Якутские буквы:

Русский → Якутский

преступать

несов., преступить сов. что кэс; преступить закон сокуону кэс.


Еще переводы:

наардаа=

наардаа= (Якутский → Русский)

1) укладывать, складывать в определённом порядке; кинигэлэри наардаа сложи книги в определённом порядке; 2) не знать меры, преступать границы, выходить из рамок; оҕолор , наардаамаҥ дети, знайте меру (т. е. слишком не шалите); ыарыһах бэйэтэ да наардыыр больной не так уж болен (как стонет).

наардаа

наардаа (Якутский → Якутский)

I
туохт. Тугу эмэни дьүөрэтинэн сааһылаа; ханнык эмэ бэлиэнэн бөлөх-бөлөх араартаа. Укладывать, складывать что-л. в определённом порядке; группировать предметы по какому-л. признаку
Кинигэлэри наардаан уур.  Мотя …… остуол тарта, той о ттору чыыннарын наардаан аска ыҥыртаата. П. Филиппов
Тылы уоспар наардыыбын, Тапта л дьолун ы ллыыбын. Баал Хабырыыс
[Ийэ] дьон суоҕар хаартыскаларын одуулаһар, суруктарын н а а р д ы ы р. Д. Кустуров
ср. монг. найрах ‘сочетаться, соединяться, смешиваться’
II
туохт., кэпс. Наһаалаа, олустаа. Преступать границы, выходить за рамки приличия (в разговорах, в поведении). [Кыыскыт] бэйэтэ да наардыыр ээ, хараҕа да ыалдьыбыт киһи, …… илиитин иминэн да буоллар, иһит-хомуос сууйсан көмөлөһүө даа эбит… А. Софронов. Кырдьык, биһиги аҕа тойотторбут наардыыллар, ону ити үөрэхтээх оҕо сөпкө этэр. М. Д оҕордуурап

иилээх-саҕалаах

иилээх-саҕалаах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Чопчу быһыылаах-таһаалаах, бэрээдэктээх. Имеющий контуры, очертания, четкую форму, определенный порядок
Аҕыс иилээх-саҕалаах Аан ийэ дойдум Ачатыттан таҕыстым... П. Ойуунускай
Аҕыс иилээх-саҕалаах Айгыр ыһыах аһылыннын. С. Зверев
Тоҕус иилээхсаҕалаах Туруу бараан дойдубут. С. Васильев
2. көсп. Наһаа киэҥ, быһыыта-таһаата биллибэт (буолбат ф-ҕа тут-лар). Необозримый, безграничный (употр. в отриц. ф.). Иитэ-саҕата суох дойду. Иитэ-саҕата суох истиэп устун айаннатан истэ
Иитэ-саҕата биллибэт - 1) муҥурун киһи билбэт, наһаа киэҥ-куоҥ. Не имеющий видимых границ, безграничный, необозримый (напр., о просторах)
Иитэ-саҕата биллибэт ийэ дойдута миэхэ атыннык көстүбүтэ. «ХС»; 2) киһи кыайан быһаарбат, наһаа булкуллубут. Весьма запутанный. Иитэсаҕата биллибэт дьыала. Иитэ-саҕата суох - сиэри таһынан, аһара баран (хол., мөх). Сверх всякой меры, чересчур (напр., ругать, ругаться)
«Бу күтүр киэргэммитин, бэйбириэт ыстааннаах буола-буола», - диэн туох да иитэсаҕата суох мөҕөн барда. Эрилик Эристиин. Иитэ-саҕата суох айдаан - наһаа улахан айдаан, киһи тугу да гыныан булбат айдаана. Невообразимый шум-гам, гвалт, большой скандал. Уопсай иннигэр бэҕэһээ киэһэ иитэ-саҕата суох айдаан буолбут. Иитэ-саҕата суох бар - наһаалаа, аһара быһыылан. Не знать меры, преступать границы, выходить за рамки приличия. Бу уолаттар мэниктээн иитэ-саҕата суох бардылар
Киһи тылын истибэт буол. Не слушаться кого-л., не повиноваться кому-л.
Аҕабыыт [кинини дьиэттэн таһааттарарга] эппитигэр, Татыайык ордук иитэ-саҕата суох барбыта. Эрилик Эристиин