аат. Үбү-аһы, баайы-дуолу туох да көдьү үһэ суох ыһааччы, хорҕомнооччу. ☉ Расточительный человек, мот. Үбү-аһы матайдааччылар кытаанах эппиэккэ тардыллыахтара

нареч. расточительно, неэкономно; кини харчытын хордук туттар он тратит деньги неэкономно.

I
дьүһ. туохт. Иннин диэки үтэ сылдьар кэтит түөстээх буол. ☉ Бросаться в глаза своей выпяченной широкой грудью
«Бастааҕынан» ааҕыллыбыт Матайбыттар бараннылар, «Үтүө лэринэн» сураҕырбыт Өһөгөйдөөхтөр өртөннүлэр. Саха фольк. Арай Матайар Ма ап па м у н н у н т ы а һ а «с с … с ы ллаа» диэн сыыбыргыыр эрэ. П. Ойуунускай
ср. монг. матах ‘сгибать, выгибать, делать изогнутым, гнуть’, бур. мата ‘гнуть’, монг. матийх ‘изгибаться, гнуться дугой’
II
даҕ. Баайы, үбү-аһы мээнэ, туһата суохха ыһар-тоҕор, ыскай (киһи туһунан). ☉ Расточительный
Харчыга дьэ матай киһи.  Мачайар сүрдээх матай киһи буолбут, аҕыс тыһыын ча харчыга иэһирбит. Саха нар. той. Тугун кистиэмий, аҕам бокуонньук матай соҕус этэ. «ХС»
Борокуоппай матай киһи буолбатах этэ эрээри, дохуот, харчы ыллаҕына, улахан аҥаарын дьоҥҥо ыһан кээһэр үгэстээҕэ. ССХУо

1) ладонь; оҕо ытыһа детская ладонь; үтүлүк ытыһа ладонь рукавицы; ытыс таһа тыльная сторона руки; ытыс хаптаҕайа поверхность ладони; ытыс кырыыта ребро ладони; чэрдээх ытыс а) мозолистая рука; б) перен. человек физического труда; 2) лапа; эһэ ытыһа лапа медведя; 3) перен. горсть; ытыс бурдук горсть муки; биир ытыс отон горсть ягод; биир ытыс одна горсть чего-л. (мера сыпучих тел) # салыҥнаах ытыс счастливая рука (букв. ладонь); түүлээх ытыскар түһэр = принять с распростёртыми объятиями (букв. опустить на мягкие ладони); ытыскар силлээ разг. поднатужиться, собрать все (свой) силы (для совершения чего-л.); ытыс-кын сотун = остаться ни с чём (букв. вытереть свою ладонь); ытыскын тоһуй = просить подаяние (букв. подставить свою ладонь); ытыс таһынар ыас хараҥа непроглядная тьма; ытыс таһыныыта аплодисменты; ытыс тэһэҕэс расточительный, мот; ытыһа кыһыйар у него руки чешутся (т. е. хочется подраться или заняться чём-л.; также является приметой к получению чего-л.); ытыс үрдүгэр түһэр = носить на руках (букв. принимать в объятия); ытыс саҕа мало, капельку, чуть-чуть (букв. с ладонь); ытыһын далыгар в его силах, в его возможностях (сделать что-л.).