I
дьүһ. туохт. Күүрэҥҥин түөскүн мөтөт, кэтит, киппэ түөстээх буолан көһүн (үксүгэр сүүрэн эрэр киһини этэргэ). ☉ Выпячивать грудь при ходьбе, беге
Матаҥныырап кытарыаҕынан кытаран, ырбаахытын нэлэкэйдэнэн баран, аҕылаан-мэҥилээн бу марайан иһэр. В. Протодьяконов
Уонча буолан, ыһыах сэргэлэриттэн ыраах тэйиччи тыа са ҕа тыттан түстүбүт. Хара маҥнайгыт тан бастаан, дьоммун балачча хаал ларан, сүүрэн марайан истим. Н. Заболоцкай. Дьэрээ Дьөгүөр, хараҕын үүтэ көс түбэт гына уолуйан, Кустук Сар гы даайабы утары марайан кэллэ. «ХС»
◊ Марайа түһэн баран — туох баар к ү ү ск ү н эн к эдэ й э т ү һ э н ба р а н (оҕус, т э п). ☉ Широко замахнувшись изо всех сил (ударить, пнуть)
Уол бачча сааһыгар диэри сүрэҕэр сөҥөрдүбүт кыһыытаа бата, өһүөнэ түмүллэн төлө биэрдэ быһыылаах: сымыһаҕын быһа ытыран, марайа түһэн баран [баайы] сырбатан саайда. Софр. Данилов
[Арсен Басыгысов] хараҕын үүтэ көстүбэт буола кыыһырбытын испит арыгыта өссө күүһүртэ, олбуор аанын марайа түһэн баран тэптэ. Е. Неймохов
Баһыкка, марайа түһэн баран, [сиэрдийэни] өссө күүскэ үктээтэ. «ХС»
ср. ног. мара ‘стремиться’, эвенк. марив ‘согнуться под тяжестью’
II
аат. Киртитии, хараардыы; суруллубуту үрдүнэн сотон көннөрүү. ☉ Мазня, пачкотня; помарка
Тэтэрээт кирдээх, Итэҕэс лиистээх, Алҕаһа элбэх, Марайа сүрдээх. Е. Васильев
Сурук ка барыта ыраас, ханан даҕаны марай, көннөрүү суох буолуохтаах. «ХС». Тэҥн. ньаҕай