расчувствоваться, растрогаться, разволноваться; умиляться; сыалыһар быара буолан манньый растрогаться (букв. растаять, подобно печёнке налима).

туохт. Быһытталанан симэлийэн ыл (үксүгэр долгуйууттан — киһи саҥатын, куолаһын туһунан). ☉ Становиться тише, глуше, невнятнее, прерываться, дрожать, слабеть (обычно от сильного волнения — о голосе)
Хараҥа муннукка Фокин муннун тыаһа кэхтэрэн ыла-ыла хаһыҥырыыр. Амма Аччыгыйа
«Сор — Сортуохаппын!..» — диэн тылын кэхтэрэ-кэхтэрэ, бэрт нэһиилэ ыган таһаарда кини. А. Сыромятникова. Дуня аҕатын саҥата кэхтэрэн ылбытыгар сүрэҕэ эймэнийдэ. А. Федоров
△ Улаханнык долгуйан уйадый. ☉ Сильно разволноваться, растрогаться, расчувствоваться
Бүөтүкэ кэхтэрэн хаалла уонна балтын сүүһүттэн сыллаан ылла. М. Доҕордуурап

хайҕах (хайҕахтаах) <хара> быар көр быар
Хайыр таас хайҕах хара быар. ПЭК СЯЯ
Ала Буурай эмээхсин …… Имнэммитэ буолуо?! Хайҕахтаах хара быарыгар Хараҥа өлүү хаайыллыбыт этэ. П. Ойуунускай
Хайҕахтаах быарым Харааста хамсаабыта Хайдахтан эбитэй?! Д. Дыдаев; нохтолоох <тойон> сүрэҕэ долгуйда, хайҕах (хайҕахтаах) <хара> быара хамсаата фольк., үрд. — олус күүскэ долгуйда (хол., үөрэн эбэтэр куттанан). ☉ Растрогаться, расчувствоваться до глубины души (напр., от радости или страха)
[Күн Толомон Ньургустай — Кулун Куллустуурга:] Баайыллыбыт быа баар буоллаҕына, Чэ, түргэнник туттанхаптан сүөрэн ис, Нохтолоох сүрэҕим долгуйда, Хайҕах быарым хамсаата! ТТИГ КХКК
Нохтолоох сүрэҕим долгуйан, хайҕахтаах быарым хамсаан туран ис сүрэхпиттэн махтанабын. НАГ ЯРФС II

туохт.
1. Чаҕылыччы тыган сылааһынан бигээ, угуттаа (тоҥоруу, силбик кэнниттэн халлаан дьайҕаран, күн уота сылытарын этэргэ). ☉ Проясняться, становиться теплее (о погоде)
Сир быстар уһугар күн уота ылаарар, Сылытар сылааһын быраҕар. С. Данилов
Халлаан дьэ тыынын таһаарда, дьэҥкэрдэ, ылаарда. Болот Боотур
Бэрт хойут саппаҕырбыт күн сайыҥҥылыы ылаарбыта. И. Данилов
2. көсп. Туохтан эмэ манньый, дууһаҥ көтөҕүллэн көнньүөр. ☉ Растрогаться, умилиться, расчувствоваться
Ылаар да мин дууһам, дьоллоно. С. Данилов
Сүрэҕиҥ сылыйан, ылааран. Эн миигин ахтарыҥ буолаарай? П. Тобуруокап
Кыстык сирбит барахсан Ыҥырбыттыы ылааран Көһүтүннэрэ күөгэйдэҕэ, Аҕыннара налыйдаҕа. С. Зверев

I
туохт. Эллииргэ бэринимтиэ буол, сымнаа (хол., тимири хатарыыга). ☉ Становиться мягким, плавким (напр., под действием огня — о железе, железных режущих инструментах)
Укулааты уокка хатараллар. Уйадыйбат буоллун диэннэр, Ымыттыбат эттээх оҥороллор. И. Эртюков
Кыра быраат бултууругар оноҕосторо мултуйа элэйдилэр, уйадыйаннар үөстээх өнчөхтөрө эрэ хааллылар. Д. Апросимов
Кытарыар дылы итийэн уйадыйбыт тааһы мас хорууда иһигэр кыстыкка өтүйэнэн кыралыыра. МАП ЧУу
ср. монг. уйад ‘стать мягким’
II
туохт. Тугу эмэ сүрэххэр чугастык ылынан (хол., аһынан, үөрэн эбэтэр хомойон) ытамньыйыаххар диэри долгуй. ☉ Сильно растрогаться, расчувствоваться
Тымныы салгыны эҕирийбэхтээт, сыыйа харахтара ууланан, улам уйадыйан киирэн барда. Н. Лугинов
Алдьархайдаах киһибит тута уйадыйан ытаары ыгыллаҥнаата. Амма Аччыгыйа
Аянитов ыт үтүлүгүн көхсүнэн уйадыйан ууламмыт хараҕын кырыарбыт кыламанын туора соттубута. Софр. Данилов
ср. алт. уяда ‘ослабевать, истощаться’