аат.
1. Тугу эмэ (хол., маһы, бэрэбинэни) сиргэ тиэрпэт гына анныгар туора ууруллар хаптаһын, чуурка мас. ☉ Поперечная подпорка, чурка, которая кладётся подо что-л. (напр., под бревно), чтобы оно какой-л. стороной не касалось земли. Эндири тыытымаарыҥ!
□ Дьэллик эндир маһыттан туран, төбөлөрө быста сиэммит дүлүҥнэри уот үөһүн диэки анньан биэрдэ. И. Никифоров
2. Суол дэхситэ суох ньуура, оллураболлура, аҥхайа, куоһааҕа. ☉ Неровности, выбоины, ямины, ухабы на дороге
Массыынаны Гаврил Иванович ыытан иһэр. Кини кыра куоһаахтары, эндирдэри биллэрбэккэ аһарарын көрө-көрө, Тордоохоп Балаҕанныырабы хайгыы саныыр. С. Никифоров
Массыына суола күһүн өрүс кыдьымаҕын кыйа барар, эндирэ, хаайтарыыта элбэх. В. Иванов
Лаврентий матасыыкылын собуоттуу охсон, айаннарын саҕалаабыттара. Ол-бу эндиртэн оҕустаран кыыс дэлби түспэт кыһалҕатыгар испитэ. В. Тарабукин
3. көсп. Ханнык эмэ дьыалаҕа, тэрээһиҥҥэ, олоххо тахсар ыарахаттар, күчүмэҕэйдэр, эрэйдэр. ☉ Напряжённости, трудности, неудачи в каком-л. деле, предприятии, жизни
Бу — төһө да эдэр буоллар, олох араас эндирдэрин этинэнхаанынан билбит хорсун кыыс. Куорсуннаах
Киһи биирдэ төрүүр үйэтигэр олорор олоҕо эндирэ элбэх. А-ИНА ДьБО
Уус идэлээх буолан наар тимир суолу чөлүгэр түһэрэр чаастарга сулууспалаабыта. Бу да улахан эндирдээх үлэ этэ. «Кыым»
ср. тат. эрдэнэ ‘штабель, поленница’