чек; харчы ылар чек чек на получение денег.

ж. разг. 1. (получение чего-л.) ылыы; 2. (заработная плата) хамнас.

ж. 1. (получение изображения) фотография (хаартыскаҕа устар, фотографиялыыр идэ); 2. (снимок) фотография, хаартыска; удачная фотография табыллыбыт хаартыска; 3. (учреждение) фотография.

и. д. от сомус= 1) черпание (чего-л. жидкого); ууну сомсуу черпание воды; 2) перен. разг. получение чего-л. в изобилии без особого труда.

сов. что и без доп. 1. (признать правильность чего-л.) бигэргэт; обвиняемый подтвердил прежние показания буруйданааччы урукку көрдөрүүлэрин бигэргэттэ; 2. (удостоверить) бигэргэт, туоһулаа; подтвердить получение письма суругу туппуккун туоһулаа.

сов. что 1. (оговорить) усулуобуйата быс, усулуобуйата туруор; обусловить получение льготы льгота ылыы усулуобуйатын быс; 2. (послужить причиной) төрүөт буол, усулуобуйа буол, тириэрт; обусловить перевыполнение плана былааны аһара толорууга усулуобуйа буол.

туохт. Кимтэн эмэ туох эрэ үтүөнү, туһалааҕы көһүтэ санаа. ☉ Иметь виды, рассчитывать на получение чего-л. приятного
Саҥа дьолун симиктик күүтэр, Киэһэ аайы соҕотоҕун Ыччат түмсэр сиригэр Эрэҥкэдийэ санаан кэлэр. И. Гоголев
Степан биһикки тугу эрэ истэбит диэн, кырата чаас аҥаардаах кэпсэтиигэ эрэҥкэдийэн олоробут. Р. Кулаковскай
Ол киһи эрэнэ, эрэҥкэдийэ саныыр үчүгэй сибикитэ баара биллэр дуо? Болот Боотур

уст. 1) приезд новобрачной к родственникам и друзьям; 2) поездка молодых к отцу жены и другим родственникам; 3) подарок (к-рый дарят родители жениха родителям невесты и наоборот); 4) поездка молодой к брату (после смерти отца за получением своей доли наследства).

модальное сл. 1) выражает то, что говорящий не уверен в получении положительных результатов и делает что-л. в утешение себе: санааҕа, манна эмиэ көрдүөххэ всё же и здесь надо поискать; 2) выражает кажущуюся действительность: халлаан, санааҕа, хайынна нёбо, кажется, раскололось (напр. при оглушительном громе).

аат.
1. Туох эмэ сибидиэнньэ суруллубут кыра кумааҕы (хол., тугу эмэ учуоттуур). ☉ Листок бумаги с текстом или какими-л. сведениями, карточка (напр., учётная)
Ыарыһахтар хаартачыкаларын, эрэнгиэннэрин түмүгүн тус-туһунан хомуйан остуолга сааһылаата. Н. Лугинов
Тустаах тылга туох суруллубута барыта кинигэлэртэн, айымньылартан, хаһыаттартан хаартачыкаҕа түһэриллиэхтээх. АПС СЛ
Дьиэҕэ үлэни бэрэбиэркэлиэх иннинэ, аҕыйах оҕоҕо хаартачыкалары түҥэтиэххэ сөп. АНВ СТУ
2. Тугу эмэ ылар быраабы туоһулуур суруктаах, толуоннаах кумааҕы (хол., асүөл ыларга). ☉ Документ, подтверждающий право на получение чего-л., талон, карточка (напр., продовольственная)
Туллукчаана Лөгүөнтэйэбэттэн нуорма хаартачыкатын ылан бурдук атыылаһан аҕалан, хааһылаан сиэҥ диэн биэрдэ. В. Протодьяконов
Сэрии тохтоотор даҕаны, туох барыта кэмчи, тиийбэт, аһы хаартачыканан биэрэллэр. Д. Токоосоп. Оттор маһы эмиэ хаартачыканан биэрэллэр. П. ЧерныхЯкутскай (тылб.)
◊ Хаартачыка систиэмэтэ истор. — сэбиэскэй былаас саҕана: кырыымчык балаһыанньаҕа аһы нуорманан түҥэтэн, хаартачыканан биэрии. ☉ В советское время: карточная система по снабжению населения товарами в условиях дефицита
Ити сэрии кэнниттэн, хаартачыка систиэмэтэ өссө да уурайа илик буолан киһи барыта бэрт кэмчитик аһыыртаҥнар кэмигэр буолбута. Н. Заболоцкай
Билигин сэбиэскэй былаас нэһилиэнньэни бородууктанан хаартачыка систиэмэтэ да суох хааччыйар кыахтанна. БИД