несов. см. разжёчь(ся).
Русский → Якутский
разжигать(ся)
Еще переводы:
тууспаннаа= (Якутский → Русский)
разжигать большой костёр.
күөдьүт= (Якутский → Русский)
побуд. от күөдьүй = 1) разжигать, раздувать (огонь); оһоҕу күөдьүт = разжечь огонь; 2) перен. разжигать, усиливать; возобновлять; иирээни күөдьүт = разжечь ссору.
умат= (Якутский → Русский)
1) зажигать; разжигать; уоту умат = зажечь свет; 2) сжигать; бөҕү умат = сжечь мусор.
страсть (Русский → Якутский)
ж. 1. (сильное чувство, сильная любовь) имэҥ, үлүскэн; разжигать страсти дьон үлүскэнин көҕүт; 2. (постоянная склонность к чему-л.) имэҥирии, үлүһүйүү; страсть к книгам кинигэҕэ үлүһүйүү.
саҕаһалаа (Якутский → Якутский)
туохт. Уоту саҕаһанан умат. ☉ Разжигать огонь, используя специальный материал, сырьё для растопки (напр., стружки, бересту)
Эрбэнтэй, чачынньыары тоһута тэпсэн, онон саҕаһалаан уот отунна. Эрилик Эристиин
тымтаа (Якутский → Якутский)
туохт. Күн уотуттан быһа сиэн (киһи тириитин туһунан этэргэ). ☉ Обгореть на солнце, получить ожог от солнечных лучей
[Алёша] иҥнэрэ тэтэрбит, дьүдьэйбит уонна тымтаабыт сирэйэ оҕолуу көрүҥүн сүтэрбит, эр киһилии көрүҥнэммит этэ. Г. Николаева (тылб.)
ср. др.-тюрк. тамдур, тамтур ‘зажигать, разжигать’
күөдьүт (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Мас эбэн эбэтэр сөргүтэн, уоту күүһүрдэн биэр. ☉ Разжигать, раздувать (огонь)
Өлөөнө оҕотун оронугар илдьэн олордон баран, оһоҕун күөдьүтэр, чаанньыктаах чэйи сылыта туруорар. Н. Якутскай
Ньырбачаан ойон туран, арыычча кылайан сытар чохторго эрдэттэн бэлэмнээбит амынньыарын тоһуталаан быраҕаттаабыта, кутаатын күөдьүппүтэ. Далан
Көкөт Сэмэн, тимир ууһун курдук оһох чанчыгар олорон, уот өһөн бардаҕын аайы күөдьүтэн истэ. Эрилик Эристиин
2. көсп. Күүһүрдэн, сэтэрдэн биэр; хаттаан саҕаланарын ситис. ☉ Разжигать, усиливать; добиваться возобновления чего-л., пробуждать
Ол эрээри бу сырыыга [Миша] тулуйбата, Айаан эрийэнмоһуйан эппит тыллара киниэхэ тугу эрэ күөдьүтэллэр. Н. Лугинов
Саҥа дьыл эйиэхэ уонна киниэхэ саҥа эрэли үөскэтэр, эһиги умуллубут уоттаах тапталгытын күөдьүтэр. Т. Сметанин
Эдэр ыччат ортотугар революционнай санаа кыымын өрүүтүн политическай сыылынайдар күөдьүтэллэрэ. «ХС»
күөртээ (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Күөрдүнэн үрдэрэн, чоҕу сирэлит (тимиринэн уһанарга). ☉ Раздувать мехом, мехами (огонь)
Күөрт күөртээн, балта балталаан, Кыһыл тимир кытаҕастаах Уһана олордоҕум. Л. Попов
Күөрчүтүнэн, куолутун курдук, Табунанов оҕонньор кэлистэ. Кыһатын өрөн, күөртээн сирэлиппитинэн барда. М. Доҕордуурап
2. көсп. Тугу эмэ соруйан күөдьүтэн, күүрдэн, күүһүрдэн, тэптэрэн биэр (хол., иирсээни, айдааны). ☉ Преднамеренно раздувать, преувеличивать, разжигать что-л. (напр., ссору, раздор)
Кулаактар аҕа уустаһан, атааннаһыыны күөртүү сылдьаллар. Амма Аччыгыйа
Өһөгөйдөөх өс-саас үөскээтэ, Өлүү сүрэҕи уотунан күөртээтэ. Т. Сметанин
тууспаннаа (Якутский → Якутский)
туохт., кэпс.
1. Уотта отун. ☉ Разводить, разжигать костёр
Хараҥаны кыйдыы сатаан, Халтаҥ муус хордоҕойдорго, Тумара түүҥҥэ Тууспаннаан, Улахан кутааны уматаллар. Улуро Адо (тылб.)
2. көсп. Дохсуннук ыһыахтаа, ыһылын. ☉ Разносить, разбрасывать с огромной силой, вихрем
Уолах тиит быһаҕаһын саҕа Уккуур кутаа уот куугунаата, Бороон торбос баһын саҕа Муус тобурах тууспаннаата. ТТИГ КХКК
Дохсун айан Тоҥуу хаары Тоҕо оймоон Тууспаннаата. Төрүт ыырбар Төннөн истим, Эмис табам эбэн тэптэ. В. Лебедев (тылб.)
туустаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Туохха эмэ (хол., аска, тууста кут, тууста кутан амтанын тупсар). ☉ Приправлять солью, солить. Миини туустаа
□ Тоҥ буордуун тустан, Дулҕаны туустаан Муҥнаммат гына, Үтүөкэн от бөҕө Үүнэн, өлгөмнүк оттоннун! Күннүк Уурастыырап
Миинин туой аһары туустаан кэбиһэр үгэстээх буоллаҕа. В. Гаврильева
Тоҥ чыыры кыһан, тула түһэн, Туустаан, килиэптээн сиэтибит. Дьуон Дьаҥылы
2. көр тууһаа
1.
Дарыбыанаба суумкатыттан, …… буспут эти, бэйэтэ туустаабыт тууччаҕын өрөҕөтүн таһаарда. Л. Попов
Оҕуруоттан түөрт уон икки киилэ оҕурсуну ылбыттар уонна сэттэ гыммыт биэһин туустаабыттар. ВНЯ М-4
3. көсп., кэпс. Тугу эмэ (хол., мөккүөрү) эбии көбүтэн таһаар, күөртээ. ☉ Раздувать, разжигать, преувеличивать что-л. (напр., спор). Көнөтүнэн эппиппин эһиги туустаан биэрэн киһини өһүргэтэ сыстыгыт