туохт.
1. фольк., поэт. Сырдыгынан, сылааһынан сылаанньый, сылаанньыйа наскый (хол., сааскы күн, сылаас туһунан). ☉ Ласкать, наполнять теплом, светом, пригревать, согревать (о весеннем солнце)
Чубуку, бүүчээн, кулааһай, Чочур мырааннарга чуоҕуһаннар, Сайын күөх уйгута, куйааһа Саймааран кэлэрин санааннар, Өрөһө-чөрөһө түстүлэр. Болот Боотур. Бу аата — Сахам сиригэр Саймаарда Сайаҕас бэйэлээх Сааскы сарсыарда. С. Данилов
Сааскы саймаарбыт салгыҥҥа тоҕо дьулуруйан үрдүктүк өрө хоройбут буруолар хоту диэки хоҥкуйан түспүт этилэр. Эрилик Эристиин
Бэҕэһээҥҥитээҕэр бүгүн быдан ордук сайыҥҥы күн, саймааран тахсан, Лоҥкууда толоонун туналыччы сырдатта. М. Доҕордуурап
2. кэпс. Тугунан эмэ саатаан, аралдьыйан оҥоруохтааххын оҥорума; улдьаар. ☉ Стать рассеянным, невнимательным; отвлечься от главного
Миэхэ бэйэбин суохтаппакка, дьиэни-уоту, сүөһүнү-аһы дьаһайан көрдөрөр, ол-бу ахсын саймаарбат кэргэн наада. Софр. Данилов
[Эдэр оҕо] үөрэххэ барарын куруутун саныы сылдьыах тустаах, саймааран эҥин хаалбакка. У. Нуолур
[Уолбут] эбиэт кэнниттэн утуйар үгэстээҕэ. Саас буолан, саймааран утуйуон олох баҕарбат буолан хаалла. Багдарыын Сүлбэ
△ Күннээҕини умнан, атыҥҥа аралдьый (киһи санаатын туһунан). ☉ Переключиться на более приятное, отойти, уйти от повседневного (о мыслях)
Кини өйө-санаата кэнникинэн эбии саймааран барда. С. Никифоров
Долгун саҥарара буоллар Сэһэнньит да буолуо этэ. Санаа саймаарар, сүрэх ууллар Сэһэннэрин кэпсиэ этэ. И. Эртюков
ср. монг. жаймор ‘отклоняться, уклоняться в сторону’