Якутские буквы:

Якутский → Русский

сарадахтаах

ветвистый, развесистый # үс сарадахтаах кымньыы кнут-трёххвостка.

Якутский → Якутский

сарадахтаах

даҕ. Салаалардаах, сарадахтыы быһыылаах. ☉ Имеющий ответвления, разветвлённый
Үс сарадахтаах быа кымньыы Салгыҥҥа кыһыгырыыр. Эллэй
[Күн] Сарсыарда аайы Саха киһи Санаан-өйдөөн тахсар Сарпалаах сарадахтаах Сатыы чарай маҥан халлаанын Акылаатын алын кырыытыгар …… Алаарыччы ойон тахсыбыт. Күннүк Уурастыырап
[Муора сулуһа] киин диискэлээх уонна онтон салааланан тахсар биэс сарадахтаах. ББЕ З

Еще переводы:

сарадах

сарадах (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Туох эмэ тэрэччи тус-туспа салаа буола хайытталаммыта, оннук салааланан үүммүтэ. ☉ Веерная разветвлённость чего-л. (напр., хвоста, крыльев крупной птицы)
    Ол дьыл халлааҥҥа сүүнэ улахан сарадах курдук сардаҥалаах сулус тахсыбыта. М. Доҕордуурап
    Күн уотун көмүс утаҕа, Лабаа быыһынан тохтор сарадаҕа Уулаах отон, сугун угар Кыһыл кыым, күөх төлөн буола суккуллар. М. Тимофеев
    Куолас көмүс сарадаҕа Күҥҥэ кылабачыйар. Баал Хабырыыс
    Онтон улам-улам сириэдийэн хоту халлаан бүтүннүүтэ тараах күрдьүгэс уот сарадах буолла. Тулхадыйбат д.
    2
    сатанах диэн курдук. [Үрүҥ Уолан] бөрө тириитинэн саҥыйах тиктэрэн баран сарадаҕар мөлбөччү ыйаан кэбистэ. ПЭК ОНЛЯ VII
  3. даҕ. суолт. Сарадахтаах, тэрэччи тус-туспа салааламмыт. ☉ Разветвлённый, веерообразный (напр., о хвосте, крыльях крупной птицы)
    Сарадах чаҕылҕан сардыргыы чаҕыллан, Сатыы тыа арыллан сырдаата. Күннүк Уурастыырап
    Хомпоруун күнүм анныгар көһүннэ, Атара кутуруга адаарыйан, Сарадах кынаттара сараадыйан Кини тус хоту диэки уһунна. Таллан Бүрэ
    Кутаа, өрө чачыгырыы-чачыгырыы умайан күүдэпчилэнэн, кыһыл сарадах тылларынан салгыны салаамахтаата. В. Протодьяконов
    ◊ Сарадах тэллэй бот. — тэллэй арааһа. ☉ Один из видов грибов, лучистые грибы
    Пенициллин түүнүк тэллэйиттэн, стрептомицин эмиэ түүнүккэ маарынныыр сарадах тэллэйтэн (лучистые грибы) ылыллаллар. МАА ССКОЭҮү
курбуу

курбуу (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Уһун синньигэс, имигэс (ураҕас туһунан). ☉ Длинный тонкий и гибкий (о шесте)
    Кус чугас түстэҕинэ эбэтэр устан чугаһаатаҕына, уһун синньигэс курбуу ураҕаһынан охсорбут. Т. Сметанин
  2. аат суолт. Балачча биллэр сурааһыннар, балаһалар кэккэлэрэ. ☉ Ряд заметных морщин, полос и т. д. Кынаттыы иэҕиллибит хойуу хара хааһа түрдэстэ хамсыыр
    Быыкаа дэхси сүүһүгэр дириҥ курбуулар туора-маары түһэн истилэр. Д. Токоосоп
    ◊ Орто курбуу туруу дьаҕыл дойду фольк. — Орто дойду (киһи аймах олорор сирэ) уларыйбат эпиитэттэриттэн биирдэстэрэ: эҥин араас айылҕалаах, ньуурдаах, көстүүлээх. ☉ Один из постоянных эпитетов Среднего мира (планеты Земля): с разнообразной природой, ландшафтом и т. д. Орто курбуу дьаҕыл дойдум, Муостаах нуоҕайдаах бэргэһэ Туоһахтатын курдук буолан, Туналыйантунааран көһүннэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Орто курбуу туруу дойдуга Одун-хаан оҥоруутунан …… Үтүмэхтэнэн түһэн, Үс саха киһи Үөскүөҕүттэн ыла Иэримэ дьиэ иччилэнэ илик. П. Ойуунускай. Уот курбуу тыл — уоттаах-төлөннөөх, сытыы тыл. ☉ Пламенная речь
    Ойуунускай …… улам уоҕуран-күүһүрэн, уот курбуу тыллары дэхси-дэгэт түһэртээн, этэн-эҥсэн киирэн барда. Амма Аччыгыйа. Уот курбуу чаҕылҕан — чаҕылҕан халбаҥнаабат эпиитэтэ: олус чаҕылхай, сырдык, сарадахтаах. ☉ Постоянный эпитет молнии: очень яркий, ветвистый (особенно в ночное время)
    Уот курбуу чаҕылҕаннарынан тырытта-тырытта, ыас хара былыт халыйан тахсыбыт. Амма Аччыгыйа
    Уот курбуу тоһуттар уотунан Күлүмнүү оонньоото чаҕылҕан Этиҥнэр уордаахтык хабылла Хабараан дарбааны тартылар. И. Федосеев. Үрдүк (уһун) курбуу (курдук) уҥуохтаах — уһун синньигэс көнө уҥуохтаах. ☉ Высокий, тонкий и стройный, гибкий
    Үрдүк курбуу уҥуоҕугар сөбө суох хатыҥыр …… эдэркээн Тускаев тыл этэн барбыта. Эрилик Эристиин
    Курбуу курдук уһун, дьылыгырас уҥуохтаах эдэр киһи саҥа дириэктэринэн ананан кэлбитэ. «Кыым»
    ср. телеут. курбу ‘выпуклая поверхность; гряды в поле; ряды скошенной травы; рубцы на теле’, монг. гурби ‘маленькое возвышение’