несов. см. пройтись.

1) обжигать, жечь, вызывать ощущение жжения (о чём-л. горячем, холодном, едком и т. п.); хобордоох илиибин хаарыйда сковорода обожгла мне руку; тимир ук тымныыга киһи илиитин быһа хаарыйар железная рукоятка на морозе обжигает руку; өтүүккэ илиибин хаарыйдым я обжёг себе руку об утюг; 2) перен. разг. высмеять кого-что-л., пройтись по чьему-л. адресу; 3) разг. наскоро зажарить, поджарить что-л.; эти хобордооххо хаарый = наскоро поджарить немного мяса на сковороде.

туохт.
1. Суханан сир кырсын хорут. ☉ Пахать сохой
Сиидэркэ уола Сэмэн кэлэн, сонуокпутун сухалаан эрэр. Амма Аччыгыйа
Биир чыккымай иннигэр мин оччо сири умса сухалаан бэрт! Н. Заболоцкай
Алаас иһин саҥа тэриллибит артыаллар бэрт киэҥник паардаан, сухалаан, хара буору килэппиттэр. Бэс Дьарааһын
2. көсп. Охтон умса түһэн эбэтэр сыылан туоххунан эмэ сири хоруй. ☉ Пройтись какой-л. частью тела по земле, падая или ползая, пропахать землю (напр., лицом)
Саабыска тура охсоору, отон угунан сирэйин сухалаан ылла. А. Сыромятникова
Ол бэйэлээхпин ити сытыахсыт көс сиртэн үөмэн, сири-буору сирэйинэн сухалаан киирэн …… ытан ылбыта. Н. Заболоцкай
Түөһүнэн, иһинэн хаардаах кумаҕы сухалаан иннин диэки сыыла турбута. И. Сысолятин

туохт.
1. Кими-тугу эмэ таарый, таарыйан ыл. ☉ Дотрагиваться до кого-чего-л., прикасаться к кому-чему-л., коснуться
Таня сөрүүн ытыһын Михаил Иванович сүүһүгэр даҕайда. Н. Лугинов
[Маша] сиргэ тайанан олорор-илиитинэн Александр харытын сыпсылааһынан даҕайда. М. Доҕордуурап
[Саша] дьуоһу илиитинэн даҕайаат, төттөрү сулбу охсон ылар, күлэн сатарытар. ОАП ОТХ
2. Тугу эмэ туохха эмэ чугаһат, сыһыары тут. ☉ Приближать, прикладывать что-л. к чему-л.
Дьэргэли халампааһы хараҕар даҕайан көрбүтэ. П. Филиппов
Даайыс уйадыйбычча баанан олорор былаатын уһугун хараҕар даҕайан ылла. Н. Заболоцкай
Сиидэркэ, атаҕын төбөтүнэн чөмөлдьүйэн тиийэн, тымныы сиигэ чалҕарыйа турар ааҥҥа, кулгааҕын даҕайан иһиллээтэ. А. Сыромятникова
3. көсп. Ким эмэ интэриэһин таарый. ☉ Затрагивать чьи-л. интересы, пройтись на чей-л. счет (отзываться о комчем-л. неодобрительно, критиковать)
[Кириитикэбэр] аан бастаан дириэктэри хаарыйыам, местком бэрэссэдээтэлин да даҕайыам. Н. Габышев
4. Умат. ☉ Поджигать, зажигать
Охоноос …… окко тугу эрэ ыһан баран, испиискэни даҕайан кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Огдооччуйа эмээхсин испиискэтин уотун кыраһыын кутуллубут сиригэр даҕайар. Н. Якутскай
[Оҕонньор] испиискэ уматтан, хамсатыгар уот даҕайаат, эмиэ сытта. С. Никифоров
◊ Даҕайан көр кэпс. - ырааҕы көрбөт буолан олус чугас тутан көр (харалҕан харахтааҕы этэргэ). ☉ Рассматривать что-л. с очень близкого расстояния (о близоруком человеке)
Сэмэнчик Авксентий Яковлев көхсүн саба түһэн даҕайан көрдө. М. Доҕордуурап
[Сэмэн] хараҕар даҕайан көрө-көрө атырдьах сигэлиир. Күндэ. Даҕайар (көнө) мат. - эргимтэни кытта уопсай туочукалаах сурааһын. ☉ Касательная
Бэриллибит туочуканы нөҥүө бэриллибит эргимтэҕэ даҕайар көнөнү ыытыахха. КАП Г
Эргимтэни иһигэр сытар С туочукаттан эргимтэҕэ даҕайары ыытыахха сөп дуо? ВНЯ М-5
тюрк. така