аат. Сорох үүнээйилэр сэбирдэхтэригэр тымырдара кэккэлэһэ барыылара. ☉ Параллельное расположение прожилок на листьях некоторых растений
Тарбахтыы тымырданыыга хас да тэҥ суоннаах сүрүн тымырдар сэбирдэх быластыыҥкатын төрдүттэн сардаҥалыы арахсаллар. КВА Б

1. даҕ., биол. Тарбах курдук сараадыйбыт быһыылаах. ☉ Похожий на растопыренные пальцы, пальчатый
   Тарбахтыы тымырданыыга хас да тэҥ суоннаах сүрүн тымырдар сэбирдэх пластинкатын төрдүттэн сардаҥалыы арахсаллар. КВА Б
   Өскөтө сэбирдэх …… биир туочукаҕа кэлэн хатанар хас да пластинкаттан оҥоһуллубут буоллаҕына, тарбахтыы — уустук диэн ааттанар. КВА Б
2. сыһ. суолт. Сарайбыт тарбах курдук, оннук быһыылаахтык. ☉ Похоже на растопыренные пальцы, подобно таким пальцам
   [Ыт тииһэ] сэбирдэхтэрэ синньигэс өлүүкэлэргэ тарбахтыы хайытталаммыттар. МАА ССКОЭҮү
   [Чүмэчи от] сэбирдэхтэрэ туураларыгар тиийэ сыһар гына тарбахтыы хайытталаммыттар. МАА ССКОЭҮү

аат., үрд.
1. эргэр. Үрдүк айыылартан дьолу-соргуну көрдөһөргө этиллэр алгыс тыла. ☉ Молитвенный возглас, выражает радость, пожелание блага, счастья
Айхал диэн Алҕаан иһиэҕиҥ, оҕоло-ор! Саха фольк. Аал уот иччитигэр Ас кутан Ааттаһан барбыттарыгар, Ахтар айыыһыт ала чахчы Айхалынан алҕаабыта. Өксөкүлээх Өлөксөй
Уруй-уруй диэтэхпинэ Уһун туску туругурар буолара, Айхал-айхал диэтэхпинэ Алгыс баһа сыаланар буолара. П. Ойуунускай. Тэҥн. уруй
2. Дьол-соргу, үрдүк үөрүү, үрдүк дьол. ☉ Успех, высокое счастье, торжество
Ол дойдум дьоно Аан дойду айхалыгар, Уу долгунун курдук Көрүдьүөс көҥүл олоххо Көрүлүүллэр эбит. А. Софронов
Бүгүн алаас аайытын — Умнуллубат айхаллар, Кыайыылардаах Кыһыл былаах Сардаҥалыы чаҕыллар. Эллэй
△ Үрдүк үөрүүлээх, өрө көтөҕүллүүлээх хайҕабыл, арбааһын. ☉ Хвала, прославление, восхваление
Айхалым, эйиэхэ, эн чиэстээх сураҕыҥ, Аан дойду арҕаһын дабайбыт аартыгыҥ — Саас-үйэ тухары сырдык суол буолуохтун, Саха дьон оҕотун ыҥыра туруохтун! П. Ойуунускай
Москва, эйиэхэ салаллар Дьон аймах таптала, айхала. Эллэй
3. Үөрүүлээх ыҥырыы-эҕэрдэ луоһуннарыгар туттуллар уруйдуур тыл. ☉ Слово торжественных приветствий-призывов, соответствующее русскому «слава!»
Бастаан иһэр сэбиэскэй наукаҕа айхал! «Кыым»
◊ Айхалы тардыс үрд. — дьолу-соргуну, үтүө дьылҕаны көрдөс; дьолу-соргуну көрдөө. ☉ Молить, просить счастьеудачу; искать счастье в жизни
Аныгы албастаах сахха Айхалы тардыһан, Алҕаатаҕым буоллун Саҥа ыччаппын. Өксөкүлээх Өлөксөй
Айыллыбыт буорбуттан арахсан, Атын аҕа ууһугар Айхал тардыһа Айанныырым анаата. А. Софронов