I мел; дуоскаҕа миэлинэн суруй = лисать мелом на доске.
II : миэл бар= потерпеть неудачу, провал, провалиться.

ж. 1. (водоворот) бурулҕан, чүөмпэ; ^ 2. (морская бездна) дириҥ далай; 3. (провал в болоте) оборчо; # ввергнуть в пучину бедствий алдьархай айаҕар анньан биэр.

күппүлүү барда — букатын самын, мөлтөө, өрүһүлтэтэ суох буола үлтүрүй. ☉ Сдать (морально и физически), потерпеть полный разгром, крах, провал
Оҕонньор уола өлбүтүттэн ыла ордук кырыйда, күппүлүү барда. Далан
Ньиэмэс аармыйата күппүлүү барбыта. Д. Апросимов
Сэмэннээх иннилэригэр испит оҥочо, снаряд эстиитигэр түбэһэн күппүлүү барда. «ХС»

аат.
1. Буолуохтаах, оҥоһуллуохтаах туох эмэ (хол., үлэ, кэнсиэр) туохтан эмэ мэһэйдэтэн тохтоон, уурайан хаалыыта. ☉ Провал, неудача, срыв в процессе чего-л.. Пиэрмэҕэ …… илии ыарахан үлэлэрин чэпчэтэр механизацията туох да сырыыба суох эргиччи үлэлиир буолуохтаах. Ыанньыксыт с.
2. Ким, туох эмэ сиэрдээх туругар, сөпкө баран иһэр сайдыытыгар ханнык эмэ мэһэй үөскээһинэ. ☉ Нарушение, сбой; срыв (нервный)
Өскөтө итинник дьаат [алкоголь] дьайыыта сотору-сотору хатылана турар буоллаҕына, нервнэй систиэмэ улаханнык илистэр, «сырыыптары» биэрэр, оччоҕо невроз ыарыы арааһа үөскүүр. ППА СЭЫа
русск. срыв

туохт., сөбүлээб.
1. Киэр буол, мантан бар. ☉ Убираться, уходить прочь, проваливать куда-л. Эрэй-буруй элбии илигинэ, Кэлбит суолуҥ устун Кэбэлийэ тураахтаа. П. Ойуунускай
Куһаҕанын эрэ түөргүлүүр буоллаххына, эн мантан кэбэлийэ оҕус. У. Нуолур
Эн аны мин табаһытым буолбатаххын. Ханна да кэбэлий. А. Кривошапкин (тылб.). Тэҥн. дьүгэлий
2. көсп., эргэр. Буорай, эһин (туга эмэ табыллыбатах, сатамматах киһи туһунан этэргэ). ☉ Терпеть полную неудачу, провал, крах; пропасть, погибнуть
Кэпсээннэрин истибэт буолан кэбэлийдим, Саҥаларын сабаҕалаабат буолан сарбылынным. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Ньукулай:] Мин даҕаны киһиттэн итэҕэһэ суох киһи кэбэлийэн эрдэҕим буолуо ээ. А. Софронов. Кэбэлийэр күнүм кэллэ диэн Кэриэс тылын кэпсээтэ… П. Ойуунускай

I серый, бурый (о масти животных); сур ат бурая лошадь; сур бөрө серый волк; сур күүдээх серая мышь; сур кырынаас серый горностай.
II подр. звуку, возникающему при моментальном обвале, провале, скольжении сыпучих тел, с силой проносящегося, пролетающего предмета; дьиэ буора сур гына түстэ сверху с шуршанием посыпалась штукатурка; аттыбынан кус сур гынан ааста мимо меня с шумом пронеслась утка; сууллар сулус курдук сур гынан хаалла фольк. он умчался со свистом, как метеор (о богатыре).

1) ум, разум, рассудок || умственный; сытыы өй острый, проницательный ум; өй хаата умница; чычаас өй недалёкий ум; чиҥ өй цепкий ум; киитэрэй өй хитрый ум; кылгас өй короткий, недалёкий ум; оҕуруктаах өй глубокий ум; тииҥ өйө изворотливый, гибкий ум; сахалыы өй природный ум; өһөгөйдөөх өй злобный, мстительный ум; өй үлэтэ умственная работа; илэ өйүнэн в здравом уме; өй күүһэ сила ума; өй бэрт ирон. от избытка ума; оннук өй суох такого и в мыслях нет; өйө өйүнэн в здравом уме и твёрдой памяти (обычно о тяжелобольных); өйүн тута илик он незрел умом; өйтөн өлүү (или мүҥнаныы ) горе от ума; өй аҥардаах полоумный; өйүнэн мөлтөх слабоумный; өйүнэн ыалдьар у него умственное расстройство; өйө өһүлүннэ он слаб умом (от старости, болезни); өйүм хоппот а) это уму непостижимо; б) ума не приложу; өй тиийбэт ума не хватает; өй сүрэх икки мөккүөрэ спор ума и сердца; спор между чувством и рассудком; өйө барбат он упустил из виду что-л. (букв. его ум не идёт в этом направлении); өйгө сүоттаа = решать в уме; считать в уме; өйө хамсаата рассудок его помутился; өйүн сүтэрбит а) он потерял сознание; б) он лишился рассудка; өй былдьас = считать себя умнее кого-л.; өйө сынньылынна он отупел, перестал соображать (от усталости, шума); у него ум за разум зашёл; өйүн ыһыктыбыт а) он потерял сознание, рассудок (о больном); б) он впал в детство (о дряхлых стариках); өйүттэн таҕыста а) он потерял рассудок; б) перен. он потерял самообладание; өй киирдэ а) он набрался ума, он поумнел; б) ему пришла мысль; өйүн туппут а) он взялся за ум; б) он созрел умственно; өйүгэр көтөн түстэ его вдруг осенила мысль; ему вдруг пришло на ум; өйө мастыйбыт разг. ум его потерял гибкость (вследствие старости); өйгө киирбиччэ пришло в голову, взбрело в голову; көтөр өҥүнэн , киһи өйүнэн посл. птица своей окраской, человек своим умом (славятся); 2) память; арай ол түбэлтэ өйбөр хаалбыт только тот случай остался в моей памяти; өйгө хатаа = запечатлеть в памяти; өйө бааллар у него провал памяти; өйө сытыйбыт разг. у него дырявая память; өйбүттэн көтөн хаалла вылетело из ума; из ума вон, из памяти вон; өйгө да суох (или суоҕа ) а) он совершенно забыл, запамятовал; б) он об этом даже не думал # өй биэр = (или ук =) а) надоумить, подать мысль; б) напомнить; өйтөн ааҕыы чтение наизусть; өйтөн этии а) чтение наизусть; б) выдумки; киһи өйүгэр түһэр понятный, ясный; өйүн сүүйтэрбит (это) вскружило ему голову.