несов. см. растопить(ся) I.

уул диэнтэн дьа7
ту7. Былыргы саха уустара тыһаҕас тириитэ күөртэринэн чох уотун күөдьүтэн тимир тахсар тааһын ууллараннар, эҥин араас тимир сэптэри оҥороллор эбит. Амма Аччыгыйа
Аны кэлэн мин кыһам кытыастыа, мин кыстыгым кыһыл көмүс кыымынан кырбаһыа, көмүһү-алтаны уһаарыа, уулларыа дуо? Суорун Омоллоон
Мантан чугас, Ковалькан үрэҕэр, булчуттар таастан сибиниэс уулларан буулдьа куттар буолаллара. Н. Якутскай
[Онтоон:] Бу арыыгытын дьэ сарсын уулларыҥ, өйүүҥҥэ-ха7ааҥҥа диэри Хонос Мэхээлэ кэлэрэ буолуо, куоракка киллэртэрэн атыылатыллыа. Күндэ
Саас, эн миигин күн оҥор: Халыҥ хаары уулларыахпын, Харалдьыгы сылытыахпын, Ньургу7уну нуоҕатыахпын. Н. Босиков
♦ Сүрэҕин ууллар — кими эмэ туох эмэ үчүгэйинэн наһаа долгутан уйадыт, манньыт. ☉ Приводить кого-л. в глубокое сердечное волнение, вызывать у кого-л. умиление (букв. растопить сердце)
Оттон кыыс намыына, наскыла, Килбигэ сүрэхпин уулларар. С. Данилов
Ити тыл [хайгыыр тыл] биһиги киһибит сүрэҕин букатын уулларан кэбистэ. Н. Заболоцкай
Бу маннык, бэйэтин туһугар тимир киһи муус сүрэҕин бүгүн туох ууллардаҕай? Н. Павлов

дьүһ. туохт.
1. Тарҕанар, халыйар гына илит (хол., уулларан, ириэрэн эҥин). ☉ Сделать так, чтобы что-л. расплылось, растеклось; растопить, разморозить что-л. Киэһээҥҥи иҥсэлээх хараҥаҕа уот кытара умайара, муус түннүктэри кыһайа көрөн ититэн ньалҕарытара. Н. Түгүнүүрэп
[Ардахха] ып-ыраас уу түннүк тааһын илитэн ньалҕарытара, эчи эриэккэһин. В. Сыромятникова
2. Туох эмэ сыстаҥнаһынан, килэбэчигэһинэн сот, сыбаа, күүскэ аал (хол., сыанан-арыынан, кыраасканан). ☉ Намазать, смазать, натереть, покрыть что-л. чем-л. жирным, вязким, блестящим (напр., жиром, краской)
Боккуой оҕонньор сыарҕа атаҕа буолар маһын мүлүрүччү кыспыт, муос холтууҥҥа маарынныыр, ханан да киһи илиитэ сыстыбат гына ньалҕарыппыт. А. Софронов
Препараты сотоот, тута губка биитэр тирээпкэ көмөтүнэн муостаҕа чараас араҥа гына ньалҕарытан бэриллэр. ДьХ
Арыы оннугар эмтиэкэттэн балык сыата ылан килиэппэр ньалҕарытабын. «ХС»
3. көсп., сөбүлээб. Бэйэҕэр туһалаахтык ыпсаран саҥар, тылгар киллэрэ сатаа (албыннаһан). ☉ Говорить гладко, льстиво, стараясь склонить кого-л. на свою сторону, изменить что-л. в свою пользу
Ол эрээри эмиэ да уһуктаах кырдьык диэн баар ээ. Хайдах да ньалҕарыта сатаатаргын чорбойон тахса турар. Н. Лугинов
— Көр эрэ, дьөксө кырдьыгын таһаарынаары гынна дии, бу ньалҕарытан эрдэҕин! Р. Кулаковскай
— Ньалҕарытан ыраас хаалаары, буруйгун саптараары гынаҕын дуо? Р. Баҕатаайыскай
Бэл, Бастыыр Байбал курдук бардамсыйбыт киһи көхсө нүксүччү түспүт, Мэхээһи ханнык сылаас тылларынан ньалҕарытыан билбэт. В. Гаврильева. Тэҥн. ньалҕаарыт