дакаастабыл; 2. (основанный на показе; для показа) көрдөрүүлээх, көрдөрөн үөрэтэр; наглядный метод обучения көрдөрөн үөрэтэр ньыма; наглядные пособия көрдөрөн үөрэтэр пособиелар.

аат.
1. Тугу эмэ дьоҥҥо көрдөрөн биэрии. ☉ Демонстрация чего-л. народу. Муода көрдөрүүтэ
△ Тугу эмэ дьон көрүүтүгэр туруоруу, ууруу. ☉ Выставлять на всеобщее обозрение
Гавриил ити бууската билигин Волгоградка саллаат албан аатын дьиэтигэр көрдөрүүгэ турар дэһэллэр. ДАЛ УуУоО
Бүтүн ордон хаалбыт статуялар музейдарга көрдөрүүгэ тураллар. КФП БАаДИ
2. Тыйаатырга испэктээги туруоруу. ☉ Показ, постановка (спектакля в театре), представление. Кылгас театральнай көрдөрүү. Бүгүҥҥү көрдөрүүгэ ким сылдьыан баҕарар?
3. Туохха эмэ ситиһии көстүүтэ. ☉ Показатель достижения в чем-л., в какой-л. области
Куоталаһыы көрдөрүүлэрэ. Спортсменнар көрдөрүүлэрэ. — Биһиги чөмпүйүөммүт көрдөрүүтэ куһаҕана суох. «Кыым»
Ойуһардаахтар көрдөрүүлэрэ үчүгэй. «ХС»
4. Ойуулаан, кэпсээн өйдөтүү, дьоҥҥо тиэрдии. ☉ Объяснение, разъяснение чего-л. людям посредством рассказа о чем-л., рисунков, описания, изображения чего-л.
Айымньы ис хоһоонун көрдөрүү кыаллыбатах. — Уус-уран литература саамай тирээн турар сүрүн соругунан сэбиэскэй кэми көрдөрүү этэ. Софр. Данилов
5. Тугу эмэ кэпсээн, быһааран туоһулааһын. ☉ Подтверждение, свидетельство чего-л.
Лаврентьева бу көрдөрүүтүн бэрэбиэркэлээтэххэ сатаныыһы. М. Попов
Билиэннэйдэр көрдөрүүлэрэ барыта сөпкө дылы. С. Ефремов
Биһигини көрдөрүү бэрдэрэ силиэдэбэтэлгэ ыҥырбыттара. СССБТ
6. Ханнык эмэ прибор тугу көрдөрөрө, ыйара. ☉ Показатели, данные (приборов)
Ыйааһын көрдөрүүтэ бачча. — Дьулустаан Семенович прибордар көрдөрүүлэрин хараҕын далыттан таһаарбат. Г. Угаров

м. 1. ист. куйах, илии куйаҕа (былыргы сэрииһит охсууттан хаххаланар мас эбэтэр тимир куйаҕа)г, 2. воен. щит (мишень); стрельба по щитам щиттэри ытыалааһын; 3. (для предохранения чего-л.) щит, хахха; 4. (для показа чего-л.) щит (тугу эмэ көрдөрүүгэ ыйыыр дуоска); 5. спорт, щит; баскетбольный щит баскетбол щитэ; # поднять на щит арбаа, хайҕаа; на щите вернуться сампан эргилин, самын; со щитом вернуться кыайан--хотон эргилин, кыай-хот.