мат., физ. положительный; положительнай чыыһылалар положительные числа; положительнай заряд положительный заряд.

гидроксиний, гидроний (водород эбил (положительный) иона ууга суурадаһына — Н3О+.)

электрическэй күүрүү (эбил (положительный) электрическэй иитиини электрическэй хонуу күүстэринэн биир туочукаттан атыҥҥа көһөрүүгэ таһаарыллар үлэ кээмэйэ. Э. к. вольтанан кэмнэнэр.)

аһыыбалар, кислоталар (химическэй холбоһуктар. Ууну куттахха молекулалара үрэллэн эбил (положительный) водороду үөскэтэр уратылаахтар. А. кураххай аһыы амтаннаах буолаллар, химическэй индикатор екүн уларыталлар.)

электрическэй потенциал (физическэй кэриҥ. Электрическэй хонуу ханнык эмэ туочукатыгар Э. п. онно баар биирдэм эбил иитии (единичный положительный заряд) эниэргийэтигэр тэн. Э. п. вольтанан кэмнэнэр.)

даҕ. Үчүгэй түмүктэрдээх, үчүгэй көрдөрүүлээх буолан хайҕанар; туһалаах, көдьүүстээх. ☉ Заслуживающий похвалы, одобрения, положительный
Биир тылынан эттэххэ, төһө да уустук кыстык кэлбитин иһин, бүттүүн күүһүнэн турунуу, өйү-санааны чопчу сорукка түмэн үлэлээһин эрэ дьиҥ чахчы биһирэмнээх түмүктэри биэриэхтэрэ. «Кыым»
Тыа сирин үлэһиттэрин олохторун усулуобуйатыгар бөдөҥ биһирэмнээх уларыйыылар таҕыстылар. «ХС»
Оттон эйиэхэ, Суолабар бааллар: Умсулҕаннаах роман курдук, Биллибит поэма курдук, Биһирэмнээх олохтоохтор — Манчаары Баһылай курдуктар, Герой Попов курдуктар. Р. Баҕатаайыскай
◊ Биһирэмнээх герой лит. — дьоҥҥо үтүө холобуру көрдөрөр уобарас. ☉ Положительный герой (образ, напр. в художественном произведении)
Сэбиэскэй суруйааччылар биһирэмнээх геройдара холобур быһыытынан ааттаналлар. «К». Эдэр көлүөнэ [Эрилик Эристиин] айбыт биһирэмнээх геройдарын үтүө холобурдарын батыһар, эдэр Манасовтар кэккэлэрэ үүнэр. ТНН ЭЭ

прил. 1. (веский) олохтоох, дьоһуннаах; основательный довод олохтоох довод; основательная причина дьоһуннаах биричиинэ; 2. (дельный, положительный) дьоһуннаах, түс-бас, түспэ; он человек основательный кини түс-бас киһи; 3. (крепкий, прочный) бөҕө, бөҕө-таҕа; основательное сооружение бөҕө тутуу; 4. разг. (большой по размеру, весу) боччумнаах, улахан; основательный груз боччумнаах таһаҕас.

с. 1. (положительный ответ) сөбүлэҥ, сөбүлэнии; дать согласие себүлэҥҥин биэр; 2. (взаимный уговор, соглашение) сөбүлэһии, сөбүлэсиһии; 3. (единомыслие, единодушие) сөбүлэһии, биир санаалаах буолуу; прийти к согласию сөбүлэһиигэ кэл; 4. (дружественные отношения) ил, эйэ; они прожили в полном согласии кинилэр толору эйэлээхтик олорбуттара; 5. (общность, соответствие) сөп түсүһүү; согласие интересов интэриэстэр сөп түсүһүүлэрэ; согласие мнений санаалар сөп түсүһүүлэрэ.

туохт. Туохха эмэ ситиһиилээх буол, тугу эмэ ситис. ☉ Иметь положительный результат, достижение, успех
Норуот олоҕун үчүгэйдик билии — суруйааччы үлэтэ ситиһиилэнэрин төрүтэ. Софр. Данилов
Ситиһиилэннэхтэрин аайы эрдийэн эбии ордук үчүгэйдик үлэлииллэрэ. И. Данилов
Өрөспүүбүлүкэтээҕи көрүүгэ мин куруһуогум оҕолоро ситиһиилэммиттэрэ миигин долгутар. А. Бродников

сыһ., кэпс. Эппит тыл биир, хайаан даҕаны. ☉ Непременно, обязательно, во что бы то ни стало. Биэрбит тылбын экчи толоруом
□ Биһиги кинини хайаан да тылбытыгар киллэрэр санааны экчи ылынныбыт. А. Бэрияк
♦ ЭКЧИ БААЧЧЫ — хайаан да, булгуччу. ☉ Непременно, обязательно
Уларсыбыт устуруускун үс хонугунан экчи бааччы баар гын. НАГ ЯРФС II
ср. тув. эки положительный, тат. якши ‘ладно, хорошо’