туохт. Сытыырхай, эр санааҕын ылын. ☉ Осмелеть, расхрабриться
[Бэрэдэбиэс кыыс] Кыраадыстаах соҕус Кылааннырбыт уолан Кыһытыһар да саҥатыгар, Оҥосто-оҥосто Оонньоһор да тылыгар Отуорун уларыппат. Р. Баҕатаайыскай

туохт. Ордук чобуотук тутун, сытыы-дьорҕоот буол. ☉ Вести себя смело, бойко, осмелеть, расхрабриться
Үнүр суруйааччылар мунньахтарыгар Кустуктуурап чобуорхайбыта олус этэ. Далан
Ордук эдэр киһи чобуорхайар. Онуоха дьахталлар көх-нэм буолаллар, эпсэллэр. Софр. Данилов
Максим харса суоҕар түһэн мулукучуйар, урукку дух-дах туттара ханна да суох. Сытыырхайбыта, чобуорхайбыта сүрдээх. Н. Лугинов
Айахтааҕы атыппакка чобуорхайбыккыт сүрдээх этэ. А. Фёдоров

туохт. Ордук сытыытык, сорунуулаахтык тутун. ☉ Держаться довольно смело, решительно, осмелеть, расхрабриться, быть удалым
Чурум-чурумчукуну Тыҥырахтаах кыылтан ордон Тылбай-өспөй буолбутун - Тумсун тууһун чулбутуҥ, Дьорҕоотура турбутун - Чолоҥнуурун тохтотуҥ! Эллэй
Аркадийыҥ, ньылбыйа сытыйан баран, эчи туохха да быһаарынан биэрбэт бэйэтэ дьэ дьорҕоотурбут дии! Н. Лугинов
Кинилэр [тураах оҕолоро] киһи күлүөн курдук, төбөлөрүн кыҥначчы тутталлара уонна уҥа-хаҥас харахтарынан олбу-солбу көрөллөрө. Ол эрээри кыра-кыралаан кинилэр дьорҕоотурбуттара. ДВЛ МК

туохт.
1. Сытыы уһуктаах төбөлөөх буол. ☉ Иметь острый конец
Кини сөмөлүөт кэбиинэтигэр киирэн, уһуктанан-кырыыланан алдьаммыт чарпаларын наардыыр санаалаах этэ. Амма Аччыгыйа
Таас үрэхтэр хайа солоон киирэр сирдэринэн халҕаһа хайалар эмискэ үрдээн, өрө үллэн, уһуктанан-кырыыланан, тубус-туруору кыһааҥкы буолан бараллар. Г. Нынныров
2. көсп. Киһини хаарыйар, кыһыылаах-абалаах буол (хол., тылы-өһү этэргэ). ☉ Быть острым, колючим (напр., о языке)
Мэктиэтигэр хас тыла барыта уһуктанан-кырыыланан хаалбыкка айылаах. Софр. Данилов
Биитэр тыла-өһө кэнникинэн эмиэ уһуктанан-кырыыланан кэлиэх муҥа эбитэ дуу. «ХС»
3. көсп., кэпс. Олус сытыырхай, кэлбар. ☉ Стать смелым, бойким, расхрабриться
Дьэ, эмиэ чолбоодуйан, сундулуйан, уһуктанан-кырыыланан, олопочуйан-чолопочуйан эрэҕин ээ, оҕом сыыһа. В. Яковлев

туохт.
1. Ордук кыайыылаах-хотуулаах, чобуо-дьорҕоот буол. ☉ Стать смелым, бойким, осмелеть, расхрабриться
[Бырааһынньык биэчэригэр] Максим харса суоҕар түһэн мулукучуйар, урукку дух-дах туттара ханна да суох. Сытыырхайбыта, чобуорхайбыта сүрдээх. Н. Лугинов
Бу түөкүттэр сытыырхайбыттара, чобуорхайбыттара, дьоройбуттара тоҕо бэрдэй! И. Данилов
Маша кытаанах санааны ылынан, сирэйэ-хараҕа сытыырхайбыт. М. Доҕордуурап
2. Өйүҥ-санааҥ сырдаан, ырааҕы-чугаһы толкуйдуур, тобулар дьоҕурдан. ☉ Начать понимать что-л., отдавать себе отчёт в чём-л.
Бар дьон санаалара сытыырхайбыт. Амма Аччыгыйа
Булчут өйө-санаата сытыырхайда, үлүйбүт сирэйэ итийдэ. «Кыым»
3. Ордук хотоойу тыллаах буол. ☉ Стать острее на язык
Аччыгыйтан да абаран, Айманан-айдааран, Аһа арбайан, Тыла сытыырхайан, Өҥүс баһа күүрэн …… олордоҕуна. Өксөкүлээх Өлөксөй
Павлик салгыы эттэҕин аайы хас биирдии тыла өссө кытаатан, ыйааһыннанан, сытыырхайан истэ. БТТ
Уоттаах сытыы харахтара өссө ордук чаҕылыстылар, тыла-өһө сытыырхайан, имигэстийэн киирэн барда. Ходуһа х.
4. Тыҥааһыннан, эйэлэспэт мөккүөннээх буол. ☉ Обостряться, активизироваться, становиться напряжённее (напр., о состязании)
Кылаас охсуһуута күнтүүн сытыырхайан иһэр. Болот Боотур
Кэнникинэн оонньуу сытыырхайда, ылсыы-бэрсии сулбутуйда [хаарты оонньуутун туһунан]. В. Гольдеров
Куоталаһыы-күрэхтэһии улам сытыырхайан иһэр. И. Данилов
5. Улаатан ис, бэргээ. ☉ Усиливаться, становиться острее (напр., о приступе боли), обостряться (напр., о чувствах)
Тапталга, ордук чорботон кэргэннии олоххо, киһи иэйиилэрэ быдан сэргэхсийэллэр, сытыырхайаллар уонна сайдаллар. ПБН ОПТ
Таня төрүүр остуол үрдүгэр сытан ити айылҕа муусукатын барытын иһиттэ. Сүрэҕэ үөрдэ. Ыарыыта ордук сытыырхайда. «ХС»
6. Ордук суоһаа, чаҕылый, күндээр (күн, сырдык туһунан). ☉ Становиться ярче, светлее (напр., о лучах солнца)
Тыал көһөҥө былыттара күдээриһэ көттөхтөрүнэ, аламай күн сыралҕана ордук күүрэр, кини сардаҥата ордук сытыырхайар эбээт. Амма Аччыгыйа
Ыраас хаартан тэбиэһирэн, ордук сытыырхайбыт күн уотугар ол хайыһардар үрүҥ көмүс курдук күлүмүрдэһэнкылбаҥнаһан ылыталыыллар. Амма Аччыгыйа
Тохсунньу ыйбыт аҥаарыттан Күммүт хараҕа сытыырхайбыта, Дьыбар туманын тобулан, Өтөрү көрөр быһыытыйбыта. Эллэй