1) см. тэлгээ =; муостаҕа көбүөрү тэлгэт= постелить на полу ковёр; оту тэлгэт= раскидать сено (на корм скоту); 2) перен. разг. класть, раскладывать рядом; күндү түүлээх тириитин тэлгэт= разложить шкуры пушных зверей.

1) стелить что-л.; застилать что-либо чём-л.; утуйар таҥаһы тэлгээ = постелить постель; сиргэ күөх оту тэлгээтилэр на пол постелили зелёную траву; 2) перен. укладывать что-л. плотно рядом; муостаны тэлгээ = настилать полы.

туохт. Аты ыҥыырдыырга ыҥыыр аннынан сөрүөтэ тэлгээ. ☉ Постелить подседельный коврик при седлании коня
Соһоомуна Чуоҕур диэн аты ыллым, Бу гынан бараммын, сөрүөлээтим. Саха нар. той. Хара дьаҥха биэни, хатырык сөрүөлээн, Хаҥха ыҥыырдаан, Амаҕаччы үүннээн …… Мэҥитэ ойутан кэллэ. ТТИГ КХКК

возвр.-страд. от тэлгээ = 1) стелить, постилать что-л. (для себя); түүн утуйаргар оту тэлгэн= постелить себе на ночь сено; 2) стелиться, постилаться, быть постланным; киирэр ааҥҥа эһэ тириитэ тэлгэммит у входа в дом постлана медвежья шкура; 3) перен. быть плотно уложенным, плотно укладываться (напр. о досках пола).

туохт.
1. Олоҕун, оннун буллар; олохтоо. ☉ Поселить; основать, заложить основу (напр., новой жизни)
Ол дьон хорсун сырыылара уонна оҥорбут дьыалалара эн көлүөнэҥ дьоллоох олоҕун оруннаабыттара. А. Фадеев (тылб.)
2. түөлбэ. Утуйар таҥас, орон оҥорон биэр, утуйарга бэлэмнээ. ☉ Постелить кому-л., устроить кого-л. на ночлег. Хоноһону оруннаа

туохт.
1. Үлэлээн-хамнаан туох эмэ малы айан таһаар, баар гын. ☉ Делать, сооружать что-л. Ыскаабы оҥор.
□ Үс сиртэн күндээрэн көстөр, бухатыырдары мунньан хаайдахха кыайан-хотон алдьаппат күкүр таас ампаары оҥорбуттар. Ньургун Боотур. Эллэй дьиэҕит буруота бэрт диэн балаҕаннарын үрдүн дьөлө охсон, оһох оҥорон биэрбит. Н. Неустроев
Хаһан оҥорбут оһохторун оҕотугар, уот оттон, үрүҥ буруону бургучуталлара. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Тугунан эмэ дьарыктан, үлэнэн көрдөр. ☉ Заниматься чем-л., совершать, производить какое-л. действие
Табаарыс начаалынньык, сыгынньахтан!.. Бэрэбээскэ оҥоруохха наада! Н. Якутскай
Ырбаахытын устан гимнастика оҥордо. М. Доҕордуурап
3. Туох эмэ дьайыыны хайаа, тугу эмэ тэрий. ☉ Делать, совершать, проводить что-л. Чугаһы чуораанынан, Ырааҕы барабаанынан ыҥыран сыбаайба оҥорбут
Саха фольк. [Тойон:] Хара түөкүн! Халыҥ буруйу оҥорон баран, Ханна сырыттыҥ! А. Софронов
Ол уурааҕы бырачыастаан Перовскай, Фергана, Ташкент үлэһиттэрэ бары забастовкалаабыттара, сүҥкэн улахан демонстрациялары оҥорбуттара. Эрилик Эристиин
4. Кими, тугу эрэ кимиэхэ-туохха эмэ уларыт, кубулут. ☉ Обращать, превращать кого-л. в кого-что-л. «Эйигин кулаак оҥорбоппут», — диэтэ сэбиэт бэрэссэдээтэлэ. П. Ойуунускай
Анюта барахсаны ньиэмэстэр туппуттар, кулут оҥоро Германияҕа кинини ыыттылар. Т. Сметанин
5. Ас бэлэмнээ, буһар. ☉ Готовить, стряпать. Оҕоҕор күөрчэх оҥорон сиэт. Иэдьэгэй оҥор. Алаадьы оҥор
6. кэпс. Дии санаа, оннук буолуохтаах дии санаа. ☉ Думать, полагать, считать. Өйгөр оҥорон көр, былааннаа
♦ Дьыала оҥор — буруйу оҥоруу туһунан суругунан суукка биэр. ☉ Завести на кого-л. судебное дело
Ону биэрэ иликкинэ хаалбат да киһибин, дьыаланы дьыала оҥоро туруом. Саха фольк. [Көһөйөөн:] Эйиэхэ дьыала оҥорбуттарын иһиттиҥ ини? [Укулаанап:] Оҥорбуттар даа? В. Протодьяконов
Илиилээх-атахтаах оҥорбот көр илииатах. Киһи <хара> оҥор көр киһи I. Манна диэн эттэххэ, Леся биһикки эйигин киһи оҥордубут ини. Софр. Данилов
Уолчааны туох баарынан көмөлөһөн, таҥыннаран, аһатан, киһи-хара оҥорон үлэҕэ ылбыттара. Н. Босиков. Оҥоруутун оҥор — кэһэт, моһуоратын көннөр. ☉ Проучить, наказать кого-л.
Додор кулуба кыһыйан: «Итинник былас мындаалаах, кэтит таһаалаах киһи тоҕо кыайтарар. Үчүгэйдик оҥоруутун оҥорон, туттан биэр!» — диэбит. Саха фольк. Нохоо, Уйбаанчык, тохтоо, барыма! Акка тэбистэриэҥ. Бэйикэй, оҥоруугун оҥоруом! Амма Аччыгыйа
«Ок-сиэ! Арай манна билигин Манчаары түөкүн тиийэн кэллин даа, хайдах эрэ оҥоруутун оҥорон, кэлгийэр, тутар-хабар этибит», – диэбит. МНН
◊ Орон оҥор — ороҥҥо утуйарга анаан таҥас тэлгэт, бэлэмнээ. ☉ Приготовить постель, постелить
Кэпсэтэнипсэтэн баран, киэһэ орон оҥорон биэрбэт дьахтар буолла. Саха фольк. Саба түһэн сыгынньахтыыллар, Испииринэн оҕунуохтууллар, Сорохтор тоҥу кыһаллар, Сорохтор арыгы уулууллар, Сорохтор уот чугаһыгар Сылаас орону оҥороллор. С. Данилов
ср. тюрк. оҥар ‘исправить, улучшить, управляться’