жить, проживать (какое-л. время); дьылы моҥоо = прожить год; үйэҕин моҥоо = проживать свой век.

1) проживать где-л. постоянно; тыаҕа олоҕур = постоянно проживать в сельской местности; 2) перен. устанавливаться, наступать; унаар куйаас олоҕурда установилась жара.

проживать совместно с кем-л. в одном доме, в одной квартире или комнате (обычно с семьёй).

1) обосновываться, проживать (постоянно); пребывать; куоракка олохсуй= обосноваться в городе; 2) быть в наличии (постоянно); манна былырыыҥҥыттан уу олохсуйбут с прошлого года здесь есть вода.

побуд. от олор = 1) сажать кого-л. на что-л.; оҕону тобуккар олорт = посадить ребёнка на колени; массыынаҕа олорт = посадить на машину; 2) сажать, садить; маһы олорт = посадить деревья; 3) позволять проживать совместно; селить, вселять, поселять; 4) ставить; биэдэрэҕин манна олорт поставь ведро сюда.

туохт. Кими эмэ кытта биир дьиэҕэ, кыбартыыраҕа, хоско бииргэ олор (дэҥҥэ тут-лар). ☉ Устроиться на жительство, квартировать у кого-л., проживать с кем-л. вместе в квартире, доме или комнате
Бөрөлөөх куобаҕы биир сиргэ Ким бэрт уус тылынан дьукаахтыай? Эрилик Эристиин
Оҕото-уруута суох, эмээхсиннээх эрэ Уйбара диэн оҕонньору кытта дьукаахтыыбыт. И. Федосеев

несов. I. (существовать) олор, сырыт; жить зажиточно байылыаттык олор; жить в хороших условиях үчүгэй усулуобуйаҕа олор; жить на чужой счёт атын киһи үбүгэр олор; 2. (проживать, обитать) олор, сырыт, үөскээ; он живёт в Ташкенте кини Ташкеҥҥа олорор; я жил там три года мин онно үс сыл олорбутум; рыба живёт в воде балык ууга үөскүүр; # жйл(и)-был(и) баар этилэр, олорбуттара; жить-поживать олор да олор (ос-туоруйаларга туттуллар этии); велеть (или приказать) долго жить ел.

1) садиться; сидеть; сыарҕаҕа олор = садиться в сани; хамсаабакка олор = сидеть неподвижно; олорон эрэ сидя; 2) жить, проживать; хайдах олороҕут ? как живёте?; кинилэр куоракка олороллор они живут в городе; 3) рожать (о женщине); 4) с деепр. на =ан, =а основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и обозначает продолжающееся действие: ааҕа олор = заниматься чтением; сидеть за чтением; тутан олор = содержать кого-что-л.; держать что-л. постоянно; үөрэн олоробун я нахожусь в радостном настроении; 5) с деепр. на =аары основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и обозначает намерение действовать, готовность к действию: бараары олор = намереваться отправиться, быть готовым к уходу, отъезду # олорбуппут сыччах , олорбуппут уолдьах ! дожили! (говорится при неожиданных событиях, нарушающих спокойное течение жизни).

туохт.
1. Биир сиргэ олохсуй (уларыйбакка, көспөккө). ☉ Проживать где-л. постоянно, осесть в каком-л. месте
Икки Ытык хайа икки ардыгар киэҥ Туймаада диэн хонууга тохтоон, биир күөлү булан, ийэтин аатынан Сахсары диэн ааттаан олоҕурар. Саха фольк. Кини билигин манна дэҥ кэриэтэ кэлэн барар. Петербург куоракка олоҕурбут үһү. Н. Якутскай
2. көсп. Буол, оннугун бул. ☉ Устанавливаться, налаживаться, наступать
[Бааса:] Табаарыстаар, бу өрө турбут дьоннор билигин Арассыыйаҕа олоҕурбут саҥа экэнэмиичэскэй бэлиитикэ хойутаабытыттан өрө турдулар. Күндэ
Уһун эйэ олоҕуран, Көҥүл киһи туругуран, Кыһалҕаны, муҥу умнан, Олоруохпут уруккунан. Дьуон Дьаҥылы
3. Туохха эрэ тирэҕир, туохтан эмэ төрүттэнэн таҕыс. ☉ Базироваться, основываться на чём-л., устояться, развиваться на основе чего-л.. Сирим күннүүн тардыһыытын Сокуонугар олоҕуран, Эргийсэбин, айанныыбын Орбитанан, олох ыран… Күннүк Уурастыырап. П. Тобуруокап норуот ырыаларын поэтикатыгар олоҕуран суруйар хоһоонноро ордук табыллаллар. Софр. Данилов

туохт.
1. Туспа, бэйэҥ бас билэр, олорор тутуулан. ☉ Обзавестись собственным жильем (жилым помещением)
Муҥ саатар, өлөр үйэбэр, кырдьар сааспар бас билэр дьиэлэнэн көрүүм. Софр. Данилов
Ыраах үрэхтэринэн бултуурга, үүтээннэргэ дьиэлэнэргэ кини, Тогойкин, бэйэтэ төлөннөөхтүк аҕытаассыйалыыр этэ. Амма Аччыгыйа
Хас саҥа ыал туспа дьиэлэнэргэ кыһанар. И. Аргунов
2. Кэргэннэн, туспа ыал буол. ☉ Обзаводиться семьей, жениться или выходить замуж
[Дьаакып:] Үчүгэй суол буоллаҕа дии - хата тыыннаахпар эн дьиэлэммиккин көрөн хаалыам! А. Софронов
Эттээх бууппун эрэнэммин Эргэ барбатах иэдээммин, Улаан ньуурбун улаатыннаран Олохпун булбатах муҥмун. Сирискэн өлүүгэ сиэтэммин Дьиэлэммэтэх эрэйбин. С. Зверев
3. Кэпсэтии быһыытынан эбэтэр куортамнаһан дьон дьиэтигэр олор. ☉ Снимать жилье у кого-л., квартировать
Өлөксөй оскуола аттынааҕы ыалга дьиэлэнэн олороро. В. Протодьяконов
Арыылаахтан Миитээ дьиэлэнэр Хоптолооҕо икки биэрэстэ сир. Е. Неймохов
[Уол] аҕата, ийэтэ нэһилиэккэ олороллор үһү. Оттон билигин куоракка убайын аахха дьиэлэнэ сылдьар эбит. М. Попов
4. көсп. Олохсуй. ☉ Обосноваться, проживать
Өтөр сүүрбэ сылын туолуо - түрмэ дьиэлэммитэ. Эллэй
Хонор хос анна да көстүмнэ, Хоргутар куоракка түһүмнэ, Холорук да буолан көстүмнэ Хоруобуйа хоонньо дьиэлэннэ. Эллэй
Оччоҕо ийэ тылым, ордук сэтэрэн, Олоҥхотун дойдутугар дьиэлэнэрэ, Ордук барҕаран, ордук киэркэйэн Алаастарым аайы дьиэрэйэрэ. С. Данилов
5. Ордуулан (кыыл туһунан). ☉ Вырыть, обустроить логово, нору (о зверях)
Бэл диэтэр бэдэр дьиэлэммит Бэс чагдаларбыт эниэлэригэр Дьэҥкир таас түннүгүнэн килэдийбит Дэриэбинэлэр дэлэйдилэр. С. Зверев
6. Тула тэйиччинэн сырдык иилэн (ый, күн туһунан). ☉ Быть окруженным светлым ореолом (о солнце и луне)
Ыйбыт дьиэлэммит. Уһун былыт кэлээри, хаардаары гынар быһыылаах. И. Никифоров
Үрүҥ күн барахсан дьиэлэнэр, Күн көнөтүк кыыһар буоллаҕына кураанныыр. Ардаары гыннаҕына күн дьиэлэнэр. «Кыым». «Ый дьиэлэммит, - диир булчут, - ол аата буурҕа түһээри гыннаҕа». Т. Одулок (тылб.)