несов. см. починить.

сов. что, разг. 1. (починить) абырахтаан кэбис, оҥор; 2. уһуктаан кэбис, уһуктаа; зачинить карандаш харандааһы уһуктаа.

сов. что 1. (починить) хам тик; зашить прореху хайдыбытын хам тик; 2. мед. тик; зашить рану бааһын тик; 3. во что (заделать) суулаан тик; зашить посылку в холст посылканы холустаҕа суулаан тик.

сов. 1. что (починить) оҥор, абырахтаа; 2. кого-что и без доп. (устранить ошибки, указать на ошибку) көннөр; 3. что (привести в порядок) көннөр; поправить волосы баттаххын көннөр, көннөрүн; 4. что (восстановить, улучшить) көннөр, тупсар; поправить здоровье доруобуйаҕын көннөр.

туохт., кэпс.
1. Тугу эмэ абырахтаан чөлүгэр түһэр. ☉ Привести в порядок, починить, придать приличный вид
1957 сыллаахха күһүн көһөн кэлэн эргэ ыскылааты сэлбийэн оҥорон кулууп гыммыттара. С. Руфов
Кинилэр сааскы балык булдугар туттуллар сэби-сэбиргэли сэлбийэ, абырахтыы сылдьаллар. Т. Сметанин
Бултуур сэбин бириэмэтигэр сэлбийэн оҥосторо, мэҥиэтин хаачыстыбатын тупсаран испитэ. ДАП ССЛОДь
2. Салҕаа, көмөлөс, өйөө. ☉ Поддержать, оказать помощь, поддержку
[Хапсаҕай Миитэрэй уолун] Эн ас-таҥас сэлбийэн сылдьарыҥ сымыйа дуо? М. Доҕордуурап
Собуоттары уонна баабырыкалары массыыналарынан сэлбийбитинэн барыахха наада этэ. БИД
Бары дьон сэлбийэн Оскуолаҕа дьэ киирбитим. Өтөх ыыспатыттан тэйэн, Үөрэх үтүөтүн билбитим. «ХС»
ср. кирг. сэлби ‘дооборудовать’, монг. сэлбэх ‘чинить, ремонтировать, исправлять; наполнять, прибавлять’

туохт.
1. Туох эмэ алдьаммытын оҥор, чөлүгэр түһэр, өрөмүөннээ. ☉ Чинить, починить, ремонтировать, восстанавливать что-л. «Мандаар, ырбаахыҥ алдьаммыт дуу? Устан аҕал эрэ, абырахтаан биэриим»,— диэн мин ийэм куолаһын холкутата сатыы-сатыы эттэ. И. Гоголев
Ньылаарыс төһөлөөх элбэх солууру, чаанньыгы, тимир-алтан иһити үүйбүтэ, абырахтаабыта буолуой?! И. Федосеев
Биир сайын, өйүөлэнэн-тайааланан, тэйиччи үрэххэ быһыт абырахтыы тахсыбыттар. Күннүк Уурастыырап
2. көсп. Олох айгырааһынын, алдьаныытын-кээһэниитин чөлүгэр түһэр. ☉ Восстанавливать нормальную жизнь, разрушенное, расстроенное хозяйство
Сэрии алдьатыытын түргэнник абырахтыы, кини сырҕан баастарын оһоро охсуохха наада этэ. Далан
1922 сыллааҕы сайын Тааттаҕа сэбиэт талаллар, хаһаайыстыбаны, олоҕу абырахтыыр үлэҕэ киирбитинэн бараллар. Бэс Дьарааһын
3. кэпс. Айгыраабыт доруобуйаҕын көннөр; ыалдьыбыт дьоҥҥо үтүө туһалаах буол (хол., санаторийга эмтэнии). ☉ Поправлять свое здоровье; быть полезным для здоровья (напр., лечение в санатории)
[Олох тупсарыттан] Оҕонньор бэйэм Уолбар түспүккэ дылы буолабын, Айгыраабыт үүдэһиммин Абырахтаабыт курдук буолабын. С. Васильев
Атаас, өйдөө көннөрү, Абалаах олус абыраллаах: Араахымалаах дьоннору Абырахтыыр аналлаах. «ХС»
4. Алдьаммыты самалы гынан сап, абыраҕы уур, киллэһиги киллэр. ☉ Класть заплаты, латать. Эргэ тэрэпиискэ дуомунан абырахтаабыт ыстаана алдьаныа суоҕа дуо?
□ Саҥалаах ээ! Бии дьааһыкпар симэн сытыарар солкобунан абырахтыам этэ дуо? Амма Аччыгыйа
♦ Омурдун абырахтыыр — оҥорон, тупсаран кэпсиир; сымыйа-кырдьык икки ардынан кэпсиир, сымыйалыыр. ☉ Он говорит много выдумывая, прибавляет от себя; отливает пули
Бэйи эрэ, ол Дьэллик биирдэ эмэ сымыйалаата, чэ, муҥ саатар омурдун абырахтаата буолуо дуо? Н. Заболоцкай
Үксүн омурдун абырахтаан кэпсээн баран, кэнникинэн онтукатын бэйэтэ да итэҕэйбит курдук буолан барар этэ эдэр уолчаан. Амма Аччыгыйа