1) раздваиваться, расходиться; суол хайдыста дорога раздвоилась; 2) перен. расходиться (во мнениях).

несов. 1. (раздваиваться) икки буол, икки аҥы хайын; дорога здесь двоилась суол манна икки аҥы хайдара; 2. (удваиваться — о видимых предметах) икки буолан көһүн; двоиться в глазах икки буолан көһүн.

I возвр. от ыл = I) брать, взять; что-л. (себе); принимать что-л. (на себя); ити үлэни бэйэҕэр ылын эту работу возьми на себя; 2) принимать что-л., соглашаться с чём-л.; этэрбин ылын соглашайся с тем, что я говорю.
II раздваиваться, разрываться (обычно о вилообразных соединениях); көхө ыллан түспүт крюк над костром обломился (напр. под тяжестью висевшего котла); сыҥааҕа ыллыбыт у него челюсть вывихнулась.

дьүһ. туохт.
1. Мичээрдииргэр, күлэргэр уостаргын ыртаччы тутун. ☉ Растягивать губы во всю ширину в улыбке, смеясь
Күлэн, уоһа кулгаахтарын эминньэҕэр тиийиэр дылы ырбайда. А. Софронов
Биир быраат, ырбайыаҕынан ырбайан, биһиги диэки хайыста. КК
Синньигэс киһи эмискэ кубарыс гынна, өмүттэн хаалла, ол эрээри сотору мичээрдээн ырбайда. А. Чехов (тылб.)
2. Хайа барбыт курдук уһун хайаҕастаах буол, оннук хайаҕастан (хол., баас туһунан). ☉ Раскрываться продольной щелью, растягиваться в ширину, раздваиваться (напр., о ране)
Кини уҥа иэдэһэ биилээҕинэн туора быһа сотуллубут этэ гынан баран, тохтубут хаана хатан, билигин сиикэй эт ырбайа сылдьара. Далан
Оҕо аата оҕо, сотору били ырбайбыт бааһа үмүрүччү тардан оһон хаалла. С. Маисов
ср. хак. ырбай ‘надувать губы’, кирг. ырба ‘увеличиваться (напр., о ране)’