м. позитрон (положительнай электрон).

м. анод (положительнай иитиилээх электрод).

полярнай буолуу (сыбааркалааһын кэмигэр электрод электрическэй сыап ханнык полюһун кытта холбоһоро. Электрод эбил (положительнай) полюһу кытта холбостоҕуна төттөрү полярнай, оттон мэлдьэх (отрицательный) полюһу кытта холбостоҕуна көнө полярнай дииллэр.)

прил. 1. (утвердительный) ылынар, сөбүлүүр, биһириир; дать положительный ответ ылынар харданы биэр, ылын; положительный отзыв сөбүлүүр сыанабыл; 2. (хороший) положительнай, үчүгэй, биһирэмн-ээх; положительное явление үчүгэй көстүү; положительный человек үчүгэй киһи; положительный результат үчүгэй түмүк; 3. мат. положительнай, ууруктаах; положительная величина ууруктаах кэриҥ.

ж. альфа (греческэй алфавит бастакы букватын аата); # альфа и омега чего-л. туох эмэ саҕаланыыта уонна бүтүүтэ, баһа уонна атаҕа; от альфы до омеги баһыттан атаҕар диэри; альфа-лучи физ. альфа сардаҥалар (сорох радиоактивнай веществолар үрэллиилэ-ригэр тахсар положительнай частицалар — гелий атомын ядроларын сүүрээннэрэ); альфа- -частйцы физ. альфа частицалар (гелий атомын ядролара).

I
аат.
1. Туох эмэ туохха эмэ тоҕооһо, дьүөрэтэ, тугунан эмэ ситимэ эбэтэр тустаныыта. ☉ Отношение к кому-чему-л., причастность, касательство к чему-л.
Ол эрээри, мин санаабар, эн сыыһа быһыыланаҕын, туох да наадата, сыһыана суох суолгар кэлэн иирсэҕин. Н. Неустроев
Серёжа онно тулатыгар сыһыана суох тугу эрэ олус ырааҕы, уһуну толкуйдуур курдуга. Н. Лугинов
Онон дьыалаҕа [силиэстийэҕэ] сыһыана суохтары тохтотуллар. М. Попов
2. Дьон бэйэ-бэйэлэрин ыккардыларыгар эбэтэр кимиэхэ-туохха эмэ хайдах быһыылаахтара, төһө тапсаллара. ☉ Взаимные отношения между кемчем-л.. Доҕордуу сыһыан. Тоҥкуруун сыһыан
□ Кини кэпсэтэригэр күлүгэ суох сайаҕас мичээринэн, истиҥ сыһыанынан билсибит дьонугар тута сөбүлэтэр. Н. Лугинов
Борис Михайлович Моойторугу төбөтүттэн имэрийбитэ, Моойторук эйэҕэс сыһыаҥҥа хардаран, кутуругун сырбаҥалаппыта. И. Федосеев
Биһиги, саха дьоно, кистэл буолбатах, оҕолорбутун кытта уол уонна кыыс, эр киһи уонна дьахтар сыһыаннарын туһунан кэпсэтэргэ олус кыбыстааччыбыт. ЧКС АК
△ Дьон таптал иэйиитин күүһүнэн чугасаһыылара. ☉ Отношения, основанные на чувстве любви
Куруук бииргэ сылдьар киһи табаарыһын олоҕун хайдах билбэт буолуой? Айаан Никиталаах Катя сыһыаннарын ыйыталаспатар даҕаны, барытын сүрэҕинэн сэрэйэрэ. Н. Лугинов
Кини өйдөөбүтэ, кинилэр сыһыаннарыгар бу күнтэн ыла чааһынай ахсаан аһыллыбытын. В. Яковлев
Арай туран, хотоммутун тутан бүтэрэн истэхпит аайы, дьоммут сыһыаннара улам сойдор сойон истэ. «ХС»
3. Сулууспаҕа, үлэҕэ, үөрэххэ хардарыта тутулук, сыһыаннаһыы. ☉ Иерархические взаимоотношения на службе, учёбе, субординация
Син байыаннай сулууспа киэнин курдук, званиенан уонна дуоһунаһынан ыстаарсай өттүлэригэр итинник сыһыан [подкозырёк биэрии] олохтоноро эрэйиллэр [милииссийэ үлэһиттэригэр]. М. Попов
Дидактика ирдэбиллэрэ учуутал уонна үөрэнээччи икки ардыгар үөскүүр сыһыаннары учуоттуур. ФГГ СТМЛ
4. Киһи тугу эмэ хайдах өйдөөн ылынара, сыаналыыра. ☉ Отношение к чему-л., основанное на осознании его ценности. Үлэҕэ-үөрэххэ сыһыан. Олоххо сыһыан
□ П.А
Ойуунускай литератураҕа сыһыана бэрт ыраахтан уонна үрдүктэн этэ. Суорун Омоллоон
Аан дойду үрдүнэн саамай тыҥааһыннаах проблемалартан биирдэстэринэн тулалыыр эйгэҕэ сыһыан буолла. «Чолбон»
Бу түһүмэххэ бэриллэр айымньыларга айылҕа хартыыналара элбэхтик хоһуйуллаллар, киһи айылҕаҕа сыһыана көрдөрүллэр. ЕЗП ТСАаКМ
5. мат. Биир чыыһыла атыҥҥа түҥэтиллибитин өлүүтэ. ☉ Отношение
Биэс уонна икки чыыһылалар өлүүлэрин атыннык биэс чыыһыла иккигэ сыһыана дэнэр. Икки положительнай чыыһыла сыһыана биир чыыһыла иккистэн хас төгүл улаханын эбэтэр биир чыыһыла иккис ханнык чааһа буоларын көрдөрөр. ВНЯ М-4
◊ Сыһыан тыл тыл. үөр. — саҥарар киһи этэр санаатыгар тус сыһыанын биллэрэргэ туттар анал тыла (буоллаҕа, биллэн турар, быһыылаах, сураҕа, кырдьыга, эбит, курдук, үһү уо. д. а.). ☉ Модальное слово
Сыһыан тыл уларыйбат, этии чилиэнэ буолбат. ННН СТ-7
II
аат., харыс т. Кылыы. ☉ Насторожка (из конского волоса для настораживания старинных орудий охоты).